Frezecilik bölümündeki bu yazının konusu modül freze çakıları hakkında bilgi olacak.
Modül freze çakıları
Dişli çarkların fireze tezgâhlarında, standart profillerinin işlenmesinde kullanılan frezelerdir. Sırtı eksantrik tornalarında boşaltılarak, profillerinin bilenmelerde muhafaza edilmesi sağlanmış, bir çeşit form frezesidir.
Makine imalâtında yalnız, dişli çark kanallarının diş sayılarına göre açılması modülün değerine bağlıdır. Doğru bir profil, ancak belli bir diş sayısı için yapılan modül frezesi ile elde edilebilir. Diş sayıları aynı olmayan, fakat modülleri aynı olan dişli çarkların gerçek profile göre farkları vardır. Bundan dolayı bu iki dişlinin birbirini kavramaları düzenli olmaz.
Modül freze çakılarının seçimi
Kavramayı uygunlaştırmak ve hatayı azaltmak için, takım halinde yapılarak, açacakları diş sayısına göre numaralanırlar. Böylece bir çok diş sayılarını ihtiva eden, fakat sınırlı bir grup dişli çark, modül frezelerle işlenebilir. (Modül, adımın ‘p (Pi) sayısına bölünmesinden elde edilen miktardır.) Birimi milimetre ise de uygulamada söylenmez.
Normal olarak 10 modüle kadar, 8 sıra modül frezesi kullanılır. 10 modülden yukarısı için 15 sıralı modül frezesi gerekir. Modül frezesinin bir yüzündeki açıklamalar modülü, numarası, açabileceği diş sayılarını gösterir.
Örneğin; herhangi bir modül frezesi üzerinde bunlar yazılı ise; Mod. l, Nr. 4, ’21 to 25’ ise bunun anlamı; Bu freze, l modülün 4. bıçağı olduğunu ve diş sayılan 21 — 22 — 23 — 24 — 25 olan dişli çarkları açabilir demektir. Bütün bu özellikleri, imâl eden firma tarafından kesinlikle modül freze çakıları üzerinde belirtilir.
Frezenin diğer yüzünde ise yukarıda belirtilen esaslardan başka, a = 15° veya a = 20° derecelerden birisi ve başka imalat numaraları bulunur. Frezeci için gerekli olan derecelerdir. Bu dereceler ait olduğu frezenin “Kavrama Açısı”m (tazyik açısı) belirtir. Dolayısı ile hangi kavrama açısı ile evolvent eğrisinin konstrüksiyonunun ve imalâtının yapılacağı belirtilir.
Modül freze çakısı seçme tablosu (yukarıda)
Bir modül frezesine ait olduğu, modül ve serileri 8 li ve 15 li takımlar halinde ait oldukları freze numarası ile diş sayıları yukarıdaki tabloda görülmektedir. Numaralamada, freze no’ları ters de olabilir. Yani yukarıdan aşağıya doğru da olabilir Bu imalâtçı firmanın görüşüne göre değişir.
freze tezgahında dik başlığa bağlanmış Modül freze çakısı. Divizör -punta arasında düz dişli açma
