Marş Motoru Nedir?
Benzinle çalışan ağaç testerelerinde, filmlerde gördüğümüz ilk nesil otomobillerde ve pervaneli uçaklarda direk kranka bağlı bir aparat veya ip kullanılarak, bilek gücüyle çevrilerek ilk hareket verilir ve motorun çalışması sağlanırdı.
Günümüz motorlu taşıtlarında ise bu işi yapmak için marş motoru kullanılır.
Marş motoru, motorlu araçlarda, motor pistonlarının ilk hareketini sağlamak için kullanılan, aküden aldığı akım ile çalışan küçük bir elektrik motorudur. Bu motorlar genellikle düşük güçlü ve düşük hızlıdır.
Marş Motorunun Bileşenleri
Marş motorunun pistonları harekete geçirmekten başka bir görevi olmadığı için hafif malzemeler kullanılarak üretilir. Marş motorunun temel bileşenleri yukarıda gösterilmiştir.
Marş Motoru Kömürü Nedir
Marş motoru yapısının en önemli parçalarından biri marş motoru kömürüdür. Marş motoru gövdesinin uç kısımlarında yer alır. Genel olarak dört adet olsa da iki adet marş motoru kömürüne sahip araçlarda bulunmaktadır. Her tasarımın içerisinde yer alması nedeniyle aslında önemli bir parçadır. Marş motoru kömürü, aküden gelen ve dinamosunun çevrilmesi gereken elektriği marş motoruna iletmektedir. Dinamo fırçası ismiyle de anılan marş kömürü, bakır ve karbondan yapılmaktadır.
Marş motoru kömürü zaman içerisinde bitebilen ve değişmesi gereken ürünlerden biridir. Aracınızı kullanmak istediğiniz zaman marşa bastığınızda herhangi bir işlev alamıyorsanız, marş kömürünün kontrol etmeniz gerekmektedir. Marş motoru kömürü bitmesiyle araç marş almayacaktır.
Marş Motoru Ne İşe Yarar?
Marş motorunun görevi, benzinli ya da dizel motorların ilk hareketini sağlamaktır. Kontak anahtarı açılıp marşa basıldığında, aküden alınan enerjiyle marş motoru çalışır. Marş dişlisi volan dişlisini kavrayarak, volanı çevirir. Volan kranka bağlı olduğu için, pistonlar hareket ederek hava ve yakıt karışımını emer. Ateşleme sistemiyle hava yakıt karışımı patlatılır. Patlama şiddetiyle pistonlar aşağı yukarı hareket eder. Bu şekilde benzinli ya da dizel motora ilk hareket verilmiş olur.
Çalışma Akımı
Marş motorları çalışırken bataryadan 100-200 amper arasında yüksek bir akım çekebilir.
Bendix Dişlisi
Marş motorunun bendix dişlisi, motor çalışmaya başladığında volan dişlisinden otomatik olarak ayrılarak zarar görmesini önler.
Solenoid Görevi
Marş motorunun üzerindeki solenoid, hem elektrik akımını anahtarlar hem de bendix dişlisini volana doğru iter.
Marş Motoru Nasıl Çalışır
Marş motoru, bir elektrik motorundan ötesidir.
İçerisindeki mekanizma ve selenoid yardımıyla, pinyon dişlinin sadece marşa basıldığında ileri çıkmasını, elektrik akımı kesildiğinde ise pinyon dişlinin yuvasına geri dönmesini sağlar.
Bu durum, görevini tamamlayıp krank dişlisine hareketini veren dişlinin zarar görmesini engeller. Yandaki videoda marş motorunun çalışmasını izleyebilirsiniz.
Marş motoru, içindeki elektro-mekanik sistem vasıtasıyla, marşa basıldığında belli bir hızla dönen pinyon dişliyi krank dişlisiyle buluşturur ve krank dişlisinin harekete geçmesini sağlar.
Krank dişlisine ilk hareket sağlandığında (motor çalıştığında) marş motoru görevini tamamlamış olacaktır. Motor çalıştığında anahtardan elimizi çekeriz. Böylece pinyon dişlisi yuvasına geri çekilir.
Yandaki videoda marş motoru nasıl çalışır görmekteyiz.
Motor çalışıyorken marşa basmak, pinyon dişliyi gereksiz yere krank dişlisiyle buluşturacak ve krank dişlisinin çarpma etkisiyle zarar görebilecektir. Bu yüzden motor çalışırken marş yapılmaması şiddetle önerilir.
Marş Motoruyla İlgili Merak Edilenler
Soru: Marş Motoru Aracın Neresindedir?
Marş motoru, aracınızın marka ve modeline göre değişse de genelde kaput bölgesindedir. Akü ile bağlantılı olarak çalıştığı için akünün yan tarafında görebilirsiniz.
Soru: Motor çalışıyorken marş motorunu çalıştırmak motora zarar verir mi?
Cevap: Motor hareket halindeyken kesinlikle marş motoru çalıştırılmaması gerekir. Pistonlar çalışırken marş motoru çalıştırılırsa volan dişlileri zarar görebilir.
Soru: Marş motorunun kömürü biterse ne olur?
Marş motorunun kömürün tamamen bitmesi durumunda marş motoru seri bir şekilde dönemez ve dinamoda ani hız değişikleri görülür.
Soru: Marş motoru kaç devirde çalışır?
Marş motorlarının çalışma hızı, motor tipine ve üreticiye göre değişebilir. Genellikle, marş motorları 14,000 ila 18,000 devir/dakika arasında çalışır. Bu, motorun gücünün arttırılması için daha yüksek devirlerin kullanılmasını sağlar. Ancak, daha yüksek devirler daha fazla enerji harcamasına ve daha yüksek ses üretmesine neden olabilir.
Soru: Marş motoru ne kadar enerji harcar?
Marş motoru çok fazla enerji harcar. 0-60 mph arasında hızlanırken yaklaşık 0.3 – 0.5 kWh düzeyindedir. Bu yüksek enerji gereksinimi yüzünden, marş yaptığınızda aracın farlarında ve iç ışıklandırmasında bir kısılma fark edersiniz. Bu nedenle marş motorunu en fazla 10 saniye çalıştırmak tavsiye edilir. Eğer 10 saniyeden fazla çalıştırılırsa aküdeki bütün elektriği boşaltır.
Marş Motoru İle İlgili Video Anlatımlar
Konuyla İlgili Sorular
Marş motorunun tek görevi, motoru ilk hareketi verecek kadar kısa süre döndürmektir; sürekli çalışmaz. Bu yüzden dayanıklılıktan çok hafiflik öncelenir, bu da hem maliyeti düşürür hem de aküden daha az güç çekilmesini sağlar.
Kömürler, aküden gelen elektriği dönen marş motoruna aktaran temas noktalarıdır. Kömürler aşınıp bu teması kaybederse, motor gereken elektriği alamaz ve marş dönmez ya da zayıf döner.
İlgili Yazılar
Motorun parçaları ve görevleri resimli anlatım 
Triger kayışı nedir. Ne işe yarar 
Katalitik Konvertör Nedir, Ne işe Yarar? 
Coilover (Yaylı Amortisör) Avantaj – Dezavantajları 
Motor Yağ Pompası Çeşitleri 
Kaputun Altında Neler Var? Motor Bölmesi Rehberi 
Motor çalışmıyorsa sebebi. Motorun çalışmama nedenleri 
Honda Araç Modellerindeki Kısaltmaların Anlamları