Close Menu
  • MAKİNELER ve İMALAT
    • ALET VE EKİPMANLAR
    • BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÇİZİM
    • Cadcam eğitimi
    • Cnc Tezgah Programlama
    • DÖKÜM TEKNOLOJİLERİ
    • ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİLERİ
    • HİDROLİK PNÖMATİK
    • İMALAT İŞLEMLERİ
    • İMALAT TEKNOLOJİLERİ
    • İŞ GÜVENLİĞİ
    • KALIP TASARIMI
    • KATI MODELLEME
    • KAYNAK TEKNOLOJİSİ
    • MAKİNE ELEMANLARI
    • MAKİNE MESLEK RESMİ
    • MALZEME BİLGİSİ
    • OTOMOTİV ve ARAÇ TEKNOLOJİLERİ
    • ROBOTİK TEKNOLOJİLERİ
    • SAĞLIK TEKNOLOJİLERİ
    • SAVUNMA ve HAVACILIK TEKNOLOJİLERİ
    • TASARI GEOMETRİ
    • TEKNİK RESİM
    • YAZILIM ve DONANIM TEKNOLOJİLERİ
    • YENİLİKÇİ ÜRETİM YÖNTEMLERİ
  • TEKNOLOJİ ve YAŞAM
    • OTOMOBİLLER ve TAŞIT
      • ARAÇ ve MOTOR BİLGİSİ
      • Güvenli Sürüş
      • Sürüş Destek Sistemleri
    • Genel Kültür
      • FİLM -DİZİ
      • Görsel ve Grafik Sanat
      • KİTAP – EDEBİYAT
      • MÜZİK
      • SPOR
      • TARİH
      • TEKNOLOJİ TARİHİ
    • GÜNDELİK YAŞAM TEKNOLOJİLERİ
    • HOBİ – EĞLENCE
    • İNTERNET TEKNOLOJİLERİ
    • SAĞLIK
    • MOBİL TEKNOLOJİLER
Makine Eğitimi
  • Makineler ve İmalat
    MAKİNE ELEMANLARI
    HİDROLİK PNÖMATİK
    TEKNİK RESİM
    BİLG.TASARIM ve İMALAT
    TEMEL İMALAT İŞLEMLERİ
    İMALAT İŞLEMLERİ
    Diğer Mesleki Dersler
    SINAVLAR ve EVRAKLAR
    Hareket ve Kuvvet İletimi
    Basit makineler
    Dişliler
    Kamlar
    Kamalar
    Kavramalar
    Yaylar
    Kayış Kasnaklar
    Miller
    Yatak ve Rulmanlar
    Zincirler
    Bağlama ve Birleştirme
    Contalar ve O-Ringler
    Gupilyalar
    Flanşlar
    Perçinler
    Rondelalar
    Pim ve Pernolar
    Segmanlar
    Kaynak Teknolojisi
    Vida Civata ve Somunlar
    Hesaplayıcılar
    Dişli Oranı Hesaplayıcı
    Kayış Kasnak Oranı Hesaplayıcı
    Yay Sabiti Sıkışma Hesaplayıcı
    Hidrolik
    Hidroliğe Giriş ve Prensipler
    Hidrolik Sistemler ve Uygulamaları
    Hidrolik Devre Elemanları
    Akümülatörler
    Filtreler
    Motorlar
    Pompalar
    Valfler

