MKE No’larına Göre Çelikler ve Kullanım Alanları

Makine Kimya Endüstrisi (MKE) tarafından çelikler, içerdikleri karbon oranlarına göre standart numaraları verilmiştir. (Ç1010 – Ç1020 – Ç1030 – Ç1040 – Ç1045 – Ç1050 -Ç1060 – Ç1070 -Ç1090 gibi) Bu yazıda, çeliklerin MKE no’larına göre kullanıldıkları alanları işleyeceğiz. Hangi çelik nerede kullanılır, neden tercih edilir inceleyeceğiz.

Ç1010 Kullanım Alanı:
Cıvata, somun, konstrüksiyonda gövde olarak ıslah edilebilir makine parçaları imalatında

Ç1020 Kullanım Alanı:
Ç1020 çelik, düşük karbonlu bir çelik türüdür ve genellikle aşağıdaki özelliklere sahiptir. Düşük karbon içeriği nedeniyle, Ç1020 çelikleri kolay işlenebilir ve dövülebilir. Isıl İşlem uygulanabilir. Bu çelikler yüksek mukavemetli değildir, ancak iyi bir esneklik ve dayanıklılık gösterirler.

Ç1020 çelikleri, genellikle yüksek sıcaklıklarda veya korozyona karşı dayanıklı olmayan ortamlarda kullanılır. Bu çelikler, genellikle otomotiv, makine imalatı ve konstrüksiyon gibi endüstrilerde, makina, civata, somun yapımında kullanılır.

Ç1030
Ç1030, orta karbonlu çelikler arasında yer alan bir malzemedir ve genellikle düşük mukavemetli parçaların imalatında kullanılır. Özellikle, çelik çubuklar, somunlar, vidalar, düğmeler, kancalar, gemi şaftları, dingiller, cıvatalar ve diğer benzeri parçaların üretiminde sıklıkla tercih edilir.

Ç1030’un özellikleri arasında kaynak kabiliyeti ve işlenebilirliği yer alır. Yüksek bir şekil verme kabiliyetine sahip olduğu için, özellikle soğuk işlemelerde kullanılır. Ayrıca, orta karbonlu çelikler arasında yer alması nedeniyle, sertliği ve dayanıklılığı da oldukça yüksektir.

Makinalar, dingiller, gemi şaftları, cıvata vs. yapımında kullanılır.

Ç1035
Civatalar, taşıyıcı dingil, uskur mili, dişli çarkların yapımında kullanılır. İndüksiyon ve alevle sertleştirilebilir.

Ç1040
Transmisyon milleri, raylar, dişliler vs. yapımında kullanılabilir. İndüksiyon ve alevle sertleştirilebilir.

Ç1045
Ç1045, orta karbonlu çelikler arasında yer alan bir malzemedir. Yüksek mukavemeti, yüksek tokluk ve işlenebilirliği gibi özellikleri, imalat sektöründe sıklıkla kullanılmasına neden olur. Ayrıca, kaynak kabiliyeti ve sertleştirme özellikleri de dikkate değerdir. İndüksiyon ve alevle sertleştirilebilir.

Ayrıca malzeme seçiminde maliyet etkinliği de dikkate alındığında tercih edilen bir çelik türüdür.

Genellikle, mekanik parçalar, şaftlar, Dişli çarklar, kancalar, çapa, kazma, kürek vb ve yüzeyleri sertleştirilmiş parçaların imalatında tercih edilir.

Ç1050
Cer kancaları, dişliler, kazmalar, frezeli miller yapımında kullanılabilir.

Ç1060
Ç1060, yüksek karbonlu çelikler arasında yer alan bir malzemedir ve özellikle sert, dayanıklı ve aşınmaya karşı dirençli parçaların imalatında tercih edilir. Örneğin, bıçaklar, yaylar, testere bıçakları, miller, şaftlar, civataların yapımında kullanılabilir.

Ç1070
Spiral ve yaprak yaylar, makaslar, kesici basit takımlar, zımbalar, kesme kalıpları yapımında kullanılır.

Ç1090
Kepçe dişlileri, greyder bıçağı, yüksek mukavemetli makine parçaları, eğe, keser, ağaç testeresi, zımba. Ç1090 çelik, silah ve mühimmat imalatında da kullanılır, örneğin, mermiler, tüfek namluları ve diğer silah parçaları yapımında kullanılabilir.

MKE Numaralandırma Sistemi

MKE (Makine Kimya Endüstrisi) çelik numaraları, malzemenin bileşimini ve kullanım amacını standart bir kod sistemiyle tanımlar.

Karbon Oranı Etkisi

Çeliklerdeki karbon oranı arttıkça sertlik ve mukavemet artar, ancak işlenebilirlik ve kaynak kabiliyeti genellikle azalır.

Alaşım Elementleri

Krom, nikel, molibden gibi alaşım elementleri çeliğin korozyon direncini, tokluğunu ve ısıl işlem tepkisini belirgin şekilde değiştirir.

Konuyla İlgili Sorular

Düşük karbon oranı, çeliği kolay işlenebilir ve dövülebilir yapar ama mukavemetini sınırlar. Bu yüzden yüksek dayanım gerekmeyen, kolay şekillendirme öncelikli parçalarda (cıvata, somun gibi) tercih edilir.

Bu numaralar, çeliğin içerdiği karbon oranını gösterir. Örneğin Ç1045, Ç1020’den daha yüksek karbon içerir; karbon arttıkça çelik daha sert ama daha az esnek hale gelir.

İlgili Yazılar