Motor Yağ Pompası Çeşitleri

Motor yağını karterden emerek belli bir basınç altında yağ filtresine ve ana yağ kanallarına basan elemana yağ pompası denir. Motor yağ pompası çeşitleri şunlardır:

Dişli tip yağ pompası
Paletli tip yağ pompası
Rotorlu tip yağ pompası

Dişli Tip Yağ Pompası

Pompa içinde birbiriyle kavraşmış iki dişli bulunur. Dişlilerden birisi döndüren, diğeri dönen dişlidir. Döndüren dişli hareketini bazı motorlarda kam milinden, bazı motorlarda krank milinden alır. Dişliler döndüğünde giriş kanalından gelen ve diş boşluklarına dolan yağ çıkış kanalıma taşınır. Taşınan yağın miktarı dişlilerin dönme hızına ve yağ kalınlığına bağlıdır.

Dişli tip motor yağ pompası nasıl çalışır?

Dişli tip yağ pompasının demonte hali ve çalışması

Motor yağı soğuk iken veya motor devri yükseldikçe dişlilerin taşıdığı yağ, gereğinden çok fazla olur. Yağ basıncının belirli bir değerden daha fazla yükselmesini önlemek için çıkış kanalına yağ basınç ayar subabı konur. Basınç ayar subabı pompa gövdesinde veya ana yağ kanalı üzerinde olabilir. Pompa yağ çıkış basıncı, basınç ayar subap yayının basıncını yenecek kadar yükseldiğinde subabı açarak geri dönüş yapar.

Paletli Tip Yağ Pompası

Paletli yağ pompasında dişli yerine paletler kullanılır. Paletler, pompa gövdesi içinde, eksenden kaçık olarak dönen palet başlığındaki yuvalarına takılır. Yuva içindeki palet yayları, paletleri devamlı olarak gövde yüzeyi ile temas halinde tutar.

Palet başlığı pompa miline bağlıdır. Mil döndüğünde paletler, giriş kanalı önünde büyüyen ve çıkış kanalı önünde sıfıra kadar küçülen bir hacim meydana getirirler. Yağın taşındığı hacmin sıfıra düşmesiyle yağ ana yağ kanalına basılır.

Rotorlu Tip Yağ Pompası

Rotorlu tip yağ pompasında iç rotor, rotor yuvasında pompa mili döndüğünde iç rotor ile çalışan dış rotor, yağ giriş kanalında büyüyen ve yağ çıkış kanalında sıfıra kadar küçülen değişken bir hacim meydana getirir.

Giriş kanalında büyük hacme alınan yağ, çıkış kanalında hacmin sıfıra düşmesiyle ana yağ kanallarına basılır.

Bu yazımızda motor yağ pompası çeşitleri ve çalışma biçimlerine göz attık. Animasyonlarla desteklenmiş anlatımlarla motor yağ pompalarının çeşitleri ve çalışma sistemlerini inceledik. Yeni yazılarda buluşma dileği ile.

Dişli Tip Yağ Pompası

Dişli tip yağ pompaları, basit yapıları ve güvenilirlikleri sayesinde otomotiv motorlarında en yaygın kullanılan tiptir.

Rotorlu Yağ Pompaları

Rotorlu (gerotor) tip pompalar, kompakt tasarımları sayesinde modern motorlarda sıkça tercih edilir.

Basınç Emniyet Valfi

Yağ pompalarında bulunan basınç emniyet valfi, aşırı yağ basıncı oluştuğunda fazla yağı tahliye ederek sistemi korur.

Konuyla İlgili Sorular

Dönen dişlilerin arasındaki boşluklara giren yağ, dişlilerin dönüşüyle birlikte giriş kanalından çıkış kanalına doğru fiziksel olarak taşınır. Bu basit ama etkili mekanizma, yağın sürekli ve düzenli bir akışla pompalanmasını sağlar.

Motor devri arttıkça pompanın taşıdığı yağ miktarı da artar ve bu, sistemde gereğinden fazla basınca yol açabilir. Basınç ayar subabı, belirli bir basıncın üzerinde açılarak fazla yağı geri döndürür ve basıncı güvenli bir seviyede tutar.

İlgili Yazılar