Bir edebi eser nasıl bir müzik efsanesine dönüştü? Kate Bush’un “Wuthering Heights” şarkısı, sadece bir hit değil; aynı zamanda Emily Brontë’nin 1847 tarihli “Uğultulu Tepeler” romanının ruhunu dört buçuk dakikaya sığdıran, kırk yılı aşkın süredir dinleyicileri büyülemeyi sürdüren nadir bir edebiyat-müzik buluşması.
Televizyonun Son On Dakikasından Doğan Fikir
Hikaye, çoğu kaynağın sandığının aksine, doğrudan romandan değil bir televizyon uyarlamasından başlıyor. 1977 yılında, henüz on sekiz yaşında olan İngiliz şarkıcı Kate Bush, BBC’de yayınlanan “Uğultulu Tepeler” uyarlamasının yalnızca son on dakikasına denk geliyor. Romanı o ana kadar okumamış olmasına rağmen, izlediği sahnelerin görsel gücünden öylesine etkileniyor ki, aynı akşam şarkının sözlerini ve melodisini tek bir oturuşta yazıyor. Romanı ancak daha sonra, kendi ifadesiyle “araştırmasını doğru yapmak için” okuyor.
Bu okuma sırasında ilginç bir tesadüfle de karşılaşıyor: kendisiyle Emily Brontë’nin aynı gün, 30 Temmuz’da doğduğunu keşfediyor. Bush için bu, şarkıya duygusal bir sahiplenme daha kattı.
Bir Hayaletin Ağzından Anlatılan Aşk
Şarkının sözleri, romanın en tanınmış sahnelerinden birinden besleniyor: kitabın anlatıcısı Bay Lockwood’un, terk edilmiş Uğultulu Tepeler çiftliğinde geçirdiği bir gece, Catherine Earnshaw’ın hayaletinin pencereden içeri girmek için yalvarmasına tanık olduğu kabus sahnesi. Bush, şarkıyı doğrudan Catherine’in ağzından, aşkı Heathcliff’e seslenen bir hayalet olarak yazıyor. “Öyle üşüyorum”, “İçeri al beni”, “gecenin kötü rüyaları” gibi dizeler, romandaki diyalogdan neredeyse birebir aktarılıyor.
Bu tercih, şarkıya sıradan bir aşk şarkısından çok daha rahatsız edici ve gotik bir atmosfer katıyor. Bush’un tiz ve operatik sesi, karakterin hem tutkusunu hem de çaresizliğini adeta havada asılı bırakıyor; eleştirmen Simon Reynolds şarkıyı “dört buçuk dakikalık gazsı bir rapsodiye damıtılmış gotik romantizm” olarak tanımlamıştı.
Plak Şirketiyle Yaşanan Görüş Ayrılığı
Şarkının hikayesinde az bilinen bir ayrıntı da EMI plak şirketiyle yaşanan anlaşmazlık. Şirket, Bush’un ilk albümünden ilk tekli olarak “James and the Cold Gun” adlı şarkıyı çıkarmayı planlıyordu. Ancak Bush ısrarla “Wuthering Heights”ın ilk tekli olmasını istedi ve kazandı. EMI ayrıca şarkının çıkış tarihini, Noel yoğunluğuna karışmasın diye Kasım’dan Ocak’a erteledi; buna rağmen bazı kopyalar yanlışlıkla bir radyo ağına ulaşınca şarkı Kasım 1977’den itibaren zaten çalınmaya başlamıştı. Kayıt sürecinde prodüksiyon ekibi, gece yarısından sabahın beşine kadar mikslemeye devam etmiş; bu maratonun sonunda ortaya çıkan kayıt, müzik tarihinin en tanınan açılışlarından birine dönüştü.
