Torna Tezgahında Yapılan İşlemler

Alın Tornalama

İşleme sırasında iş parçalarının uzunluğu, nihai parçanın olması gerekenden biraz daha uzundur. Alın tornalama sırasında takım, iş parçasının alın dediğimiz dairesel yüzeyinde yarıçap boyunca hareket eder. Böylece parçanın boyu kısaltılmış ve alın yüzeyi pürüzlerden arındırılmış olur.

Konuyla ilgili detay bilgi için ilgili yazı:
BKNZ: Alın Tornalama

Boyuna – Kademeli Tornalama

Kademeli tornalama, aralarında ani çap değişikliği olan iki yüzey oluşturur.

Konik Tornalama

Konik tornalama, kesici takımın açılı hareketi ile farklı çaplara sahip iki yüzey arasında bir rampa geçişi sağlar.

Konuyla ilgili detaylı bilgi için :
BKNZ: Konik tornalama yöntemleri

Pah Tornalama (Pah Kırma)

Konik tornalamaya benzer şekilde, pah tornalama, farklı tornalanmış çaplara sahip iki yüzey arasında açılı geçiş oluşturur. Pah açısı genelde 45^o dir.

Profil (Kontur) Tornalama

Kontur tornalama işleminde, kesici takım, eksenel olarak yolu önceden tanımlanmış bir geometri ile hareket ettirilir. İş parçasında istenen konturları oluşturmak için bir konturlama aletinin birden çok geçişi gereklidir. Ancak, form kalemleri ile tek geçişte aynı kontur şekli oluşturulabilir.

Kanal Açma

Kanal açma, iş parçasında dar bir kesim, bir “oluk” oluşturan bir tornalama işlemidir. Kesimin genişliği (w), kesici takımın genişliğine bağlıdır. Daha geniş kanalları işlemek için birden fazla takım geçişi gereklidir.

Detaylı Bilgi için
BKNZ: Kanal Tornalama

Kesme Koparma

Kesme, parça işleme döngüsünün sonunda parçanın kesilip kopmasıyla sonuçlanan bir parça işleme işlemidir. İşlem, dönen iş parçasının eksenine dik olarak girmek ve iş parçası dönerken aşamalı bir kesim yapmak için belirli bir şekle sahip kesici takımla yapılır. Kesici takımın kenarı iş parçasının merkezine ulaştıktan sonra iş parçası düşer.

Diş Açma

Diş açma, vida profili ile aynı forma sahip bir kesici ile, iş parçasının kenarı boyunca hareket ederek dış yüzeyde helisel oluk açtığı tornalama işlemidir.

Diş, belirtilen uzunluk (L) ve adıma sahip tek tip sarmal bir oluktur. Bu işlem için torna tezgahı ilerleme ayarı, ilgili tabloda gösterilen biçimde yapılır. Kesici takım (L) boyunca ilerletilir.

Diş derinliğini sağlamak için bu işlem birkaç defa (Sağa-sola hareket) tekrarlanır. Kesici takım her tekrarda bir miktar daha ileri götürülür.

Ayrıntılı bilgi için
BKNZ: Tornada Vida Çekme

Delme

Üniversal torna tezgahlarında, torna kızakları üzerinde hareket edebilen ”Gezer punta” isimli parçaya takılan bir takım tutucu (mandren) vasıtasıyla sıkıştırılan matkap ucu, torna tezgahı fener mili ekseninde hareket ettirilerek dönen iş parçasına yaklaştırılır ve delme işlemi gerçekleştirilir.

İşlenen parça malzemesinin sertliğine ve matkap çapına bağlı olarak, delme işlemi sırasında soğutma sıvısı ya da kesme yağı kullanılabilir.

Detay Bilgi için BKNZ: Tornada Delme

CNC tezgahlarda ise matkap ucu önce pens denen takım tutucuya bağlanır. Ardından pensle birlikte Taret denen kısma yerleştirilir. Üniversal tezgahlarda gezer puntanın yaptığı işi ve daha fazlasını, CNC tornalarda Taret yapar.

Delik Tornalama – Büyütme

Delik işleme, delik büyütme işleminde, kesici takım iş parçasına eksenel olarak girer ve farklı şekiller oluşturmak (örneğin delik içine kanal açmak) veya mevcut bir deliği büyütmek için iç yüzey boyunca malzemeden parçalar(talaş) koparır.

Detaylı Bilgi için BKNZ: Delik Tornalama

Raybalama

Raybalama, iş parçasındaki deliği genişleten bir boyutlandırma işlemidir. Raybalama işlemlerinde, rayba iş parçasına uçtan eksenel olarak girer ve mevcut bir deliği rayba çapına genişletir. Raybalama, minimum miktarda malzemeyi kaldırır ve genellikle hem daha doğru bir çap hem de daha pürüzsüz bir iç yüzey elde etmek için delme işleminden sonra gerçekleştirilir.

Konuyla ilgili detay bilgi için:
BKNZ: Raybalama nedir. Nasıl Yapılır?

Kılavuz Çekme (Delik içine vida)

Kılavuz çekme, kılavuz çekme takımının iş parçasına eksenel olarak girdiği ve mevcut bir deliğe vida açtığı işlemdir. Kılavuz çekme aynı zamanda somunlara diş açmak için kullanılan işlemdir.

Kılavuz adı verilen kesici, üniversal torna tezgahlarında gezer puntaya, cnc torna tezgahlarında ise tarete yerleştirilen takım tutucular vasıtasıyla kullanılır.

Konuyla İlgili detay bilgiler için:
BKNZ: Tornada Kılavuz Çekme

Tırtıl Çekme

Tırtıl çekme işlemi, parçanın yüzeyinde tırtıklı desenler üretir. Tırtıl, genellikle elle tutulan aletlerin tutulacak kısımlarına işlenir. Bu sayede terli, yağlı elle tutma gibi durumlarda daha sağlam tutuş sağlanır.

Tırtıl çekme işlemi, takım tutucuların içinde dönebilen tek veya çoklu silindirik tekerleklerden (tırtıllar) oluşan benzersiz bir takım kullanır.

Tırtıl çekme işlemi, torna aynası düşük devirde döndürülerek, tırtıl makarası düşük ilerleme ile parça üzerinde, parça eksenine paralel olarak gezdirilir, makaralar parçaya hafif bir baskı kuvveti uygular. Tırtıl açma tercihen az miktarda kesme yağı kullanılarak yapılır.

Konuyla ilgili detay bilgi için:
BKNZ: Tornada Tırtıl Çekme

Eksantrik Tornalama

Yapılan işlem kademeli tornalamanın aynısıdır. Ancak kullanılan aparat sayesinde eksenleri farklı iki silindirik yüzey elde etme edilir. Üniversal torna tezgahında eksantrik tornalama için 3 ayaklı torna aynası, Fırdöndü aynası ile değiştirilir. İş parçası, fırdöndü denilen aparat yardımı ile bu aynaya bağlanır.

Ayrıntılı bilgi için
BKNZ: Kaçık merkezli (Eksantrik tornalama)

Yay Sarma

Torna tezgahında düşük devir ve vida çeker gibi adımlı ilerleme kullanarak yay sarılabilir.

Ayrıntılı bilgi için
BKNZ: Tornada yay sarma