    Pnömatik
    Pnömatiğe Giriş ve Prensipler
    Pnömatik Sistemler ve Uygulamaları
    Pnömatik Devre Elemanları
    Valfler
    Silindirler
    Susturucular
    Şartlandırıcılar
    Motorlar
    Kompresörler
    Kurutucular
    Ortak Konular ve Bakım
    Hidrolik Pnömatik Bakım Onarım
    Çalışma Notları, Sınavlar, Testler
    Hesaplayıcılar
    Hidrolik Silindir Kuvvet Hesaplayıcı
    Teknik Resim
    Teknik Resme Giriş
    Geometrik Çizimler
    Perspektif ve İzdüşüm
    Görünüş Çıkarma
    Ölçülendirme
    Kesit Alma
    Komple ve Yapım Resmi
    Toleranslar
    Tolerans - Geçme Simulatörü
    Yüzey İşleme İşaretleri
    Makine Meslek Resmi
    Vida Civata ve Somunlar
    Kasnaklar
    Dişliler
    Pim ve Pernolar
    Miller
    Rulmanlar
    Yaylar
    Rondelalar
    Gupilyalar
    Teknik Resimde Kaynaklar
    Temrinler
    Meslek Resim Temrinleri
    Dişli Temrinleri
    Görünüş Çıkarma Temrinleri
    Kesit Alma Temrinleri
    Kasnak Temrinleri
    Pim Perno Temrinleri
    Vidalı Birleştirme Temrinleri
    Kesit Alma Temrinleri
    Tasarı Geometri
    Bilgisayar Destekli Çizim
    Autocad İle Çizim Dersleri
    Antetli Şablonlar
    Bilgisayar Destekli Çizim Temrinleri
    Görünüş Çıkarma Temrinleri
    Bilg. Destekli Çizim Sınavları
    Katı Modelleme ve Animasyon
    Katı Model Çizim Dosyaları
    Katı Model Montaj Örnekleri
    Katı Model Çizim Dersleri
    katı Modelleme Sınavları
    3d CAD Yazılım İncelemeleri
    Katı Modelleme Temrinleri
    CNC Programlama
    CAM
    Robotik
    Ölçme Kontrol
    Komparatörler
    Mastarlar
    Kumpaslar
    Mikrometreler
    KUMPAS SİMULATÖRÜ
    MİKROMETRE SİMULATÖRÜ

    Makinelerle Çalışma
    Temel Freze
    Temel Torna
    Delme
    Vargel Tezgahı
    El İşlemleri
    Eğeleme
    Markalama
    Kesme İşlemleri
    Raybalama
    Matkap Bileme
    Kılavuz-Pafta

    Malzeme Bilgisi
    Malz. Muayenesi ve Sertlik ölçme
    Çelikler
    Plastikler
    Dökme Demir
    Alüminyum
    İş Güvenliği
    Atölyede İş Güvenliği
    Bakım onarım İşlerinde İ.S.G
    Makinelerde Emniyet Kuralları
    Elektrikle Çalışmada İ.s.g
    El Aletlerinde İş Güvenliği
    İ.S.G. Uzmanlık Eğitimi
    Talaşlı İmalat
    Tornalama
    Frezeleme
    Taşlama
    Kesme Hızı - Devir Hesaplayıcı

    Yenilikçi Üretim Yöntemleri
    3D yazıcı İle Baskı
    3D Tarayıcılar
    Su Jeti İle İşleme
    Lazer İle işleme
    Elektro Erozyon
    Kaynakçılık
    Haddeleme
    Döküm
    Ölçme ve Kalite Kontrol
    Kalıp Tasarımı
    Mekanik ve Hidrolik Presler
    Kesme - Delme Kalıbı
    Bükme Kalıbı
    Çekme Kalıbı
    Plastik Enjeksiyon Kalıpları
    Ekstrüzyon kalıpları
    Birleşik Kalıplar
    Ardışık Kalıplar
    Fışkırtma Kalıpları
    Sıvama Kalıpları
    Püskürtme Kalıbı
    Mesleki Yabancı Dil
    Mekanik - Mukavemet
    Fizik Dersi Konuları
    CAD CAM
    CNC
    Hidrolik Pnömatik
    İmalat İşlemleri
    İş Güvenliği
    Katı Modelleme
    Ölçme Kontrol
    Mekanik
    Mesleki Gelişim
    Mesleki Yabancı Dil
    Tasarı Geometri
    Temel İmalat İşlemleri
    Teknik Resim

    İşletmelerde Beceri Eğitimi
    Bilgisayar Destekli İmalat
    Bilgisayar Destekli Tasarım
    Sınav Analiz Programı

    YILLIK PLANLAR
  • Teknoloji
    ÜRÜN TEKNOLOJİLERİ
    İMALAT TEKNOLOJİLERİ
    Mobil Teknolojiler
    Gündelik Yaşam Teknolojileri
    Elektrik Elektronik Teknolojileri
    Otomotiv ve Araç Teknolojileri
    Yazılım ve Donanım Teknolojileri
    Pratik ve Güvenli İnternet
    Donanım ve Çevre Birimleri
    Program Tanıtımları
    Bilgisayar İpuçları
    Teknoloji Tarihi
    Sağlık ve Tıp Teknolojileri
    Savunma ve Havacılık
    Robotik Teknolojileri
    Makine Parçaları İmalatı
    Hammadde İmalatı
    Motorlu Taşıt İmalatı
  • Yaşam
    Görsel ve Grafik Sanat
    Hobi - Eğlence
    Film - Dizi
    Spor
    Müzik
    Tarih
    Bilim
    Kitap - Edebiyat
    Sağlık
    Gezi Seyahat
    Araç Tanıtım ve Karşılaştırma
    Araç ve Motor Bilgisi
    Araç Bakım Onarımı
    Güvenli Sürüş
    Sürüş Destek Sistemleri
    İlk Yardım Bilgisi
    Ehliyet Sınavı Hazırlık Testleri
Makine Eğitimi
Ana Sayfa»YENİLİKÇİ ÜRETİM YÖNTEMLERİ»Lazer Markalama: Mürekkepsiz, Silinmeyen, Işıkla Yazılan İzler
16 Kasım 2026

