Metrik ve Whitworth Vida Sistemleri

Vidalar, 2 ayrı tipte standardize edilmiş şekilde karşımıza çıkarlar:

Metrik vidalar

Metrik normal diş ,Metrik ince diş ve metrik boru diş olmak üzere üç tipi vardır .Diş tepe açısı Whitworth vidalarda 55 ° iken metrik vidalarda 60° dir.

H = 0,8660 . p
H₁= 0,6495 . p
d₂= d- H₁
d₁= d-2H₁
r = 0,1082 . p = H/8

metrik ISO standart vida diş ölçüleri tablosu

Metrik Diş Açısı

Metrik vida sisteminde diş açısı 60 derece olup, ölçüler milimetre cinsinden ifade edilir.

Whitworth Diş Açısı

Whitworth (parmak) vida sisteminde diş açısı 55 derecedir ve ölçüler inç cinsinden belirtilir.

Uyumsuzluk Riski

Metrik ve Whitworth vidalar birbirleriyle uyumlu değildir; yanlış eşleştirme diş yapısına zarar verebilir.

Whitworth (Parmak) vidalar

Anglo-Sakson Ülkelerinde (İngiltere- Avustralya gibi) daha çok kullanılırlar. Ayrıca Endüstri tarihinde standartlaştırılmış ilk vida türüdür. Whitworth normal diş, Whitworth ince diş ve Whitworth boru diş olarak üç tipi vardır. Diş tepe açısı metrik vidalardan farklı olarak 55°dir.

Whitworth vidalarda dişleri oluşturan üçgenin tepeleri üçgenin teorik yüksekliğinin 1/6’ sı kadar kesilerek yuvarlatılmıştır.

Somun dişleri ile vidanın dişleri arasında bir boşluk yoktur. Bu sebeple whitworth vidalar sızdırmazlık sağlayan vidalardır.

Metrik vidalarda somunun dişleri ile vida dişleri birbirini kavradıkları zaman diş diplerinde küçük boşluklar oluşur. Dolayısı ile dişler birbirini sadece yanaklardan kavrar. Halbuki whitworth vidalarda somun dişleri ile cıvata dişleri birbirini tamamen kavrar. Bu özelliklerden dolayı daha çok sızdırmazlık isteyen boru bağlantılarında whitworth vidalar kullanılır. Metrik vidalar ise sadece bağlantı vidası olarak kullanılır.

Konu ile ilgili olarak bknz : Metrik ve Whitworth vida tabloları

Konuyla İlgili Sorular

İki sistemin diş açısı (60° ve 55°) ve ölçü birimi (milimetre ve inç) farklıdır. Bu farklar, dişlerin birbirine tam oturmasını engeller; zorla takılırsa diş yapısı bozulabilir.

En pratik yöntem, diş açısını ölçmek veya ölçülerin milimetre mi yoksa inç cinsinden mi verildiğine bakmaktır. Karışıklığı önlemek için genelde ürün etiketinde veya teknik dokümanda standart belirtilir.

İlgili Yazılar