Bu yazımızda Tornada güvenli çalışma kuralları konusunu işleyeceğiz.Torna tezgahında güvenlik kurallarına uyulmadığında doğabilecek iş kazalarını anlatacağız.
Hareketli Kısımların Özel Koruyucu İçine Alınması
Dönen ve hareket eden makine elemanları, çalışanın herhangi bir yerine zarar verebilir. Bu nedenle dişli çark, kasnak, kayış vb. hareketli kısımların koruyucu içinde olması hayati önem taşır. Mümkünse, kapak açıkken aynanın dönmesini engelleyen anahtarlı (switch bağlantılı) yeni nesil talaş siperlikleri tercih edilmelidir. Bu tür siperlikler, hem fırlayan talaşlara karşı koruma sağlar hem de kapağın açık unutulması durumunda tezgahın kazara çalıştırılmasını önler.
Yukarıda bahsi geçen switch bağlantılı talaş siperlikleri kullanılmadığında, ayna anahtarının ayna üzerinde unutulması iş kazalarına neden olabilmektedir.
Acil Durum Stop Freni

Acil durum freni işlevi gören ayak pedalına sahip torna tezgahlarını tercih ediniz. Bu pedalların altında tahta vb bir malzemenin girmediğine emin olunuz. Ne zaman işe yarayacağını bilemezsiniz. Unutmadan, bu pedal sadece acil durum içindir. Normalde kullanımda ayak frenini tercih etmek ömrünü azaltacaktır.
Uygun Duruş Şekli ve İş Kıyafeti
İş güvenliği açısından duruş şekliyle ilgili şu hususlara dikkat edilmelidir:
- Tezgahın karşısında dengeli durulmalıdır.
- Tezgahın kumanda kollarına uygun bir konum alınmalıdır.
- Çalışırken tornanın aynasına eğilmemelidir.
Dengeli bir duruş, hem ani bir tehlike anında hızlı tepki verebilmeyi hem de uzun süreli çalışmalarda yorulmadan işi sürdürebilmeyi sağlar.

Uygun iş kıyafeti kullanınız
Torna tezgahında giyilen kıyafet, iş güvenliğini doğrudan etkileyen bir faktördür.
Önlük ve iş tulumu: Güvenli çalışma açısından en uygun kıyafet önlük veya iş tulumudur. İş kıyafetinin kolları kapalı veya kıvrılmış olmalıdır.
Manşet ve kravat: İş kıyafetinde manşet ve kravat, makinenin dönen kısımlarına takılabileceği için tercih edilmemelidir.
Saçlar, saat, yüzük vb.: Saçların kısa olması, saat ve yüzük gibi eşyaların çıkarılması iş güvenliği yönünden yararlıdır.
Yırtık ve bol giyim eşyalarının sakıncaları: Yırtık ve bol kısımlar, makinenin hareketli elemanlarına kolayca takılarak çalışan için büyük tehlike yaratır.
Torna Tezgahında Eldiven kullanılır mı ? Eğer sivri, keskin uçlar kullanımını gerektiren işlerle çalışılıyorsa eldiven kullanılabilir. Ancak tezgâh çalıştırılmadan eldiven çıkartılmalıdır.
Torna Tezgahında İş gözlüğü kullanmanın Önemi: Fırlayan çapak ve yağ damlacıklarına karşı daima gözlük veya yüz siperi kullanmalıdır. Bu çapakların çoğu zaman çok sıcak olduğu düşünülürse gözleri korumak hayati önem taşır.
İşin Emniyetli Bağlanması ve Merkezkaç Kuvveti
İşin bağlanması ve devir sayısı yönünden şu hususlara dikkat edilmelidir:
- Çok uzun parçaların fener milinin arkasından taşan uzantılarının savrularak tehlike yaratacağı göz önüne alınmalıdır.
- Punta ile yapılan desteklemede punta ucu yuvasına tam oturmalıdır.
- Ayna ayakları, işi dengeli ve tam olarak kavramalıdır. Ayna anahtarı, aynanın üzerinde asla unutulmamalıdır.
- Devir sayısının artışına paralel olarak, işi fırlatmak isteyecek merkezkaç kuvvetinin de çoğalacağı dikkate alınmalıdır.