Bir Numaraya Yükselen İlk Kadın Söz Yazarı
“Wuthering Heights”, 1978 yılının Mart ayında İngiltere’de bir numaraya yükseldi ve tam dört hafta boyunca zirvede kaldı. Bu başarı, şarkıyı müzik tarihinde özel bir yere taşıdı: Kate Bush, tamamen kendi yazdığı bir şarkıyla İngiltere listelerinde bir numaraya çıkan ilk kadın sanatçı oldu. Şarkı ayrıca Avustralya, İrlanda, İtalya, Yeni Zelanda ve Portekiz’de de listelerin zirvesine ulaştı.
2016’da Pitchfork dergisi şarkıyı 1970’lerin en iyi beşinci şarkısı olarak seçti; 2020’de The Guardian ise İngiltere’nin gelmiş geçmiş en iyi bir numaralı tekliler listesinde on dördüncü sıraya yerleştirdi. Şarkının müzik videosunda Bush’un kırmızı elbiseyle sergilediği özgün dans figürleri de o kadar ikonikleşti ki, bugün dünyanın dört bir yanında hayranlar her yıl “The Most Wuthering Heights Day Ever” adlı etkinliklerde bir araya gelip bu dansı toplu halde yeniden canlandırıyor.
Kırk Yıl Sonra Bir Vefa Borcu
2018 yılında, şarkının kırkıncı yıl dönümünde Kate Bush, Yorkshire kırlarında Brontë kardeşler için dikilen bir anıt taşına Emily Brontë’ye adanan bir metin kaleme aldı. Bush bu daveti “bir onur ve bir bakıma ona teşekkür etme fırsatı” olarak tanımladı. Bu jest, bir romanın bir şarkıcının kariyerini nasıl şekillendirebileceğinin, yıllar sonra bile süren bir vefa bağına dönüşebileceğinin güzel bir örneği.
Uğultulu Tepeler’in Diğer Sanat Formlarına İlhamı
Emily Brontë’nin romanı, Kate Bush’un şarkısıyla sınırlı kalmadı. Roman, sinemada William Wyler’ın 1939 tarihli klasik uyarlamasından günümüze kadar defalarca beyazperdeye taşındı. Yazar Margaret Atwood, hayatını değiştiren kitabın “Uğultulu Tepeler” olduğunu belirtmişti. Roman ayrıca tiyatroya da uyarlandı; İngiliz yönetmen Emma Rice’ın müzikal uyarlaması, hikayeyi sahnede şarkılarla yeniden canlandırdı. Bu kadar çok sanatçıyı besleyen bir romanın, bir şarkı aracılığıyla dünya çapında yeni okurlar kazanması da hiç şaşırtıcı değil.
Sıkça Sorulan Sorular
Şarkı, Emily Brontë’nin 1847 tarihli “Uğultulu Tepeler” romanından ilham alır ve romanın Catherine Earnshaw karakterinin ağzından yazılmıştır.
Bush, romanın bir televizyon uyarlamasını izledikten sonra, henüz on sekiz yaşındayken şarkıyı tek bir gecede yazdı.
Şarkı, 1978’de İngiltere listelerinde dört hafta bir numarada kaldı ve Kate Bush’u kendi yazdığı bir şarkıyla bu başarıya ulaşan ilk kadın sanatçı yaptı.
Evet, ikisi de 30 Temmuz’da doğmuştur; bu tesadüf Bush’un şarkıyı yazdıktan sonra romanı okurken fark ettiği bir detaydır.
İlgili Yazılar
Okumadan Ölmeyin: En İyi 10 Gizem ve Polisiye Roman Önerisi
Dostoyevski: Ölüm Kararından Rus Edebiyatının Zirvesine Uzanan Bir Hayat
Aklın Değil Duygunun Çağı: Romantizm Akımı ve Öncüleri
Kısa Cümlelerin Ustası: Ernest Hemingway’in Hayat Hikayesi
Kurguladıkları Kaderi Yaşayan İki Şair: Puşkin ve Lermontov
Devrimin İzinde: Fransız İhtilali’ni Anlatan 5 Kitap
Kitaptan Beyazperdeye: Yüzüklerin Efendisi Nasıl Uyarlandı?
Düşünmeyi Öğrenmek İçin: Felsefeye Başlangıç Kitapları
