Plastik Enjeksiyon Kalıplarının Bakımı

Her bir enjeksiyon kalıbının ve kalıba ait parçaların çalışma yoğunluğu, ortamı ve çalışma şartlarına göre; günlük, haftalık, aylık, 3 aylık, 6 aylık ve yıllık periyodik bakımlar halinde oluşturulur.

Kalıp Temizleme

1- Kalıp açılır. Açıldıktan sonra içindeki vazelin yağı mazot ve üstübü ile temizlenir. Kalıbın iç yüzeyinde vuruk, ezik, çizik, olmadığına bakılır. İticilerin ve maçaların uçlarında kırık veya ezik olmadığına bakılır. Kalıbın yüzeyleri mazot ile temizlendikten sonra kurulanır.

2- Polisaj pastası sürülerek el taşlama makinesi ve parlatma bezi ile temizlenir. Bu işlem sırasında keskin köşelerin kırılmamasına özen gösterilir. tekrar mazot ile yıkanıp, hava ile temizlenir ve kurulanır.

3- Kalıp yüzeyine ince bir film tabakası şeklinde fırça ile vazelin yağı sürülür. Yolluk içine vazelin doldurulur. Kalıp kapatılır ve dış yüzeyleri ( ön ve arka ) zımpara ile temizlenir.

4- Kalıbın su sistemine hava basılarak açık olup olmadığı kontrol edilir. Eksik olan su bağlantı girişleri tamamlanır. Eğer kapalı olan yer var ise asit basılarak temizlenir.

5- Kalıbın diğer eksik olan civata, kızak, emniyet bağlantı laması var ise tamamlanıp hazır bir şekilde kenara konur.

Kalıp parlatma

Sürekli çalışan enjeksiyon kalıpları bu çalışma sonucu özellikle ürüne şeklini veren kalıp boşluklarında aşınma, parlaklığını ve pürüzlülüğünü kaybetme gibi onarım isteyen durumlar ortaya çıkar. Bu durumda bu kısımlar tekrar parlatma ( polisaj ) işleminin uygulanması gereklidir

Kalıp Parlatma (Gaz) Taşları

Gaz taşları, genellikle beyaz (yumuşak), kırmızı (orta-sert) ve mavi (sert) olmak üzere üç renktedir. Kullanım yerlerine göre 2.34 mm, 3 mm ve 6 mm şaftlı (saplı) olarak mevcuttur.

Sertlik, kırılma, aşındırma ve ebatlar ihtiyaçlar doğrultusunda belirlenmiştir. Her taşın kendisine has özelliği vardır. Taşların 60, 120, 150, 180, 220, 320, 400, 600 ve 800 kum iriliği olanları mevcuttur.

Değişik biçimlerde üretilirler. Silindir ya da koni şeklinde olanlar gibi lama, üçgen, kare, balık sırtı gibi profillerde olanları vardır.

Kalıp Parlatma macunları (Elmas Pasta)

Kalitenin ve verimliliğin önemli olduğu pres ve enjeksiyon kalıplarının parlatılması için geliştirilmiştir. Elmas pastalar doğal ve endüstriyel elmas karışımından elde edilmiştir. Doğal elmasın erişilmez kesme gücü, endüstriyel elmasın sertliği ve dayanıklılığı ile birleştirilmiştir.

Hem su esaslı, hem de yağ esaslı olup, tiner ve özel yumuşatıcı ile kullanılabilir.

elmas pasta kullanım alanları — Elmas pasta renkleri ve kullanım alanları

Spiral Motor

Kalıp parlatmada kullanılan spiral motorlar genellikle 15000,,22500 ve 25000 devirlidir.

Kalıp bakım parlatma işlemi iki aşamada yapılır. Birinci aşamada gaz taşları ve sıvı elmas macunları ile ön parlatma yapılır. Bu amaçla yukarıda gösterilen değişik mikron ölçülerinde elmas macunlar kullanılır.

