Vargel ve torna gibi tezgâhlarda en çok kullanılan kalem türü, kaba talaş kalemidir. Bu kalemde, gerekli açıların tümü vardır. Diğer kalemlerde daha az sayıda açı bulunabilir. Kalem açıları, tornada, bir kaba talaş kalemi üzerinde aşağıdaki gibi incelenebilir.
Talaş açısı (Ɣ) : Kalemin keskinliğini ve talaş akışını sağlar.
Kama açısı (β): Kalemin kesici ağız kesitini verir.
Boşluk açısı (α): Kalemin sürtünmesini azaltır.
Uç açısı (ε) : Kalem ucunun sivrilik derecesini verir.
Eğiklik açısı (λ) : Kesmeyi kolaylaştırır.
Ayar açısı (ϰ) : Kalemin bağlama konumunu belirler.
Bir kalemde açılar uygun değerde değilse, işlenen yüzey kalitesi düşer. Yüzey kalitesine bağlı olarak, iş parçasının istenen nitelikte görevini yapması zorlaşır ve ömrü azalır.
Bir kalemde, özellikle talaş açısı (Ɣ), işlenecek malzemenin sertliği ile ters orantılı olarak değişir. Yani sert malzemelerde talaş açısı azaltılır.
İşlenecek malzemeye göre torna kalemi açıları (yukarıda)
Katerin Tanımı
Kater, torna tezgahında bağlanan iş parçasının dönme merkezini işaretlemek veya kontrol etmek için kullanılan bir yardımcı elemandır.
Merkezleme Hassasiyeti
Doğru kater kullanımı, tornalanan parçanın eksenel kaçıklığını en aza indirerek işleme hassasiyetini artırır.
Farklı Uç Tipleri
Kater uçları, iş parçasının malzemesine ve çapına göre farklı açı ve şekillerde üretilir.
Konuyla İlgili Sorular
Büyük bir talaş açısı kalemin kesici kenarını inceltir ve keskinleştirir, ama bu da kenarı zayıflatır. Sert malzemelerde kalemin daha sağlam kalması için açı azaltılır, bu da kenarı biraz körelttiği halde daha dayanıklı yapar.
Boşluk açısı, kalemin kesme yapmayan alt yüzeyinin iş parçasına sürtünmesini engeller. Bu açı olmasaydı kalemin tabanı sürekli parçaya sürtünür, hem ısınma artar hem yüzey kalitesi bozulurdu.
İlgili Yazılar
