Perçinleme Nedir .Perçinleme Nasıl Yapılır

Makine teknolojisi İmalat işlemleri -Makine elemanları derslerinde bu yazımızı perçinleme konusuna ayırdık.

Perçinleme Nedir

Perçin  Makine parçalarının, sac levhaların, kayış ve balata gibi makine elemanlarının sökülemez şekilde birleştirilmesinde kullanılan ,bir başı hazır olan, öteki başı montajda biçimlendirilen, silindirik yapılı elemanlara denir.

Parçaların perçin adı verilen elemanlarla birleştirilmesi işlemine perçinleme denir. Perçinlemenin amacı, sökülemeyen bir birleştirmeyi oluşturmaktır.

perçin kullanım alanları

Perçinlere özellikle çelik konstrüksiyon inşaatlar ve gemilerde çok rastlarız
Makine tezgah imalatı,Denizcilik endüstrisi, İnşaat sanayii (özellikle çelik kontstruksiyonlar), lokomotif sanayi, giyim sektörü (jeans,kemer vs üretimi),mutfak eşyaları (çaydanlık,tencere gibi ev aletlerinin kulp bağlantıları gibi) alanlarında kullanılır.

perçinin kullanım alanları

Aslında günlük hayatta pek çok alanda perçinli bağlantılarla karşılaşırız.

perçinler ve perçin çelikleri
Kaynak teknolojisinin gelişimiyle birlikte eskisi kadar sık kullanılmasa da özellikle inşaat ve gemi sanayiinde perçinlere daha sık rastlarız. 
perçinli bağlantı
Perçinli bağlantının gösterimi

Perçinlemede kullanılan çiviler ve çeşitleri :

Yapılacak perçinlemenin özelliğine göre çeşitli perçin çivileri kullanı­lır. Bunlar :

  1. Bombe başlı perçin
  2. Havşa başlı perçin
  3. Mercimek başlı perçin
  4. Silindirik başlı perçin
perçin çeşitleri

Perçin gereçleri : Genellikle birleştirilecek parçaların cinsinde perçin gereçleri kullanılır. Başlıca perçin gereçleri, çelik, demir, alüminyum, bakır ve pirinç’dir.

Perçinleme çeşitleri

Perçinlenen Parçanın Konumuna Göre:

iki yamalı perçinleme
İki yamalı perçin (iki kesimli iki sıralı)
bindirmeli perçinleme
Bindirmeli perçin (iki kesimli ,tek sıralı)
tek yamalı perçinleme
Tek yamalı perçinleme (tek kesimli iki sıralı zig-zaklı)

Amaçlara yönelik özelliklerine göre perçinleme çeşitleri

Sağlam Perçinlemeler: çatı ve köprü gibi çelik konstrüksiyonlarda kullanılır.
Sızdırmaz Perçinlemeler: Su tankları, mutfak gereçleri, su oluklarında kullanılır
Sağlam-Sızdırmaz Perçinlemeler: Buhar kazanı, basınçlı su ve yağ tanklarında kullanılır.
Özel Perçinlemeler: özel tip perçinlerle yapılır (çektirmeli,patlamalı gibi )

Perçinleme işlemi

Perçin delik ve havşalarının açılması :

Perçin delikleri, perçin ça­pından (d) 0,1 – 0,2 mm büyük delinir ve delik ağızları 90° havşa matkabı ile havşalanır. Böylece perçinin iyi ve kolay oturması sağlanır.

İki yamalı perçinleme

2 — Soğuk ve sıcak perçinlemeler :  Küçük çaplı per­çinlere uygulanır (Genellikle 8 mm çapa kadar). Gerekirse, perçinleme ön­cesi gereçler tavlanır.

Perçin çapı büyüdükçe, dövme işlemi zorlaşacağından, büyük çaplı per­çinler ile sızdırmazlık isteyen yerlerdeki perçinler sıcak perçinleme işlemi ile oluşturulur.

Perçin çapı ve boyunun hesabı

İnce saçlarda perçin çapı, saç ka­lınlığının (S) 2 katı kadar alınır. Kalın saçlar için,

Perçin çapı …………………………… d = S + 8 mm.
Dövme başı oluşturacak perçin boyu ……………… 1, = 1,5 d alınır. Perçin deliklerinin kaymaması için parçalar birlikte bağlanmalı ve delinmelidir.

Havşa başlı (gizli) perçinleme için gizli dövme başı oluşturacak perçin boyu, havşa derinliğinin (h) en az iki katı alınmalıdır, h = 2 h.

Perçin deliklerinin kaymaması için parçalar birlikte bağlanmalı ve delinmelidir.

Perçinleme Nasıl Yapılır

a) Perçinin hazır başı altlığa yerleştirilerek çektirme ile parçalar birbi­rine bastırılır.

Perçinlemenin yapılışı

b) Oluşturulacak perçin başı, çekiçle kabaca biçimlendirilir.Perçin zımbasıyla, dövme başa son şekli verilir .

perçinleme işleminin bitirilişi

perçinleme bitiriş

Perçinle birleştirilecek malzemeler değişik cinste olursa (korozyon) pilleşme olacağından, bunu önlemek için parçalar arasına yalıtıcı malzeme (deri, lastik, reçine v.s.) konur.

kaba perçinleme
kabaca perçinlemenin gösterilişi

Perçinlemede işlem basamakları

perçinlemede işlem sırası
Perçinlemede işlem sırası (yukarıda)

Perçinleme hataları

çektirmeli perçinleme
perçinleme hataları
perçinlemede hatalar

Perçinlemede çektirme kullanılmaz ise perçinlemeniz kusurlu olur  Parçaların arasına perçin taşabilir.

a – Delik çapı büyük    b – çektirme kullanılmamış  c – Delik eksenleri kaçık

d – Perçin ucu eğik            e – Perçin başı eksik.             f- Perçin başı fazla.

Özel tip perçinleme işlemleri

a) Çektirmeli perçinler

Baş kısmı dövülerek biçimlendirilmeyen, özel tip perçinlerle yapılan işlemdir. Aşağıda bazı çeşitleri verilmiştir.

Kör perçin kullanılarak yapılan perçinlemedir. Perçin çivisi ve perçin gövdesi adı verilen iki parçadan oluşur. Gövde yumuşak gereçten, perçin çivisi ise çelikten yapılmıştır. Tek tarafından çalışma imkanı olan yerlerde kullanılır.

Perçin çivisi gövde içine takılı durumdadır. Delik içine takılan perçinin dışarda kalan uç kısmı, çektirme aparatıyla çekilerek  yapılır. çekme sonucu çentikli kısımdan kopan çivinin uç kısmı atılır. çivinin baş kısmı ise, gövde içinde kalır. Böylece perçinin ikinci baş kısmı oluşur.

çektirmeli perçinleme

Patlamalı Perçinler

Gövdesi içine patlayıcı kapsül yerleştirilen perçindir. Perçin başına bastırılan sıcak zımba, kapsülü patlatır. Patlama sonucu perçin başı oluşur. Alüminyum ve alüminyum alaşımlarının birleştirilmesinde kullanılır.

patlamalı perçinleme

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 2 YORUM
  1. Tarik Hasan dedi ki:

    Detaylı Perçin yazısı için teşekkürler

  2. Naci dedi ki:

    Teşekkürler çok yararlı oldu