El Testeresi ve Kısımları
El testerelerinin, ahşap ve metal kesmek için türleri vardır. ince bir lama şeklinde olup iki tarafı veya bir tarafı dişlenmiş kesici takımlardır.
Yazıya ait konu başlıkları şöyle:
Testere Kolları
Elde kesme işlemi için kesici lamanın takılmasına yarar. Sabit testere kolu ve ayarlı testere kolu olmak üzere çeşitleri vardır. Ayarlı olanlar, 200-400 mm boyda testere lamalarının takılması için ayarlanabilir.
Testere Lamaları
Takım çeliğinden (WS) veya hava çeliğinden (HSS) yapılarak dayanıklı olması için dış kısımları sertleştirilir. Tek tarafı veya çift tarafı dişlenir.
Dişlerin, biçimi, açıları ve çaprazlaması, kesilecek gereçlerin özelliğine göre değişik yapılmıştır.
Diş adımı küçükse, dişler sık ve çok olacağından kesme dayanımları artar. Bu nedenle sert gereçler için diş sayısı çok (adım küçük), yumuşak gereçler için diş sayısı az (adım büyük) alınır.
Testere lamasının keserken açtığı kanal içinde ısınarak sıkışmasını önlemek için dişleri, çaprazlanır. Dişlerin tek tek veya gruplar halinde çaprazlanması ile açılan kanallar lama kalınlığından büyük olur.
Testere Lamasında Dişlerin Adımı
Testere dişlerinin kabalığı ve inceliği bir parmaktaki (1”) diş sayısı ile, kısacası testerenin adımı ile ifade edilir. Testerenin adımı, bir parmak uzunluğun, bir parmaktaki diş sayısına bölünmesiyle elde edilir.
Kesilecek Malzemeye Göre Lama Seçimi
İçi dolu malzemeler kaba dişli testerelerle. Et kalınlığı fazla olan içi boş malzemeler orta dişli testerelerle. Boru ve sac gibi ince malzemeler küçük adımlı testerelerle kesilir.
El Testeresiyle Kesme Kuralları
Testere ile kesme işlemlerinde başlıca şu özelliklere dikkat etmelidir :
Rahat bir kesme yapmak için testere dişleri öne bakmalı, somunla yeteri kadar gerdirilmelidir. (Ne az, ne fazla)
Testereyi ağızlatmak için öne doğru 5-10° kadar eğiklik açısı verilerek kılavuz kanal açılmalıdır. Bu kanalın açılması için, testere laması elin baş parmağına dayatılabileceği gibi bir üçgen eğe de kullanılabilir. Testere kendine bir iz açıncaya kadar kendi ağırlığı ile sürülmelidir.
Testere öne doğru sol elle itilirken, sağ el ile ancak kesecek kadar bastırılır; sol el de dengeyi sağlar. Testere geri çekilirken baskı kuvveti kaldırılır. Geri çekiliş hızı kesme hızından daha fazla olur.
Parça, marka çizgisine göre, doğru kesilmelidir. (Marka çizgisinin tam üzerinden kesme yapmamaya dikkat ediniz.
Parçalar, yüzeylerinin geniş tarafından kesilmelidir. Dar yüzeyde, az sayıda diş kesme yapacağından, testere laması zorlanır
İş parçası, kesme esnasında titreşim yapmayacak şekilde bağlanmalı, mengene ağzından fazla taşmamalıdır. Mengene ağzından uzakta kesme yapılırsa tiz ve rahatsız edici bir ses çıkar.
El testereleri ile kesme yapılırken yağ kullanılmamalıdır. Çünkü yağ, talaşların akışını önler ve sıkışmasına sebep olur.
Kesme esnasında testere boydan boya sürülmeli, testerenin sadece bir kısmı kullanılmamalıdır.
Yüzeyi geniş olan ince parçalar kesilirken, kesme geniş yüzeyden yapılır. Dar yüzeyden yapılırsa baskı kuvveti daha az dişe bölüneceğinden bir dişe gelecek kuvvetin şiddeti artacaktır. Bu durumda dişler kırılabilir.
Testerelerin Bakımı
Testere lamalarının diğer tüm sac malzemeler gibi hafif yağlanmış vaziyette depolanması paslanmayı önlemek için uygun olur.
Testerelerin, teknolojik kurallara uygun kullanılması ile ilgili olup, hata yapılmamalı ancak oluşabilecek hatalar da bilinmelidir.
Kesme işlemi bittikten sonra testerenin kelebek somunu bir diş kadar gevşetilir. Bunun sebebi testere lamasının devamlı gergin kalmasını önlemektir. Uzun zaman gergin kalan lama yorulur ve kırılması kolaylaşır.
El Testeresiyle Kesmede Güvenlik önlemleri
- Bir lamanın açtığı kanalda, başka bir lama ile kesmeye devam edilmemelidir. Sıkışma ve kırılma olur.
- Kesmenin sonuna doğru parça kopartılmamalıdır. Aksi halde parça, sıçrayarak tehlike oluşturur.
- Kesme sonuna doğru baskı azaltılmazsa, birden boşalan testere kazaya neden olabilir.
- Kesme konumu, kesme yüksekliği ve vücut dengesi uygun olmalıdır.
- Kesme hızı, dakikada 60 alternatif harekete göre düzenlenmelidir.