Raybalar hangi malzemeden yapılır? Rayba malzemeleri ve raybanın kısımları nelerdir? .Bu yazımızda bu konulara değineceğiz.
Rayba malzemeleri
Raybalar, seri çelikten ve karbon çeliklerinden yapılırlar. Seri çelikten yapılan raybalar, karbon çeliklerinden yapılan raybalara nazaran 4-5 kat daha hızlı kesme yapabilirler, ayrıca bu raybaları kullanmak daha ekonomik olur. Gövdesi sert çelik olan ayarlı bir makine raybasının ağızları seri çelikten yapılarak bir üstünlük elde edilebilir. Büyük kuvvetlere dayanması gereken raybalar sert maden uçlu olarak yapılmıştır.
Sert maden uçların yüksek sıcaklıkta keskinliklerini korumaları ve aşınmaya karşı dayanıklı olmaları raybalarda da kullanılmalarını uygun hale getirmiştir. Bunların ölçüleri uzun zaman bozulmadan korunabildiğinden seri imalat işlerinde kullanılmaları çok faydalıdır.
Kumlu veya sert tabakalı dökümlerde sert maden uçlu raybalar, seri çelik
raybalardan birkaç defa daha fazla dayanır. Sert maden uçlu raybalarda ayrıca hız ve ilerlemeye ait özel bir kural yoktur, ancak işe başlarken seri çelik raybalar için kullanılan hız ve ilerlemeler kullanılır.
Karbür takım makine raybalarına ait ,Raybalamada seçilen malzemeye ve rayba çapına göre ilerleme kesme hızı tablosu.çelik ve çelik döküm malzeme ,kır dökme demir ,temper döküm ,Alüminyum ve paslanmaz çelikler için raybalama kesme hızı – ilerleme hızı tablosu
Raybanın Kısımları
Raybalar genellikle 3 kısımdan oluşur. Bunlar: Pahlı uç, Gövde ve Sap.
Pahlı uç:
Raybanın kesme işini yapan kısmıdır. Her diş pah kırılmış kesici kenarlarda eşit ölçüde birer boşluk açısı meydana gelecek şekilde taşlanır. Bu özellikler konik raybalar
için doğrudur. Düz uçlu raybalarda kesmenin büyük bir kısmı gövdedeki kesici ağızlar tarafından yapılır.
Gövde:
Birkaç oluk ve sırttan yapılmıştır. Sırt iki oluk arasında kalan kısımdır. Her sırtın üst kısmında, pahlı uçtan başlayıp, oluğun bitimine kadar uzanan bir zırh vardır. Zırhın arka kısmında bir boşluk açısı bulunur.
Raybaların çoğunda, kesici ağız yüzeyleri merkezden geçen bir düzlemle açı yaparlar. Buna rayba talaş açısı denir. Eğer böyle bir açı yoksa kesici ağız yüzü merkezden geçen düzlem üzerinde olur.
Sap:
Silindirik veya konik olarak yapılırlar. Koniklikler raybanın büyüklüğüne göre mors koniği
numaraları ile belirlenmiştir. Mandrene veya kullanılacak olan tezgâhın fener mili yuvasına takılırlar. Silindirik saplı olanlarda sapın ucunda dört köşe bir kısım vardır. Bu kısma buji kolu takılarak rayba döndürülür.
Bu yazımızda raybalar hangi malzemeden yapılır? Sorusuna cevap vermeye çalıştık. Rayba malzemeleri ve raybanın kısımlarına değindik.Yeni yazılarda buluşmak ümidiyle .