Freze tezgahında basit ve yedirmeli bölme işlemleri ile dairesel bölme işlemleri. Resimli Konu anlatımı formüller, hesaplamalar ve örnek uygulamalar.
Freze tezgahında dairesel bir parçaya eşit bölüntüler açmak için. (Örneğin bu bir dişli çark üretimi olabilir.) Yapılmak istenen bölüntü sayısına göre çevirme kolunun ne kadar çevrilmesi gerektiği yapılacak bölüntü sayısına göre hesaplanır.
Hareket iletim oranı 1 / 40 olduğunda (sonsuz vidayı 40 tur çevirince divizör 1 tur dönerse) kolun ne kadar çevrileceği N= K/Z formülünden hesaplanır.
Delikli Ayna Delik Sayıları (çift yüzlü aynalarda)
1. aynada, aynanın 1. yüzünde: 15-16-17-18-19-20
1. aynada, aynanın 2. yüzünde: 21-23-27-31-33
2. aynada, aynanın 1. yüzünde: 24-25-28-30-34-37-38-39-41-42-43
2. aynada, aynanın 2. yüzünde: 46-47-49-51-53-54-58-59-62-66,
Basit Bölme
N = Çevrilecek delik veya kanal sayısı (Basit bölme aynasından)
K = Basit bölme aynası delik veya kanal sayısı (Genellikle 24 veya 36)
Z= İş parçasına yapılacak bölüntü sayısı. Dişli çark yapılıyorsa diş sayısı
ÖRNEK
Çevirme oranı 1/40 olan divizörde 9 bölüntü yapmak için çevirme kolu ne kadar döndürülmelidir?
ÇÖZÜM:
Verilenler: Z= 9 K=40
Basit bölme İlgili Videolar
ÖRNEK 2
Çevirme oranı 1 / 40 olan divizörde diş sayısı 16 olan düz dişli çarkı açmak için her bir diş için çevirme oranını bulunuz?
Basit bölme İlgili Videolar
Yedirmeli Bölme
Doğrudan ve dolaylı bölme yöntemleriyle yapılamayan bölme işlemleri, bölme işleminin genişletilmiş şekli olan yedirmeli bölme (diferansiyel bölme) ile yapılır. Bu sistem, mevcut delikli aynaların delik sayılarının yeterli olmadığı zaman kullanılır.
Yedirmeli bölme işlemi çevirme kolunun hareketi ile delikli aynanın hareketinin birleşmesi ile elde edilir. Bu birleşme işlemi delikli ayna kuyruk mili (DAKM) ile divizör kuyruk milinin (DKM) arasına yerleştirilen dişli çarklar yardımıyla olur.
Divizör kuyruk miline çevirme kolu iletilen döndürme hareketi, dişliler vasıtasıyla divizör kuyruk miline aktarılır. Çevirme sırasında delikli ayna da ileri veya geri dönme hareketi yapar. Böylelikle yedirme işlemi gerçekleşmiş olur.
Çevirme kolunu döndürme esnasında, delikli aynanın dönebilmesi için ise delikli ayna tespit vidası (kilitleme pimi) takılı veya sıkılı olmamalıdır.
Çevirme oranının hesaplanabilmesi için esas bölüntünün sadeleşmemesi durumunda, bu sayıya yakın yardımcı sayı seçilir. Asıl bölüm sayısı ile yardımcı bölüm sayısı arasındaki çevirme miktarlarının farkı bölüm farkı (x) olarak ortaya çıkar. 21‟e göre delikli ayna ve çevirme miktarı hesaplanarak da aradaki fark dişli çarklar ile yedirilmiş olur.
Burada iki çevirim arasındaki fark X= N – N1 dir.
Yardımcı sayı küçük seçildiğinde delikli ayna çevirme kolu ile zıt yönde ,büyük seçildiğinde ise aynı yönde dönecektir .
Üniversal freze tezgahında kullanılan dişli çarklar aşağıdaki diş sayılarına göre bulunur :
24-25-26-28-30-32-36-40-44-48-54-56-64-68-72-76-78-86-88-96-120-127
Yedirmeli Bölme Video Anlatım
Freze tezgahında Yedirmeli Bölme işlemleri örnek uygulama
:71 bölüntü için hesabımızı tek dişli çark sistemine göre yaparsak