Ayna anahtarının aynanın üzerinde unutulması, torna tezgahlarında en sık karşılaşılan ve en tehlikeli hatalardan biridir. Tezgah çalıştırıldığı anda anahtar yüksek hızla fırlayarak ciddi yaralanmalara yol açabilir.
Tornada Devir Sayısı Değiştirme
Torna aynalarının devir sayısını ayarlamak, değiştirmek gerekiyorsa, bu iş hiçbir zaman tezgâh çalışırken yapılmamalıdır. Devir ayarlanırken dişlilerin yerine oturup oturmadığını kontrol etmek için ayna elle yavaşça çevrilir. Emin olduktan sonra torna çalıştırılabilir.

Talaşın tezgahtan alınması
İş ve kalem arasındaki talaşlar, el kancası ile alınır. Talaş şu şekilde kaldırılmalıdır; Uzun spiral talaşlar bir kanca ile çekilip alınmalı, elle tutulmamalıdır. Kıymık şeklindeki talaş ise süpürge ile temizlenmelidir.

Bu işlemler tezgâh durduktan sonra yapılmalı, hiçbir suretle elle yapılmamalıdır.
Ölçme ve Kontrol İşlemleri
Bütün ayar, kalibrasyon ve ölçme işleri tezgah durduktan sonra yapılmalıdır
Tornayı topraklamanın önemi ve elektrik kazalarından korunma yolları
Tezgah gövdesindeki kaçaklardan dolayı elektrik çarpmaması için topraklama önceden yapılır. Tezgahın elektrik donanımı sağlam ve kaliteli olursa, kısa devre, şalter arızası, elektrik kaçağı, motor yanması gibi kazalar azaltılmış olur.
Torna tezgahında düzenli çalışmanın önemi
Tornalama esnasında kullanacağımız takım ve avadanlıklar belirli bir düzen içinde olmalıdır. İşi biten takımlar yerine teslim edilmelidir. Torna tezgahında düzenli çalışmak dağınıklık kaynaklı iş kazalarının da önüne geçebilir.

Tornalama esnasında kullanacağımız takım ve avadanlıklar belirli bir düzen içinde olmalıdır. İşi biten takımlar yerine teslim edilmelidir. Torna tezgahında düzenli çalışmak dağınıklık kaynaklı iş kazalarının da önüne geçebilir.
Konuyla İlgili Sorular
Siperlik, fırlayan talaşların çoğunu tutsa da her açıdan tam koruma sağlamayabilir. Gözlük, siperliğin kaçırdığı küçük parçacıklara karşı ek bir güvenlik katmanı oluşturur.
Bu pedal, ani ve sert bir duruş için tasarlanmıştır; sürekli kullanılırsa mekanizma yıpranır ve gerçek bir acil durumda beklenen performansı veremeyebilir. Normal duruşlarda ayak frenini kullanmak, bu pedalın ömrünü korur.
Fener milinin arkasından taşan uzun parçaların savrularak tehlike yaratabileceği unutulmamalıdır. Bu tür parçalar yataklama ile desteklenmeli veya düşük devirde çalışılmalıdır.
Genel kural olarak tezgah çalışırken eldiven giyilmemelidir, çünkü eldiven dönen parçalara takılma riski taşır. Sivri ve keskin uçlu iş parçalarıyla çalışırken eldiven kullanılıyorsa, tezgah çalıştırılmadan önce mutlaka çıkarılmalıdır.
İlgili Yazılar
İSG – İş Güvenliği Tüm Konular Özet
6331 Sayılı İSG Kanununa Göre İdari Yaptırımlar
Hidrolik Pnömatik Makinelerde Çalışanlar İçin Emniyet Kuralları
Meslek hastalıkları rehberi PDF Dokuman
İş Makinelerinde İş Sağlığı ve Güvenliği
İş Müfettişliği Nedir. Nasıl İş Müfettişi Olunur?
Elektrikle Çalışmalarda İş Güvenliği
Elle Kaldırma ve Taşıma İşlerinde iş güvenliği

Ellerinize sağlık. Geçekten çok güzel bir çalışma.
Teşekkürler….
emeğinize sağlık bilgiler çok işime yaradı
Ellerinize sağlık. Çok faydalandım. Teşekkür ederim.