Eksantrik mil (Kam Mili) nedir. Ne işe yarar. Nasıl Çalışır?

Eksantrik mili nedir?

Eksantrik mili ya da diğer adıyla kam mili, Patlamalı motorlarda subapların zamanında açılıp kapanmasını sağlayan, üzerinde kamlar bulunacak şekilde, küresel grafitli dökme demir ya da çelik alaşımlarından presle dövülerek veya dökülerek tek parça olarak yapılan millerdir.

kam mili nedir — Kam mili (Eksantrik mil) ve subaplar

Eksantrik mili Motorun neresindedir

Eksantrik mil aracınızın motorunun üst kısmında bulunur. Çalışmasında piston sübapları ve triger kayışı ile temas halindedir. Triger kayışı hakkındaki yazımızı incelemek isteyebilirsiniz:

İlgili yazı için bakınız: Triger Kayışı Nedir, Ne işe yarar?

Kam mili aracın neresindedir — Kam milinin aracınızdaki konumu.

Eksantrik miller yukarıdaki animasyonda mavi renkle gösterilmiştir.

Supap Kontrolü

Eksantrik mil, üzerindeki lobların şekliyle supapların açılma ve kapanma zamanlamasını hassas şekilde kontrol eder.

Zamanlama Kayışı ile Senkronizasyon

Eksantrik mil, zamanlama kayışı veya zinciri aracılığıyla krank miliyle senkronize hareket eder.

DOHC-SOHC Farkı

Çift eksantrik milli (DOHC) motorlar, tek eksantrik milli (SOHC) motorlara göre genellikle daha yüksek performans sunar.

Eksantrik mili ne işe yarar?

Eksantrik mili bir motorda; Supapları istenilen zamanda açma, Supapları istenilen zamanda kapatma, Supapları gerektiği kadar açık tutma görevlerini yerine getirir. Motorun içine ve dışına hava ve yakıt akışını kontrol eder. Bu da, motor performansını, yakıt ekonomisini ve emisyonları belirler. Herhangi bir motordaki en önemli bileşenlerden biri eksantrik milidir.

4 zamanlı motorda zamanlar kam mili krank mili subaplar ve görevleri

Yakıt sistemi karbüratörlü, ateşleme sistemi klasik distribütörlü olan motorlarda, kam mili yukarıda belirtilen görevlerinin dışında, üzerinde bulunan bir helis dişli yardımıyla distribütör ve yağ pompasını, özel bir kam vasıtasıyla da yakıt otomatiğini çalıştırmaktadır.

4 zamanlı motor ve kısımlar eksantrik mil — Patlamalı motorlardan, dört zamanlı bir motor ve bazı kısımları

Eksantrik mili genellikle bir zamanlama zinciri veya triger kayışı kullanarak krank miline bağlanır. Bazı motorlarda, zamanlama dişlileri de kullanılabilir. Eksantrik mili dişlisi krank mili dişlisinden iki kat daha fazla dişe sahiptir ve bu da krank milinin hızının yarısında dönmesine izin verir. Eksantrik milinde dört ayrı vuruş vardır: emme, sıkıştırma, yanma ve egzoz.

Eksantrik Mil Nasıl Çalışır?

Kam milinin görevi, silindire gaz girişi ve çıkışına izin veren valflerin (subapların) zamanlamasını sağlamaktır. Sıkıştırma zamanı ya da yanma zamanı esnasında valflerin açık olmasını istemezsiniz. Yine aynı şekilde, emme ve egzos zamanlarında da valflerin kapalı olmasını istemezsiniz. Eksantrik milin görevi işte bu zamanlamayı yapmaktır.

Kam milinin çalışması konusunda aşağıdaki video sizlere bir fikir verebilecektir.

Eksantrik milinin çalışması

Kam milleri motor krank milinden hareket alarak çalışır. Krank milinden kam miline hareket iletim oranı 1/2’dir. Dört zamanlı motorlarda bir çevrimin gerçekleşebilmesi için krank mili 720° döner. Kam mili ise 360° derece döner.

Eksantrik milinin değişik devirlerdeki hareketinin simulasyonu

Motorun yapısına bağlı olarak dört zamanlı bir motorda en az bir tane kam mili bulunur. Yine motor yapısına bağlı olarak kam milleri motor bloğuna ya da silindir kapağına yataklandırılır.

Günümüz motorlarında enjeksiyonlu yakıt ve elektronik kontrollü ateşleme sistemi bulunur.Mil üzerinde kam, muylu ve supap zamanlama düzenekleri bulunur. Genellikle de emme ve egzoz supapları için ayrı ayrı kam mili kullanılır.

emme ve eksoz kam mili — Emme ve eksoz kam mili

Egzoz eksantrik mili triger kayışıyla krank mili tarafından hareket ettirilir. Emme eksantrik mili dişli vasıtasıyla egzoz eksantrik mili tarafından hareket ettirilir

emme ve eksoz eksantrik milleri subaplar

Değişken supap zamanlaması ile emme supaplarının açılış zamanları motorun devrine bağlı olarak ayarlanır. Bu, emme eksantrik milinin bir zincir ile tahrik edilmesine bağlıdır.

Motorlar yüksek devirlerde çalışırken zamanların oluşması için çok kısa zaman aralığı kalır. Silindir başına kullanılan supap sayısının artması yüksek devirlerde çalışmada silindirlerin daha iyi doldurulması egzoz gazlarının daha iyi boşaltılmasını sağlar. Günümüz motorlarında yaygın olarak, silindir başına iki emme ve iki egzoz supabı kullanılır.

Kam milindeki kamların kısımları

Kamlar, kam mili dönerken supapları açar. Kam mili dönüşüne devam ederken supap yayları supapları kapatır.
Kamların sivri ucuna kam burnu, tam karşısındaki dairesel kısmına kam ökçesi denir.Kamlar ile kam milinin birleştiği alanlara ise kam sessizleştirme alanları denir. Bu alanlar, itici veya supabın yavaş açılmasını ve kapanmasını sağlar. Eğer supaplar çok hızlı açılıp kapanacak olursa supaplar ses yapar ve parçalar çabuk aşınır.

Genellikle motorlarda ince kamlı kam milleri kullanılır. Yüksek güç istenilen motorlarda ise geniş kamlı kam milleri kullanılır. Geniş kamlı kam millerinde, supapların açık kalma anı uzadığı için silindirler içerisine daha çok hava yakıt karışımı veya hava alınabilmektedir. Böylece yüksek güç elde edilebilir.

Bu yazıda kam mili nedir ve motorun çalışmasındaki görevi nedir açıklamaya çalıştık. Kam mili ne işe yarar merak edenler için kam milinin çalışmasını videolarla anlattık. Kam milindeki kamların kısımları gibi detaylara yer verdik. Yeni yazılarda buluşmak dileği ile.

Konuyla İlgili Sorular

Supapların doğru zamanda açılıp kapanması, pistonun tam olarak nerede olduğuna bağlıdır. Zamanlama kayışı veya zinciri ile sağlanan bu senkronizasyon olmadan supaplar piston ile çarpışabilir veya yanlış zamanda açılıp motorun verimini düşürebilir.

DOHC motorlarda emme ve egzoz supapları ayrı millerle kontrol edildiği için her bir supap grubunun zamanlaması bağımsız ve daha hassas ayarlanabilir. Bu esneklik, motorun daha yüksek devirlerde daha verimli nefes almasını sağlayarak performansı artırır.

İlgili Yazılar