Birden Fazla Silindirin Yön Kontrol Valfleriyle Kontrolü

Bazı pnömatik sistemlerde birden fazla silindirin tek bir valf üzerinden aynı anda kontrol edilmesi gerekebilir. Örneğin, bir tezgâh tablası üzerinde bulunan iki mengeneyi aynı anda hareket ettirmek için iki adet tek etkili silindir, ortak bir valf kullanılarak kumanda edilebilir.

İki tek etkili silindirin 3-yollu bir valf ile kontrol edildiği bu tür bağlantılarda, silindirleri beslemek için bir T bağlantı parçası kullanılır. Her iki silindirin eş zamanlı ve mümkün olduğunca uyumlu hareket etmesi için T bağlantısından silindirlere giden boruların uzunluklarının aynı olması gerekir. Aşağıdaki şekilde bu bağlantı düzeni gösterilmektedir.

Benzer şekilde, üç tane tek etkili silindiri 3 yollu valfe bağlamak için 4 yollu bağlantı parçası gerekli olacaktır. 4 yollu bağlantı parçası iki tane T-bağlantı parçasının çok kısa plastik boru ile birleştirilmesiyle elde edilebilir. (Aşağıda)

5 yollu valf, iki veya daha fazla çift etkili silindirin kumandasında kullanılabilir. Bu tip bir devrede hava girişi ve egzost hattını bölmek için 2 tane T-bağlantı parçası gerekir. (Aşağıda)

5 yollu valf, 1.konumda iken her iki çift etkili silindir negatif hareketlidir. 5 yollu valf ikinci konuma çekilince çift etkili silindirler pozitif harekete döner.

Çift Etkili Silindirin 1 Pilot Valfle Kontrolü 

Çift basınç girişine sahip valfler, özellikle çift etkili silindirlerin kumanda edilmesinde yaygın olarak kullanılır. Bu nedenle literatürde “kontrol valfi” olarak da adlandırılabilirler.

Kontrol valfinin uzaktan kumanda edilmesi gereken uygulamalarda, valfe gönderilecek sinyal bir pilot valf aracılığıyla oluşturulabilir. Pilot valf aynı zamanda 5-yollu bir valf olup farklı çalışma düzeneklerinde kullanılma imkânına sahiptir. Pilot valfin temel görevi, kontrol valfini harekete geçirecek pnömatik kumanda sinyalini üretmektir. Oluşturulan bu sinyal kontrol valfine iletilir ve kontrol valfi de çift etkili silindirin hareketini sağlar.

Silindiri negatif ve pozitif konumdaki pnömatik devre (yukarıda)

Devrenin Açıklaması

Pilot valfli devrelerde, pilot valfiyle kontrol valfi arasındaki sinyal kontrol borusu kesik çizgilerle, kontrol valfiyle silindir arasındaki hava boruları ise sürekli çizgiyle gösterilir.

5-yollu pilot valf açık konumdayken, ana hava pilot valfe 1 numaralı bağlantı yolundan girer ve 4 numaralı yoldan çıkar. Bu hava akışı, çift basınç girişli 5-yollu kontrol valfinin 1-2 numaralı bağlantısında bir kumanda sinyali oluşturur. Bu durumda ana hava, silindir pistonunun negatif konumda kalmasını sağlar.

Pilot valf kapalı konuma getirildiğinde (yukarıdaki sağdaki şekilde gösterildiği gibi), oluşan hava sinyali 1-2 bağlantısından alınarak 1-4 numaralı sinyal bağlantısına yönlendirilir. 1-4 bağlantısındaki hava basıncı, kontrol valfinin içerisindeki makaranın hareket ettiğini gösterir. Havanın 4 numaralı yoldan valfi terk etmesiyle birlikte silindir pistonu pozitif yönde hareket eder.

Çift Etkili Silindirin 2 Pilot Valfiyle Kontrolü

Çift etkili bir silindirin kontrolü, iki adet pilot valf kullanılarak da gerçekleştirilebilir. Bu sistemde kontrol valfi, çift basınç girişli 5-yollu bir valf olarak kullanılırken, pilot valfler yay geri dönüşlü, buton kumandalı 3-yollu valflerden oluşur.

Giriş tarafındaki 3-yollu pilot valfin butonuna basıldığında, kontrol valfinin 1-2 numaralı sinyal bağlantısına bir hava sinyali gönderilir. Bunun sonucunda ana hava, kontrol valfinin 2 numaralı yolundan çıkarak silindir pistonu üzerinde negatif yönde hareket oluşturur. Pilot valf yay geri dönüşlü olduğundan, buton bırakıldığında valf başlangıç konumuna döner ve hava sinyalinin iletilmesi kesilir.

Çıkış tarafında bulunan 3-yollu pilot valfin butonuna basıldığında ise hava sinyali kontrol valfinin 1-4 numaralı bağlantısına yönlendirilir. Bu sinyal, kontrol valfinin makarasını hareket ettirerek ana hava akışının 4 numaralı yoldan çıkmasını sağlar. Böylece silindir pistonu pozitif yönde hareket eder.