Tornada Kare Vida Açma

Tornada kare vida açma konu başlıkları;

Kare Vidanın Elemanları ve Hesaplanması:

Diş kalınlığı ve diş yüksekliği yaklaşık olarak adımın yarısı kadardır. Vidanın kolay çalışabilmesi için diş boşluğu diş kalınlığından 0,05 mm daha fazla yapılır.

KARE VİDANIN ELEMANLARI
D : Diş üstü çapı
P : Adım Böğür çapı
H : Diş yüksekliği = (P/2)
D1 : Diş dibi çapı = ( D1 = D –2H)
D2 : Böğür çapı = (D – H = D – P/2)
B : Diş kalınlığı = (P/2 – 0,05)
A : Diş boşluğu = (P/2 + 0,05)

Örnek:

Çapı 40 mm olan bir mil üzerine adımı 8 mm olan bir kare vida açılacaktır. Elemanlarını hesaplayınız?

H = P/2 = 8 / 2 = 4 mm
D1 = D – 2 x H = 40 – 2 x 4 = 32 mm
A = P/2 + 0,05 = 8 / 2 + 0,05 = 4,05 mm
B = P/2 – 0,05 = 8 / 2 – 0,05 = 3,95 mm

Kare Vida Kaleminin Hazırlanması

Adıma Göre Kalemin Bilenmesi

Vidanın helis açısından dolayı kalemin alt tarafı vidaya sürtebilir. Bunu önlemek için kalemin ucu helis açıcı (α) kadar eğik bilenir.

Helis açısı, vidanın adımı ve diş üstü çapına bağlı olarak değişir.

Uç genişliği diş boşluğuna eşittir (uç genişliği = A).
Kalemin vida içinde sıkışmaması için geriye doğru boşluk açısı (δ) verilmelidir.

UYGULAMA:

Çapı 40 mm olan bir mil üzerine adımı 8 mm olan bir kare vida açılacaktır. Kaleme, bileme esnasında verilecek açı (α) ne olmalıdır?

Kalemin Tornaya Bağlanması ve Ayarı

Vidanın sağlıklı olarak çalışabilmesi için vida profilinin eksene dik olarak açılması gerekir.. Bu dikliği elde edebilmek için vida kalemi, iş parçasının eksenine dik olarak bağlanmalıdır.

Bu işlemi yapabilmek için vida mastarlarından yararlanmamız gerektiğini biliyoruz.

Torna Tezgahının Kare Vida Açma İçin Ayarlanması

Bu işlem için torna tezgâhının üzerinde bulunan tablolardan yararlanılır.

İstenen adımdaki vidayı çekebilmek için hız kutusu üzerindeki tablolardan faydalanılarak ayar kolları uygun konuma getirilir.

Ana milin dönüş yönü ayarı:

Tezgah üzerindeki dönüş yönü ayar kolu iki konumludur:. Sağ helis yönü, puntadan aynaya doğru,
Sol helis yönü, aynadan punta ya doğrudur. Açmak istediğimiz vidanın yönüne göre bu kolun konumunu ayarlamalıyız.

Kalemin Parça Yüzeyine Ayarı ve Sıfırlanması

Mastarla dikliği kontrol edilen kalem, tezgâh devir sayısı düşük olarak dönen parça yüzeyine temas ettirilir. Kalemin temasından sonra sportun mikrometrik bileziğinden sıfırlama yapılır.

Kare Vidanın Açılması

1-Makası kapatıp tezgâhı düşük devirde çalıştırınız. Önce, derinliği az bir deneme talaşı veriniz.
2-Vida adımını, en az beş dişe göre sürmeli kumpas veya çelik cetvel ile kontrol ediniz.
3-Kalemi, iş parçasının ucundan biraz dışarı çıkacak şekilde başlangıç konumuna getiriniz.
4-Birinci talaş derinliğini, enine hareket kolundaki mikrometrik bilezikten yararlanarak veriniz.
5-Talaşı azar azar veriniz. Sürtünme yüzeyi fazla olduğu için kalem kırılabilir.
6-Vida boyunca birinci talaşı alınız.
7- Düzgün bir kesme için iş yüzeyine uygun kesme sıvısı akıtınız.
8-Vida sonuna gelindiğinde iş dönerken enine hareket kolunu ters çevirerek kalemi geri alınız.
9- Arabayı başlangıç konumuna getiriniz.
10-Kalemi talaş derinliği kadar tekrar ilerletiniz.
11- Vidanın diş derinliği elde edilinceye kadar bu işlemleri tekrarlayınız.
12- Her talaş verildiğinde, mikrometrik bilezik üzerindeki değeri unutmayınız.
13- Vida dişlerinin düzgünlüğünü sağlamak için 0,1- 0,05 mm veya daha az değerde temizlik talaşı alınız. Bu işlemi birkaç kez tekrarlayınız.
14- Vida dişlerini ve derinliğini somun, kumpas veya mastarla kontrol ediniz.

Konuyla İlgili Çalışma Soruları

1- Kare vida kaleminin uç genişliği diş boşluğuna ………………
2- Çapı 30 mm olan bir mil üzerine adımı 6 mm kare vida açılacaktır. Diş boşluğunun (A) değeri ne olmalıdır?
A) 2,05 B) 3,005 C) 3,05 D) 4,05
3- Çapı 30 mm olan bir mil üzerine adımı 6 mm olan bir kare vida açılacaktır. Kaleme bileme esnasında verilecek açı (α) ne olmalıdır? ( Tan α = P / π • D2)
A) 3° 10́ B) 4° 10′ C) 4° 20́ D) 5° 10′

4- Aşağıdakilerden hangisi kalemi iş parçasına dik olarak bağlamada kullanılan alettir?
A) Çelik cetvel B) Kumpas C) Bileme topacı D) Bileme mastarı

5- Metrik bir kare vida açmak için tezgâh üzerindeki tablodan neye bakarak ayar yapmalıyız?
A) Adımına B) Parmaktaki diş sayısına C) Diş derinliğine D) Diş yüksekliğine

6- Sağ helis bir vida açmak için tezgâhın ana mili dönüş yönü ayar kolu, aynadan puntaya doğru olacak konumda ayarlanmalıdır
A) DOĞRU B) YANLIŞ