Brinell Sertlik Ölçme Yöntemi

Bilindiği gibi malzemelerin sertliğini test etmek için 3 tip sertlik ölçme yöntemi vardır. Bu yayınımızda bunlardan biri olan, Brinell sertlik ölçme yöntemine değineceğiz.

Brinell sertlik testi hangi malzemelere uygulanır?

Brinell Sertlik Ölçme yöntemi (DİN 50351). Brinell sertlik ölçme metodu, çekme gerilimi 150 kg/mm2 den az olan demir, çelik ve metal olmayan malzemelere uygulanır. Bu sertlik ölçme metodunda değişik çaplı küresel çelik bilyalar kullanılır.

Bilya çapları ve uygulanacak ağırlık, sertliği ölçülecek malzemenin cinsi ve kalınlığına göre seçilir. Kalın parçalar için uygulanacak ağırlık 187,5 ilâ 3000 kg arasında değişmektedir.

brinell sertlik testinde kullanılan uç — Brinell sertlik testinde kullanılan uç

Brinell sertlik ölçmede uygulanan (P) ağırlığını, küresel çelik bilyanın batan kısmının alanına (A) oranladığımızda (HB) sertliğini Verir ve aşağıdaki formülle bulunur.

HB = P / A

İz alanı, bilya çapı (D) ve iz çapı (d) cinsinden yazıldığında, Bilya iz alanı

Alan formülünü ilk formülde yerine koyduğumuzda,

HB = Brinell sertlik derecesi, kg /milimetrekare
P = Uygulanan ağırlık (yük), kg
A = Bilyanın batan kısmmın yüzey alanı, (milimetrekare)
D = Küresel çelik bilyanın çapı, (milimetrekare)

d = Bilyanın parça üzerine yaptığı iz çapı, mm

Brinell sertlik ölçmede parça kalınlığı, Bilya çapı ve uygulanan ağırlık bağıntısı (Yukarıdaki şekil)

Brinell sertlik testi cihazları günümüzde bilgisayarlıdır ve mikro düzeyde görüntülerden alınan verileri işleyerek kusursuz sonuçlar verebilmektedir.

Brinell Sertlik testi ile ilgili video

Malzeme bilgisi kategorisindeki bu yazımızda Sertlik ölçme yöntemlerinden Brinell sertlik ölçme yöntemini işledik. Brinell sertlik ölçme testi nedir ve nasıl yapılır? Brinell sertlik değeri nasıl hesaplanır gibi konulara değindik. Yeni yazılarda buluşmak dileği ile.

Küresel Batıcı Uç

Brinell yönteminde, genellikle 10 mm çapında sertleştirilmiş çelik veya karbür bir bilye malzeme yüzeyine bastırılır.

İz Çapı Ölçümü

Brinell sertlik değeri, bilyenin bıraktığı izin çapı ölçülerek ve standart formülle hesaplanır.

Kaba Yüzeylerde Uygunluk

Brinell yöntemi, büyük iz bıraktığından döküm gibi kaba ve düzensiz yüzeylerde ölçüm için uygundur.

Konuyla İlgili Sorular

Çok sert bir malzemeye küçük bir ağırlık uygulanırsa bilye yeterince batmaz ve ölçüm hassasiyeti düşer. Malzemenin cinsine ve kalınlığına uygun ağırlık seçilmesi, bilyenin ölçülebilir, doğru bir iz bırakmasını sağlar.

Aynı kuvvet altında sert bir malzemede bilye daha az batar ve küçük bir iz alanı oluşturur, yumuşak malzemede ise iz alanı daha büyük olur. Uygulanan kuvvetin bu iz alanına oranlanması, malzemenin deformasyona karşı direncini sayısal olarak ortaya koyar.

İlgili Yazılar