Türkiye'de Robotik Teknolojisi: Yerli Girişimler, Projeler ve 2026 Gelişmeleri

Türkiye’de robotik teknolojisi son yıllarda savunma sanayinden endüstriyel otomasyona, eğitim teknolojilerinden atık yönetimine kadar geniş bir alanda yerli girişimlerin öne çıktığı bir büyüme dönemine girmiştir. Bu yazıda Türkiye’nin robotik teknolojisi ekosistemindeki başlıca girişimleri, projeleri ve devlet destekli stratejik çerçeveyi ele alıyoruz.

İzmir’de düzenlenen **FIT 2018-Geleceğin Endüstriyel Teknolojileri Fuarı**ndan bir görüntü

Endüstriyel Robotik: Yerli Robot Kolu Üretimi

Türkiye’nin endüstriyel robotik alanındaki en dikkat çekici girişimlerinden biri, Altınay Robot Teknolojileri bünyesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Hamle Programı kapsamında 2021 yılında başlatılan GRASS projesidir. Bu proje, endüstriyel robot kollarını ve bunların servo motor, redüktör ve motor sürücü gibi kritik alt bileşenlerini tamamen yerli imkanlarla tasarlayıp üretmeyi hedeflemektedir.

GRASS projesi kapsamında geliştirilen SR40 ve SR80 model endüstriyel robotlar, 2026 yılında SAHA İstanbul fuarında tanıtılmış olup, geniş çalışma uzayı ve yüksek tekrarlanabilirlik hassasiyetiyle küresel standartları karşılamayı amaçlamaktadır. Bu girişim, Türkiye’nin endüstriyel otomasyon alanında yabancı robot üreticilerine olan bağımlılığını azaltmayı hedefleyen stratejik bir adım olarak öne çıkmaktadır.

Savunma Sanayinde Otonom Sistemler

Türkiye’nin robotik teknolojisindeki en uluslararası tanınırlığa sahip alanı, insansız hava araçları ve otonom savunma sistemleridir. Baykar tarafından geliştirilen SİHA platformları ve STM (Savunma Teknik Mühendislik) gibi şirketlerin otonom sistemler ve yapay zeka alanındaki çalışmaları, Türk savunma sanayinin robotik teknolojisindeki mühendislik birikimini yansıtmaktadır.

Bu alandaki gelişmeler drone teknolojisiyle yakından ilişkili olduğundan, dizinin önceki bir makalesinde daha ayrıntılı olarak ele alınmıştır; bu makalede ise Türkiye’nin robotik teknolojisi ekosisteminin sivil ve endüstriyel yönlerine odaklanılmaktadır.

Fiziksel Yapay Zeka Alanında Yükselen Girişimler

Türkiye’deki teknoloji girişim ekosisteminde, yapay zeka ile fiziksel donanımı birleştiren şirketlerin sayısı artmaktadır. Bu girişimlerden Büyütech, ileri sürücü destek sistemleri (ADAS), sürücü izleme ve durum farkındalığı çözümleri geliştirerek otomotiv ekosisteminde tedarikçi konumuna gelmiştir.

Şirket “T3 GSYF” ve “Teknoloji ve İnovasyon Fonu” gibi yatırım kaynaklarından destek almış ve ürünlerini uluslararası teknoloji fuarlarında sergilemiştir.

Bir diğer dikkat çekici örnek olan Loopbot ise, yapay zeka destekli robotik sistemler aracılığıyla atık ayrıştırma süreçlerini dijitalleştirmeyi hedeflemekte, geliştirdiği teknolojiyi atık yönetiminin yanı sıra gıda işleme, madencilik ve tekstil gibi sektörlere de uyarlamayı amaçlamaktadır.

NCT Robotic gibi şirketler de yapay zeka ile donanımı birleştiren yerli girişimler arasında öne çıkmaktadır.

Üniversite Tabanlı Robotik Girişimleri ve Eğitim Projeleri

Türkiye’deki teknoparklar, üniversite kökenli robotik girişimlerin gelişmesinde önemli bir rol oynamaktadır.

Boğaziçi Teknopark ekosisteminde TÜBİTAK Bireysel Genç Girişim (BiGG) Programı desteğiyle yürütülen otonom sistem çalışmaları, bu kapsamda öne çıkan örneklerden biridir.

