Broşlama (Tığ Çekme) Nedir. Nasıl Yapılır

Broşlama

Broşlama, kademeli olarak artan çıkıntılı bir dizi kesme kenarına sahip, ince bir çubuk veya çubuk tipi kesici ile genellikle tek vuruşta istenen genişlik ve derinlikteki bir malzeme tabakasının çıkarılması işlemidir. Tığ çekme de denilir.

Broşlamada; broşlama takımları, genel olarak bir  , iş parçalarının iç veya dış yüzeyleri, profil verilmiş bir kalıp vardır. Broşlama, seri imalatta yüksek yüzey ka­litelerinde ve büyük şekil tamlığındaki profillerin imal edilmeleri gereken yerler­de kullanılır. Broşlama (boşaltma) takımı çok pahalı olduğundan, ancak büyük mik­tarlardaki parçalar için ekonomiktir.

Broşlama metodu iç broşlama ve dış broşlama olmak üzere gruplara ayrılır.

İç Broşlama

iç broşlamada, profiller bir delikten dı­şa doğru broşlanırlar. iş parçası bağlanmaz, sadece mil ve takımın kızağı üzerinden sürülür ve tezgahın iş parçası dayama kalıbının üstüne düz olarak ko­nulur. Broşlama takı­mı delikten geçirilen çekme sapından çe­kilir ve istenen profil elde edilir.

Civata broşlamada (helisel kanal aç­mada) broşlama takımının dişleri cıvata şeklinde yapılmıştır. iş parçası dönebilecek şekilde yataklandırılmış, alı­cı (tutucu) ağız içine yerleştirilmiştir. 

Broşlama esnasında dişlerin yan tarafları vasıtasıyla, broşlanması icap eden kana­lın eğim açısını sağlayacak şekilde iş parçası döndürülür.

Dış Broşlama

Dış broşlamada takım, dıştan iş parçası boyunca kılavuzlanır. Büyük kesme ve sıkıştırıp çıkarma kuvvetlerinden dolayı takımın rijit olarak bağlanmış ve desteklenmiş olması gerekir.

Parça etrafının (Çevresel) Broşlamanmasında (Tüp ve çanak broşlamada) takım iş parçasının etrafını tamamen kuşatır ve örneğin bir çekmede bir dış dişin broşlama işleminin ya­pılmasını mümkün kılar. Takım parçalıdır.

Watch this video on YouTube.

Broşlamanın avantajları

Broşlama işleminin zayıf yönleri

Broşlama Takımları

Broşlama takımları genelde takım çeliklerinden üretilirler. (M2 HSS, PM-M4 HSS, PM-T15 HSS gibi.) Bunun yanında Cnc tezgahlarda kullanılan sert maden uçlu olanları da vardır.

Broşlama takımları mil, kılavuzlama kızağı, dişli, kılavuz kısmı ve son kısımdan meydana gelir. Diş açmanın talaş alma kısmında, kesici ağız dişlerinin kademelendirilmesi suretiyle talaş kalınlığı (h) meydana gelir.

Kaba talaş alma dişleri, talaş kaldırmanın en büyük payını üzerine alırlar (h=0,2 mm), ince talaş broşlama en az 3 diş (h<0,2 mm)’ten meydana gelir. Sonuncu ince talaş alma dişi ve temizlemenin ilk dişi imalat ölçüsünde yapı­lır. Takım, aynı profile ve aynı ölçülere sahip olan ve iş parçasının yüzeylerini perdahlayan (kalibre eden) en az 3 rezerve dişine sahiptir.Bunlar tekrar bilenmeleri esnasında referans olarak da hizmet ederler.

Kesici ağız açısı ve talaş boşluğu,broşlanması gereken yüzeylerin boyuna ve iş malzemesinin talaş kaldırılabilirliğine göre belirlenir. Boşaltmadan evvel delinir. Serbest açı çok küçüktür (1, 5°~ 2°), böylece diş al­nının tekrar bilenmesinde bu değer aynen kalır. Talaşların, yan serbest yüzeyler ile, broşlanan yüzeyler arasında sıkışmasına ve buraların çatlamasına, serbest yüzeylerdeki talaş kırıcı kanallar engel olur. Broşlama es­nasında kullanılan broşun 2 ila 6 dişinin aynı zamanda kesmesi mümkün olacak şekilde seçilmesi gerekir. Ne kadar fazla diş malze­meyle temas halinde olursa, broşlama (tığ çekme) işlemi o kadar sakin cereyan eder.

Watch this video on YouTube.

Broşlama takımı terminolojisi

Broşlama Tekniği Nerelerde Kullanılır

Talaşlı üretim teknikleri ile işlenebilen her malzeme, broşlama tekniği ile de işlenebilir. Çok kullanılan metal alaşımları, bazı plastikler, sert lastikler, ağaç, kompozit malzemeler ve grafit broşlama tekniği ile işlenebilir. Sertliği 18-32 HRC arasında olan çelik malzemeler, bu teknikle işlenebilir. Dökme demir, pirinç, bronz, alüminyum ve magnezyum yüksek kesme hızları ile işlenebilir

Broşlama tekniği ile çeşitli kanallar, kama kanalları, düz veya karışık şekilli yüzeyler, kremayer dişliler, iç dişliler üretilmektedir, Broşlama tekniği otomotiv, uçak ve uzay endüstrisinde, el takımları üretiminde, frezeleme tekniği ile yapılan parçalarda, beyaz eşya sanayiinde, silah parçaları üretiminde, kilit üretimi ve elektrik motoru üretiminde kullanılmakladır. Ayrıca silah sanayiinde namlu yivleri bu teknikle işlenmektedir.