Lazer Markalama: Mürekkepsiz, Silinmeyen, Işıkla Yazılan İzler

Lazer Markalama: Mürekkepsiz, Silinmeyen, Işıkla Yazılan İzler

Elinizdeki telefonun arkasındaki minicik yasal yazılara, bir otomobilin motor bloğundaki numaraya ya da bir cerrahi makasın üzerindeki kare koda hiç dikkatle baktınız mı? Bu yazıların hiçbirinde mürekkep yoktur. Bir kalemle, bir zımbayla ya da bir kazıma ucuyla da yazılmamışlardır. Hepsi ışıkla yazılmıştır.

  • Lazer Markalama Nedir?
  • Lazer Markalama Makinesi Nasıl Çalışır?
  • Lazer Yüzeye Nasıl İz Bırakır? Markalama Türleri
  • Lazer Markalama Makinesi Çeşitleri
  • Lazer Markalamada Lens Seçimi
  • Lazer Markalama Nasıl Yapılır? Adım Adım
  • Lazer Markalama Makinelerinde İş Güvenliği
  • Lazer Markalama Makinesi Bakımı
  • Kendinizi Test Edin
  • Sıkça Sorulan Sorular

Daha da şaşırtıcısı şu: Paslanmaz çelik bir levhanın üzerine, hiçbir boya kullanmadan mavi, mor, altın sarısı ya da kömür siyahı yazılar yazmak mümkündür. Üstelik bu yazılar parmakla dokunulduğunda hissedilmez, çünkü yüzeyden hiçbir şey kazınmamıştır.

Bu yazıda lazer markalama nedir, lazer markalama makinesi nasıl çalışır, fiber, CO2, UV, yeşil ve MOPA lazer arasındaki farklar nelerdir, hangi malzemeye hangi lazer kullanılır ve lazer markalama yaparken nelere dikkat edilmelidir, sorularını ele alacağız.

Paslanmaz çeliğe boya kullanmadan renkli yazı nasıl yazılır? Cevabı, “Lazer yüzeye nasıl iz bırakır?” başlığında.

lazer markalama

Lazer Markalama Nedir?

Lazer markalama, odaklanmış bir lazer ışınıyla metal, plastik, seramik, cam, ahşap, deri, kompozit ve daha birçok malzemenin yüzeyine kalıcı işaret yapma işlemidir. Bilgisayarda hazırlanan yazı, logo, seri numarası, barkod, QR kod, Data Matrix kod, tarih, grafik veya teknik bilgiler, lazerin oluşturduğu ısıl veya kimyasal etkiyle yüzeye işlenir.

Lazer markalamanın avantajları

Silinmez: Yapılan işaret aşınmaya, kimyasallara, yüksek sıcaklığa ve yıllar boyu kullanıma dayanır. Etiket gibi düşmez, mürekkep gibi solmaz.

Temassızdır: Lazer kafası parçaya dokunmaz. Parçaya kuvvet uygulanmadığı için ince, kırılgan veya hassas parçalar bile deforme olmadan markalanabilir. Takım aşınması da söz konusu değildir.

Hızlı ve çok hassastır: Mikron seviyesinde ayrıntılar, saniyeler içinde işlenebilir. Bir pirinç tanesinin üzerine okunabilir bir yazı yazmak mümkündür.

Sarf malzemesi gerektirmez: Mürekkep, boya, etiket veya kimyasal kullanılmaz. Bu, hem işletme maliyetini düşürür hem de çevre dostu bir üretim sağlar.

Esnektir: Her parçaya farklı bir seri numarası veya kod yazmak, yalnızca yazılımda bir değişken tanımlamak kadar kolaydır.

Lazer markalama nerelerde kullanılır?

