Pantograf Nedir Nasıl Çalışır?

Pantograf tezgâhları, imalâtçı firmalar tarafından çeşitli tip ve boyutlarda yapılmaktadır. Bu tezgâhlarla rakam, harf, belli biçim ve boyutlardaki şekil ve benzeri profiller şablon üzerinden iş parçası üzerine aktarılır. Aktarma işlemi orantılı olarak büyütülebilir veya küçültülebilir. Bu tezgâhın diğer bir adı da kopya tezgâhıdır.

Pantograf tezgâhında bir gezici uç ve bunun hareketime bağımlı olarak çalı şan kesici uç vardır. Gezici (takip) ucu elle, yan veya tam otomatik olarak hareket ettirilebilir tipte yapılırlar. Seri üretimi gerektiren özdeş parçalar için tam otomatik pantograf tezgâhları tercih edilir. Bu tip tezgâhlar proğramlandırılmışlardır ve ‘elektronik kumandalıdır.

pantografta işleme ve mekanik tutucular — pantografta işlenen parça örneği

Pantograflarla, basma kalıplama işlemlerinde kullanılan zımbaların üzerine rakam, harf ve benzeri şekiller işlenmektedir.

Pantograf Tezgahı Nasıl Çalışır

Pantograf tezgahı ile çalışma video

elle kumandalı pantografta takip ucu şablon içerisinde elle gezdirilir. Takip ucuna bağlı olarak hareket eden kesici uç da şablon içerisindeki şekli parça üzerine aktarır.

pantograf tezgahı nedir — Mini bir pantograf tezgahı

Özellikle hacim kalıpçılığında çok kullanılan bu makine ile, kalıplama işlemini yapan üretici firma kendi reklamını yapabilmek için kalıplama yüzeyine kendi amblemini yazar. Ayrıca isimlik, plâka ve benzenleri üzerine kişiye veya firmaya ait isimler yazılır.

Kopya frezelerinde kaba olarak işlenmiş plâstik, sıcak dövme veya basınçlı pres döküm hacim kalıpları içerisindeki çapaklı yüzeylerle ölçü farkı bulunan kısımlar, pantograflarda hassas olarak işlenebilmektedir. Aynca, kesici uç başlığına saplı profil taşlama taşlan takılmak suretiyle kalıplama yüzeyleri hassas olarak taşlanabilmektedir.

Pantograflar Ev, işyeri ve araba anahtarlarının kopyalandığı makineler olarak da karşımıza çıkarlar. (Yukarıdaki resim)

Ölçekli Kopyalama

Pantograf, bir şablon üzerindeki hareketi mekanik kollarla farklı bir ölçekte başka bir yüzeye aktarabilen bir düzenektir.

Gravür ve Kopya Frezeleme

Pantograf tezgahları, geleneksel olarak kalıp gravürü ve harf/şekil kopyalama işlemlerinde kullanılmıştır.

CNC ile Yer Değiştirme

Günümüzde pantograf tezgahlarının çoğu işlevi, daha hassas ve programlanabilir CNC freze tezgahları tarafından devralınmıştır.

Konuyla İlgili Sorular

Gezici uç ile kesici uç arasındaki mekanik kol düzeneği, hareketi belirli bir oranla büyülterek veya küçülterek aktarır. Bu oran ayarlanabilir olduğu için aynı şablon, farklı boyutlarda parçalar üretmek için kullanılabilir.

Elle kumandalı tezgahlarda operatörün el hassasiyeti sonucu doğrudan etkiler ve her parça biraz farklı çıkabilir. Otomatik, programlanmış bir tezgah ise aynı hareketi defalarca birebir aynı hassasiyetle tekrarlayarak özdeş parçalar üretir.

İlgili Yazılar