Makine bakım çalışanlarına yönelik bir konu ile birlikteyiz. Bu yazıda kayış kasnak bakımı nasıl yapılır işleyeceğiz.
Kasnakların Bakımı
Yeni ve eski tüm kasnakların kanal yüzeylerinin;
-Aşınmamış
-Çapaksız, kalem izsiz, taşlanma hassasiyetinde
-Tüm kasnak kanallarının eşit açılmış olduğuna dikkat edilmelidir.
-Kasnakların aynı eksende olmalarına dikkat edilmelidir.
Bu konuda, çalışan kasnakların aşındığını ve genişlediğini, kasnaktaki çapak ve kalem izlerinin kayışı yırtacağını, eşit açılmamış kasnaklarda tüm yükün en kısa kayışa binerek bu kayışın vaktinden önce kopacağı bilinmelidir.
Gerginlik Kontrolü
Kayışların doğru gerginlikte tutulması, hem verimliliği artırır hem de erken aşınmayı önler.
Kasnak Hizalaması
Kasnakların doğru hizalanmaması, kayışın bir kenardan aşırı aşınmasına ve erken arızalanmasına neden olabilir.
Çatlak Kontrolü
Kayış yüzeyinde oluşan çatlaklar, kopma riskinin arttığına işaret eder ve zamanında değiştirilmelidir.
Kayışların Bakımı
Kayış kontrolünde en önemli konuların başında kayış gerginliği gelmektedir. Aşırı gergin veya düşük gergin bir kayıştan tam olarak verim alınamaz ve ömrü azalır.
Kayış düşük gerginlikte ise:
-Kayışlar kasnakla beraber dönmek yerine patinaj yaparak hem ömrü azalacak hem aşırı ısınmaya sebep olacak ve de gerekli yük aktarımını yapamayacaktır.
-Kayışlar kalkış anında ani yüklenmelere tabi olarak çatlarlar ve koparlar.
-Kayışlar kasnaklardan fırlarlar.
Aşırı gerginlik ise:
-Tahrik millerinde gereksiz yüke sebep olur.
-Kayışların aşırı gerilmesine ve ömrünün azalmasına neden olur.
Doğru kayış gerginliği:
Doğru gerginliği bulmak için pratikte kullanılan iki metot vardır.
1-Geleneksel Metot: Parmak ucuyla kasnağa takılmış kayışa bastırıldığında her iki yönde de kayış 1 ila 2 cm oynamalıdır.
2-Gerginlik Ölçme Aparatları İle: Kasnaklar arası mesafe ana referans alarak yapılan ölçümler ile gerginlik belirlenebilir.

Koruyucu Bakım:
a) Gerginliği daha önce belirtildiği üzere periyodik olarak gözden geçirin.
b) Değişik markalarda veya eski kayışlarla yeni kayışları beraber kullanmayınız.
c) Kasnakların kanallarının aşınıp aşınmadığını, eksenden kaçıklıkları veya balanslarını kontrol ediniz. Bozulmuş, aşınmış veya kırılmış kasnakları değiştiriniz.
d) Kayışların toz, yağ, çöp gibi yabancı cisimlerin değmemesini sağlayınız. Unutmayın ki toz ve çöp zımpara etkisi yapar, yağ ise kayışın kimyasal yapısının bozulmasına neden olur.
e) Kayışların montajdan sonra makine boyası ile temas etmesini engelleyiniz.
Konuyla İlgili Sorular
Kanal yüzeyindeki çapak veya kalem izi, dönerken kayışın yüzeyine sürekli sürtünüp aşındırır. Bu küçük görünen pürüz, zamanla kayışı yırtacak kadar ciddi bir hasara yol açabilir.
Gevşek bir kayış kasnakla tam dönmeyip kayabilir, bu da güç kaybına ve aşınmaya yol açar. Aşırı gergin bir kayış ise kasnak yataklarına ve kayışın kendisine fazladan yük bindirerek erken yorulmasına neden olur.
İlgili Yazılar
Endüstriyel Alanda Kullanılan Kayış Tipleri
Kayış-Kasnak Oranı Hesaplayıcı
HELİS DİŞLİ ÇARKLAR
Rondelanın Standart Gösterimi ve Rondela Ölçüleri
Konik Dişli Çarklarda Mukavemet Hesapları
Kavramalarda kullanılan Sürtünme Malzemeleri
Kasnaklar ve Kasnakların Kısımları
Segman Nedir Ne işe Yarar? Segmanların görevi ve Takılışı.