Bu programın desteklediği AEMrobot Robotik Sistemler AŞ, Ar-Ge odaklı projeleriyle eğitim teknolojilerinde dijital dönüşüme katkı sağlamayı ve mühendislik eğitimindeki teorik-pratik dengesizliğini gidermeyi hedeflemektedir.

Bursa Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi ile Ulutek Teknopark bünyesindeki Biorobotec firmasının iş birliğiyle geliştirilen “Cuma” adlı robot ise, robotik kodlama eğitimi için tasarlanmış olup, yapay zeka destekli görüntü işleme, dil çözümleme ve duygu tanıma becerileri kazandırılarak insansı biyonik bir asistan robota dönüştürülmesi hedeflenmektedir.

Bu tür projeler, ilkokuldan üniversiteye kadar geniş bir yelpazede öğrencilere robotik ve otonom sistemlerin çalışma mantığını doğrudan yerli altyapı üzerinden deneyimleme imkânı sunmaktadır.

Devlet Politikası: Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı

Türkiye’nin robotik ve yapay zeka teknolojilerindeki stratejik yönelimi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan 2026-2030 dönemine ilişkin Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile resmi bir çerçeveye kavuşmuştur.

Dört eksen altında 16 öncelikli eylemin belirlendiği bu planda, sağlık destek robotlarında hasta güvenliği, klinik uygunluk ve etik değerlendirme süreçlerinin ayrıca ele alınacağı belirtilmiştir. Plan kapsamında ayrıca Türkiye’nin otonom sürüş teknolojilerinde üretici ülke konumunu güçlendirmesi amacıyla, tam otonom sürüşü destekleyen altyapı, mevzuat ve test ortamlarının geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Bu çerçevenin, robotik teknolojisi alanındaki yerli girişimlerin büyümesi için gerekli düzenleyici ve finansal desteğin sağlanmasında belirleyici bir rol oynaması beklenmektedir.

Sonuç

GRASS projesi gibi endüstriyel girişimler, Loopbot ve Büyütech gibi yapay zeka destekli donanım şirketleri ve Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı gibi düzenleyici çerçeveler, Türkiye’nin robotik teknolojisindeki dışa bağımlılığı azaltma ve küresel rekabette yer alma hedefinin somut yansımaları olarak öne çıkmaktadır.

İlgili Şirketler (Site Dışı Bağlantılar)

Altınay Teknoloji Grubu / Altınay Robot Teknolojileri: https://altinay.com/tr
Baykar: https://baykartech.com
STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş.: https://www.stm.com.tr
Büyütech Teknoloji: https://buyutech.com.tr
Loopbot: https://www.loopbot.co
NCT Robotik: https://nctrobotic.com/tr/
Biorobotec Bionic Robot Teknolojileri A.Ş. (“Cuma” robotunun geliştiricisi): https://www.biorobotec.com

İlgili Videolar

Sıkça Sorulan Sorular

GRASS, Altınay Robot Teknolojileri bünyesinde 2021 yılında başlatılan ve endüstriyel robot kollarını, servo motor ve redüktör gibi kritik alt bileşenleriyle birlikte tamamen yerli imkanlarla üretmeyi hedefleyen bir projedir.

Altınay Robot Grubu, GRASS projesi kapsamında geliştirdiği SR40 ve SR80 model endüstriyel robotlarla bu alandaki öncü yerli üreticiler arasında yer almaktadır.

Loopbot, yapay zeka destekli robotik sistemler kullanarak atık ayrıştırma süreçlerini dijitalleştiren ve bu teknolojiyi gıda işleme, madencilik ve tekstil gibi sektörlere de uyarlamayı hedefleyen bir Türk girişimidir.

2026-2030 dönemini kapsayan bu plan, sağlık destek robotlarında etik ve klinik değerlendirme süreçlerini ve otonom sürüş teknolojilerinde altyapı geliştirilmesini öncelikli eylemler arasına almaktadır.

Boğaziçi Teknopark ve Ulutek Teknopark gibi üniversite tabanlı teknoparklar, TÜBİTAK BiGG Programı desteğiyle robotik kodlama eğitimi ve insansı asistan robot gibi projelerin geliştirilmesine olanak tanımaktadır.

İlgili Yazılar