Hidrolik Pnömatik derslerinde bu yazıyı pistonlu kompresörlere ayırdık. Kompresörün çalışma prensibi, ana kısımları ve çeşitleri nelerdir inceleyeceğiz
Pistonlu Kompresör Nedir?
Pistonlu kompresör, havanın bir odaya emildiği ve pistonlu bir piston ile sıkıştırıldığı pozitif deplasmanlı bir hava kompresörüdür. Bir pistonlu hava kompresörü pozitif deplasmanlı bir kompresördür, çünkü hava önce bir odaya emilir ve odanın alanı azaltılarak sıkıştırılır ve alan bir piston tarafından azaltılır.
Pistonlu Kompresörün Çalışma Prensibi
Pistonlu hava kompresöründe piston BDC’ye hareket eder ve hava atmosferden bir silindire emilir ve onu TDC’ye taşır. Havanın sıkıştırılması başlar ve artar ve basınç da artar. Basınç sınırına ulaştıktan sonra tahliye vanası açılır ve basınçlı hava depolama tankına akar.

Piston: Silindir içinde ileri geri hareket eder ve havayı sıkıştırır.
Silindir: Silindirde hava sıkıştırılır.
Krank Mili: Elektrik motorunun miline bağlıdır ve dönme hareketini pistona aktarır.
Emme valfi: Piston BDC’ye hareket ettiğinde hava bir emme valfinden emilir.
Tahliye vanası: Basınçlı hava, tahliye vanasından depolama tankına boşaltılır.
Pistonun silindir içinde ulaştığı en yüksek konuma Top Dead Center TDS denir.
En düşük konum, Alt Ölü Merkez BDC olarak adlandırılır.
Emme ve Sıkıştırma Stroku
Pistonlu kompresörde piston aşağı inerken hava emilir, yukarı çıkarken sıkıştırılarak basınçlandırılır.
Tek Kademeli ve Çift Kademeli
Çift kademeli pistonlu kompresörler, havayı iki aşamada sıkıştırarak daha yüksek basınç değerlerine ulaşabilir.
Yağlı/Yağsız Tip Seçimi
Yağsız pistonlu kompresörler, temiz hava gerektiren uygulamalarda (örneğin boyahane) tercih edilir.
Pistonlu Kompresör Nasıl Çalışır

Güç verildiğinde, elektrik motoru dönmeye başlar ve kendisine bağlı krank milini döndürür ve piston bir silindir içinde ileri geri hareket etmeye başlar. Piston aşağı doğru hareket ettirilir, atmosferden gelen hava silindir odasına girer.
BDC’ye ulaştıktan sonra piston yukarı doğru hareket etmeye başlar ve havanın sıkışması başlar ve basıncı artma eğilimi gösterir. Ayarlanan basınca ulaştıktan sonra tahliye vanası açılır ve bunun içinden basınçlı hava, kullanılabileceği bir depolama tankına aktarılır.
Pistonlu Kompresör çeşitleri
1-Tek etkili hava kompresörü
2-Çift etkili hava kompresörü
3-Tek kademeli hava kompresörü
4-Çift kademeli hava kompresörü
Tek Etkili Hava Kompresörü
Tek etkili pistonlu hava kompresörü, pistonun sadece bir tarafına sahiptir ve havanın sıkıştırılması için kullanılır ve diğer tarafı kartere bağlanır ve sıkıştırma için kullanılmaz.
Çift Etkili Hava Kompresörü
Çift etkili tip pistonlu kompresörde, pistonun yanları havanın sıkıştırılması için kullanılır. Bir tarafta emme, diğer tarafta sıkıştırma var. Hem emme hem de sıkıştırma, pistonun her vuruşunda gerçekleşir.
Tek Kademeli Hava Kompresörü

Tek kademeli pistonlu hava kompresörü, havanın sıkıştırılması tek bir silindirde gerçekleşir. Bunda atmosferden emilen hava birinci vuruşta, ikinci vuruşta havayı sıkıştırarak depolama tankına iletir.
Çift Kademeli Hava Kompresörü

Çift kademeli hava kompresöründe sıkıştırma iki aşamada gerçekleşir. İlk aşamada hava bir silindirde sıkıştırılır ve bundan sonra bir sonraki sıkıştırma için ikinci silindire aktarılır. Ve sonunda, basınçlı hava bir tankta depolanır.
Konuyla İlgili Sorular
Piston, silindir içinde alt ölü noktadan üst ölü noktaya doğru hareket ederken emme ve tahliye valfleri kapalı kalır. Bu sırada silindir içindeki hacim daralır ve hapsolan hava giderek sıkışıp basıncı artar.
Vana erken açılırsa hava henüz yeterince sıkışmadan dışarı kaçar ve istenen basınca ulaşılamaz. Belirlenen basınç eşiğine gelindiğinde açılması, depolama tankına yalnızca yeterince sıkıştırılmış havanın gönderilmesini sağlar.
İlgili Yazılar
Pascal Prensibi Nedir? Pascal Prensibinin Kullanıldığı Alanlar
Hidrolik Pnömatik Dersi 1. Dönem Online Test 1
Hidrolik Frenlerin Çalışma Sistemi
Hidrolik pompa bakımı
Vidalı Kompresör-Yapısı Çeşitleri Üstünlük ve Zayıflıkları
Hidrolik ve Pnömatik Sistemler Arasındaki Farklar Nelerdir?
Pnömatik Silindirler ve Çeşitleri
Hidrolik Dönüş Filtresi nedir. Dönüş Hattı filtreleri