İkinci aşamada ise keçeler ve spiral motor kullanılarak asıl parlatma işlemi yapılır. Burada yüksek devirli motorlar tercih edilmelidir.

Yüzey Pas Önleme

Kalıp yüzeyleri, kullanım sonrası özel yağlarla korunarak nem kaynaklı paslanma önlenir.

Soğutma Kanalı Temizliği

Kalıp içindeki soğutma kanallarının düzenli temizlenmesi, ürün kalitesini ve çevrim süresini doğrudan etkiler.

Periyodik Bakım Planı

Enjeksiyon kalıpları, üretici tarafından belirlenen basım sayısına göre periyodik bakıma alınmalıdır.

Enjeksiyon Kalıbı Bakımının Yapılması

Bakım hakkındaki detaylar için
BKNZ: Enjeksiyon kalıbı Bakımın Yapılması
Aylık bakım kartı buradan indirebilirsiniz.
6 Aylık Bakım Kartı buradan indirebilirsiniz.

Bakım Onarım Yöntemleri

1- Arıza çıktıkça bakım (Break down maintenance)

Arıza çıkınca onarım yapılır. Beklenmedik zamanda arızanın çıkması planlama yapmaya fırsat vermez. Arka arkaya aynı yerde ya da yakın bölgelerde arıza çıkma riski yüksektir. Maliyeti en yüksek uygulamadır. Nedeni arıza duruşu sürecinde yaşanan üretim kaybıdır.

2- Koruyucu Bakım (Preventive maintenance)

Periyodik bakım uygulamasıdır. Arıza çıkma periyodu olasılığı üzerine kuruludur. Bu periyotlara bağlı arıza önleyici bakım iş emirleri periyodik olarak açılır. Riski, arızanın önüne geçebilmek için onarım periyotlarının kısa tutulması, bu nedenle işletmeye maliyetinin yüksekliğidir.

3- Kestirimci Bakım (Predictive maintenance)

Arıza çıkmadan önce, planlı onarım faaliyeti ile arıza büyümeden çevresel arızalarla birlikte planlı bakım faaliyeti ile giderilmesi metodudur. Bu yaklaşım ile koruyucu bakım kapsamında yapılan gereksiz bakım faaliyetlerine gerek olmamakta, aynı zamanda beklenmedik arızalar çıkmadan önceden belirlenebilmektedir. Duruş sayılarındaki azalma, parça ve işçilik maliyetlerinden büyük oranda tasarrufa neden olmaktadır.

4- Proaktif Bakım (Proactive maintenance)

Bakım öncesi ve sonrası kaydedilen veriler ve yapılan analizler ile onarım sonucu izlenir. Her yapılan onarım, acaba doğru sonuca erişilmesini sağlamış mıdır doğrulaması yapılır. Kestirimci bakıma ek olarak, proaktif bakım uygulamasında, bakım sonrası devreye girmeden önce bu kriter kontrol edilir. Eğer bakım istenilen kalitede değil ise düzelttirilir. Bunun sonucu bakım gerektirme periyotları arası açılır, yıl boyunca daha az bakım ihtiyacı doğar.

5- Güvenilirlik Esaslı Bakım (Reliability Based maintenance)

Koruyucu, kestirimci, proaktif bakım metotlarının bir bütünüdür. Tek çatı altında, bir merkezden tüm gelişmeler izlenir. Acil iş emirleri aynı bünyede açılır.

Konuyla İlgili Sorular

Kalıp yüzeyinde biriken vazelin yağı ve kalıntılar, bir sonraki üretimde parçanın yüzey kalitesini bozabilir. Düzenli temizlik, kalıbın hem ömrünü uzatır hem de üretilen parçaların standardını korur.

Su kanalları, kalıbı soğutarak üretim hızını ve parça kalitesini korumada kritik rol oynar. Kanallar tıkanırsa soğutma yetersiz kalır, bu da parçalarda deformasyona veya üretim süresinin uzamasına yol açabilir.

İlgili Yazılar