Kalın silindirik ve prizmatik malzemeler ve iş parçaları özel olarak yapılmış testere makinelerinde kesilir. Bir işin makinede kesilmesi hem çabuk hem de düzgün olur. Şimdi, metal kesim için kullanılan testere tezgahlarının çeşitlerine göz atalım;
Kollu Hidrolik (Yatay) Testere Tezgahı
Şerit Testere tezgahı olarakta anılır.
Bu tezgahta kullanılan testereler şekil yönünden el testerelerine benzerler. Ancak bu testere lamaları büyüktür.
Daha kaliteli malzemeden yapılmış ve her diş ayrı ayrı çaprazlanmıştır. Testerenin kursu, elektrik motoru tarafından döndürülen bir eksantrik ile sağlanmaktadır.
Çalışma prensibi
Motordan alınan hareket kayış kasnak sistemi ile dişli kutusuna iletilir. Dişli kutusunda istenilen devir sayısı ayarlanır. Ayarlanan devir, eksantrik kola bağlı olan eksantrik diske iletilir.
Eksantrik disk dairesel hareketi doğrusal harekete çevirerek kendisine bağlı olan testere kolunu hareketlendirir.
Testere laması sevk kızağı yardımı ile üst gövde içinde hareket yapar.
Sisteme kesme esnasında depodan kesme sıvısı pompalanır. Devir daim prensibine göre çalışır.
Hareket eden testere kolu aşağıya inerek kesme yapmalıdır. Kesme bittikten sonra da yukarı kalkarak ikinci kesme işlemine olanak tanımalıdır. Bunun için bir kaldırma sistemi mevcuttur. Bir hidrolik silindirin piston kolu üst gövdeye bağlanır ve hidrolik yağdaki basınç düşüş artışı için basınç ayar valfinden faydalanılarak üst gövde aşağı – yukarı hareket ettirilir.
Metal Kesme Şerit Testere Tezgahı
Testere laması daireseldir. İki kasnak arasında kayış gibi hareket eder.
Seri ve pratik kesme işlemlerine uygundur. Dolu ve kalın malzemeler rahatlıkla kesilir.
Kesme sıvısını sisteme devamlı pompalayan bir soğutma sistemi mevcuttur.
Çalışma Sistemi
Motordan alınan hareket tahrik kasnağına iletilir. Tahrik kasnağı üzerine sarılmış şerit testere yardımı ile diğer kasnağı döndürür.
Testere laması hem hareket iletir, hem kesme yapar. Testere laması iki kasnak arasında düz ilerlemesi için iki makara arasında geçer. Bu makaralara kılavuz makara denir.
Hidrolik sistem yardımı ile üst gövde aşağıya iner ve kasnakların etrafında dönen şerit testere laması kesme yapar.
Avantajları
- Bir yönde hareket ederek üzerinde çok sayıda diş bulunan yuvarlak şeritler kullanıldığı için kesme süreklidir. Zaman kaybı olmaz.
- Kalın,ince,sert,dayanıklı ,yumuşak ve aşındırıcı olmak üzere aspesten çinkoya kadar her çeşit gereçten başka döküm,linoleum,lastik,taş ve plastikler bu tezgahta kesilebilir.
- Parça doğrudan doğruya marka çizgisine göre kesilebilir.
- Değişik kesme aletleri takılarak kesme,eğeleme,parlatma işlemleri yapılabilir.
- Testere şeridi ince olduğundan gereç kaybı olmaz.
Şerit Hızı
Metal kesim şerit testerelerde kesim hızı, malzeme cinsine göre genellikle dakikada 20-100 metre arasında ayarlanır.
Diş Aralığı Seçimi
İnce kesitli parçalarda sık dişli, kalın kesitlerde daha seyrek dişli şerit bıçakları tercih edilir.
Soğutma Sıvısı Kullanımı
Kesim sırasında uygulanan soğutma sıvısı, hem bıçak ömrünü uzatır hem de kesim yüzey kalitesini artırır.
Dikey Şerit testere Tezgahı
Yatay şerit testere tezgahına benzer çalışma prensibine sahiptir. Genellikle ağaç malzemelerin kesilmesinde kullanılır.
Dairesel Testere Tezgahı
Testere daire şeklinde olup, sonsuz bir vida sistemi ile elektrik motorundan hareket alır.
Bu testereler düşük devirlerde ve sulu veya kuru olarak kesme yapar. Pratik ve seridir. Profil kesme işlerinde sıklıkla kullanılır.
Tezgah Testeresi Lamaları
Makine testereleri kesme esnasında daha fazla zorlandıkları için dişlerinin kuvvetli olması gereklidir. Bu yüzden makine testereleri diş biçimlerine göre; sivri dişli makine testereleri ve sırtı geniş olan makine testereleri, olmak üzere iki tip olarak imal edilir.
Makine testerelerinin talaş boşlukları, dişlerin rahat kesmelerini sağlayacak şekilde yapılmıştır. Özellikle büyük adımlı makine testerelerinde dişler kavisli yapılmak suretiyle, talaşların kolay akması sağlanmıştır.
Sırtı geniş testerenin (b) aynı zamanda geniş bir talaş boşluğu da vardır. Bu boşluk ve kavis, testere dişlerinin kuvvetli olmasını sağlar. Çıkan talaşların akmasını kolaylaştırır.
Testere Tezgahları İle Kesmede Yaşanan Problemler
| Testere sıkışıyorsa | Marka çizgisine paralel kesim yapılmıyor. |
| Fazla Ses Çıkıyorsa | Testere laması kördür. |
| Testere çabuk körleniyorsa | Kesme hızı yüksektir. Testerenin kalitesi düşüktür. |
| Testere verimi düşükse | Testere kör olabilir, adımı küçük olabilir, talaş boşluğu yetersizdir. Kesme hızı çok fazla veya çok düşüktür. |
| Yeterli soğutma ve yağlama olmasına rağmen testere fazla ısınıyorsa | Kesme hızı yüksek olabilir. Daire testere ise çapı küçüktür. Testere kör olabilir. |
| Testerenin dişleri kırılıyorsa | İlerleme çok fazladır. |
Konuyla İlgili Sorular
Motordan gelen hareket dairesel bir dönüştür, ama testere lamasının kesmesi için ileri-geri (doğrusal) bir harekete ihtiyaç vardır. Eksantrik disk, bu dairesel hareketi doğrusal harekete çevirerek testere koluna aktarır.
Kesme sırasında oluşan sürtünme ısısı hem testere lamasını hem iş parçasını ısıtır. Kesme sıvısı bu ısıyı düşürerek hem lamanın ömrünü uzatır hem de daha düzgün bir kesim sağlar.
İlgili Yazılar
