Kurgu Gerçek Olunca: Geleceği Tahmin Eden 6 Roman

Bu yazıda sizlere, edebiyat tarihinin en tüyler ürpertici tesadüflerinden bazılarını anlatacağız. Bazı yazarlar kurguladıkları hikayelerle sadece hayal güçlerini değil, farkında olmadan geleceği de kağıda dökmüş gibi görünüyor. Bu yazıda, yayımlandıktan yıllar sonra gerçekleşen olaylarla çarpıcı benzerlikler taşıyan, konusuyla ilginç kitapları bir araya getirdik.

1. Futility (Titan’ın Batışı) – Morgan Robertson

Geleceği tahmin eden kitaplar denince akla ilk gelen örnek kesinlikle bu romandır. Morgan Robertson, 1898 yılında yayımladığı “Futility” adlı kısa romanında, “Titan” adlı, batmaz olarak nitelendirilen dev bir yolcu gemisinin Nisan ayında bir gecede buzdağına çarpıp battığını anlatır. Gemide yeterli can filikası yoktur ve yüzlerce kişi hayatını kaybeder.

Bu hikayenin gerçek “Titanic” faciasıyla olan benzerliği o kadar çarpıcıdır ki, roman tam 14 yıl sonra, 15 Nisan 1912’de gerçekleşecek felaketi neredeyse birebir tarif eder. Gemi adı bile “Titan” ile “Titanic” arasında kulağa neredeyse aynı gelir.

Uzmanlar bu benzerliği kehanetten çok, Robertson’ın gemi mühendisliği ve dönemin denizcilik trendlerine olan derin bilgisine bağlıyor; yine de bu roman, konusuyla en çok konuşulan kitaplar listesinin başında yer almayı sürdürüyor.

2. H.G. Wells – Görünmez Adam

H.G. Wells’in 1897’de yayımlanan Invisible man (Görünmez adam) romanı, kendini görünmez kılan bir bilim insanını konu alır. O dönem için tamamen fantastik görünen bu fikir, günümüzde optik kamuflaj ve ışığı bükme teknolojileri üzerine yapılan gerçek bilimsel çalışmalarla şaşırtıcı bir yakınlık taşıyor.

Wells’in aynı zamanda “Zaman Makinesi” ve “Dünyalar Savaşı” gibi eserlerinde de teknolojik gelişmeleri ve toplumsal değişimleri öngörmesi, onu bilim kurgunun en iyi kahin yazarlarından biri haline getiriyor.

H.G Wells’in Romanlarından Uyarlanmış Filmler

H. G. Wells’ın özellikle erken dönem bilim kurgu romanları sinemaya çok fazla uyarlandı. En önemlilerini, Türkçe adlarıyla birlikte şöyle sıralayabiliriz:

H. G. Wells eseri	Film uyarlamaları	Öne çıkan film
Zaman Makinesi (The Time Machine, 1895)	1960, 2002	The Time Machine (1960)
Doktor Moreau’nun Adası (The Island of Dr. Moreau, 1896)	1932, 1977, 1996	Island of Lost Souls (1932)
Görünmez Adam (The Invisible Man, 1897)	1933 ve çok sayıda serbest uyarlama	The Invisible Man (1933)
Dünyalar Savaşı (The War of the Worlds, 1898)	1953, 2005 ve başka uyarlamalar	War of the Worlds (2005)
Ay’daki İlk İnsanlar (The First Men in the Moon, 1901)	1919, 1964	First Men in the Moon (1964)
Tanrıların Gıdası (The Food of the Gods, 1904)	1976	The Food of the Gods (1976)

Bu altı eser, Wells’ın sinemaya en belirgin biçimde aktarılan bilimkurgu eserleri arasında

3. Bin Dokuz Yüz Seksen Dört – George Orwell

Orwell’in 1949’da yayımlanan bu distopik başyapıtı, sürekli izlenen, her hareketi kayıt altına alınan bir toplumu anlatır. Yazıldığı dönemde uzak bir kabus gibi görünen bu senaryo, günümüzde kitle gözetimi, veri toplama ve mahremiyet tartışmalarıyla gündelik hayatın bir parçası haline geldi.

“Büyük Birader sizi izliyor” cümlesi, bugün gerçek dünyadaki gözetim teknolojilerini tarif etmek için hâlâ en sık kullanılan edebi referanslardan biri. Bu klasik, Can Yayınları başta olmak üzere pek çok yayınevi tarafından Türkçeye kazandırıldı.

4. Deniz Altında Yirmi Bin Fersah – Jules Verne

Jules Verne’in 1870 tarihli bu romanı, Kaptan Nemo’nun elektrikle çalışan denizaltısı Nautilus‘u konu alır. O dönemde denizaltılar henüz ilkel ve sınırlı teknolojilerdi.

Verne’in tarif ettiği gelişmiş, uzun süre su altında kalabilen elektrikli denizaltı fikri ise ancak yirminci yüzyılın ortasında gerçek nükleer denizaltılarla hayata geçti. Verne’in “Aya Yolculuk” adlı eserinde tarif ettiği uzay kapsülünün fırlatılma şekli de, bir yüzyıl sonra NASA’nın Apollo programıyla dikkat çekici benzerlikler taşır.

5. Geriye Bakış – Edward Bellamy

Daha az bilinen ama en az diğerleri kadar konusuyla ilginç kitaplar arasında yer alan bu roman, 1888’de yayımlandı.

Bellamy, 2000 yılında uyanan bir adamın gözünden, insanların nakit yerine tek bir kart üzerinden alışveriş yaptığı bir toplumu anlatır. Bugün kredi kartlarının ve dijital ödeme sistemlerinin bu kadar yaygınlaşacağını, roman yayımlandığında kimse tahmin edemezdi.

6. Makine Duruyor – E.M. Forster

1909’da yayımlanan bu kısa roman, insanların yeraltındaki hücrelerde yaşadığı, tüm iletişimin ve bilginin tek bir dev makine aracılığıyla sağlandığı bir dünyayı anlatır.

İnsanlar birbirleriyle ekranlar üzerinden görüntülü konuşur, fiziksel temastan giderek uzaklaşır. Forster’ın bir asır önce tarif ettiği bu tablo, video görüşme uygulamaları ve internete bağımlı yaşam biçimiyle bugün akıl almaz derecede tanıdık geliyor.

Bu Kitaplar Gerçekten Kehanet mi?

Bu tür konusuyla ilginç kitaplar karşısında akla gelen ilk soru şu oluyor: Bu yazarlar geleceği mi gördü? Uzmanların çoğu bu sorunun cevabını kehanette değil, gözlemde arıyor.

Bu yazarların ortak özelliği, yaşadıkları dönemin bilimsel ve teknolojik eğilimlerini yakından takip etmeleri ve bu eğilimleri mantıksal sonuçlarına kadar uzatabilmeleriydi. Bir bakıma bilim kurgu, geleceği tahmin etmekten çok, bugünün eğilimlerini büyüteç altına alıp ileriye taşıyan bir düşünce deneyi. Yine de sonuç, okuru ürperten bir doğrulukla karşımıza çıkabiliyor.

Sıkça Sorulan Sorular