  • Otomotiv: Motor blokları, şanzıman parçaları ve frenlerde izlenebilirlik kodları, şasi numaraları
  • Medikal: Cerrahi aletler ve implantlarda yasal zorunlu kimlik kodları (UDI). Bu kodlar, defalarca sterilizasyona rağmen silinmemelidir.
  • Elektronik: Devre kartları, çipler, klavye tuşları ve telefon gövdeleri
  • Havacılık ve savunma: Parça izlenebilirliği için kalıcı seri numaraları
  • Takı ve hediyelik eşya: Yüzük içi yazılar, kişiye özel kalemler, ahşap ve deri ürünler
  • Endüstriyel etiketleme: Makine plakaları, kablo işaretleri, ambalajlarda son kullanma tarihleri

Biliyor muydunuz? Bir otomobil, binlerce parçadan oluşur ve bu parçaların birçoğu üzerinde lazerle işlenmiş bir Data Matrix kodu bulunur. Bir parçada üretim hatası tespit edildiğinde bu kod sayesinde parçanın hangi gün, hangi vardiyada, hangi tezgâhta ve hangi malzeme partisinden üretildiği bulunabilir. Böylece geri çağırma işlemleri milyonlarca araç yerine yalnızca ilgili birkaç bin araçla sınırlı tutulabilir.


Lazer Markalama Makinesi Nasıl Çalışır?

Bir lazer markalama makinesinin çalışma prensibi üç adımda özetlenebilir: ışının üretilmesi, ışının yönlendirilmesi ve yüzeyde iz oluşturulması.

1. Işının üretilmesi: Lazer kaynağı

Makinenin içindeki lazer kaynağı (rezonatör), lazer türüne göre belirli bir dalga boyunda ışık üretir ve bu ışığı güçlendirir. Dalga boyu, lazerin hangi malzemelerle iyi etkileşime gireceğini belirleyen en önemli özelliktir. Lazer çeşitlerini, birazdan ayrıntılı göreceğimiz gibi, büyük ölçüde dalga boyu belirler.

2. Işının yönlendirilmesi: Galvo aynalar

Lazer ışını, galvanometre aynaları (kısaca galvo aynalar) adı verilen iki küçük, hafif ve çok hızlı hareket eden aynaya yönlendirilir. Aynalardan biri ışını X yönünde, diğeri Y yönünde saptırır. Bu aynalar saniyede binlerce kez küçük açılarla dönerek lazer ışınının yüzey üzerinde istenen şekli çizmesini sağlar.

Bunu, bir el feneriyle duvara bir şekil çizmeye benzetebilirsiniz. Feneri tutan bileğinizi azıcık oynattığınızda ışık noktası duvarda büyük bir mesafe kat eder. Galvo aynalar da çok küçük açı değişimleriyle ışını çalışma alanının her yerine çok hızlı ulaştırır. Bu nedenle lazer markalama makinelerinde parça veya kafa hareket etmez, yalnızca ışın hareket eder.

3. Işının odaklanması ve yüzeyle etkileşim

Aynalardan çıkan ışın, özel bir odaklama lensinden geçerek çok küçük bir noktaya, genellikle 0,01 ile 0,2 mm çapında bir noktaya odaklanır. Bir büyüteçle güneş ışığını bir noktada toplayıp kâğıdı yakmayı hatırlayın. Lazer markalamada da aynı mantıkla, enerji çok küçük bir alanda yoğunlaştırılır. Böylece yüzeyin o noktasında çok yüksek bir enerji yoğunluğu oluşur ve malzeme, türüne göre renk değiştirir, erir, buharlaşır veya köpürür.

lazer markalama çalışma biçimi

Tüm bu süreç bilgisayar tarafından kontrol edilir. Hazırlanan tasarım yazılım üzerinden makineye aktarılır. Yazılım, lazer gücünü, tarama hızını, darbe frekansını ve galvo aynaların hareketini yöneterek işlemin her seferinde aynı kalitede yapılmasını sağlar.

İlgili Videolar


Lazer Yüzeye Nasıl İz Bırakır? Markalama Türleri

Lazer markalama tek bir işlem değil, malzemeye ve istenen sonuca göre değişen birkaç farklı fiziksel olayın ortak adıdır. Hangi olayın gerçekleşeceği, lazer türüne, gücüne, hızına ve malzemeye bağlıdır.

Gravür (kazıma, derin markalama): Lazer, yüzeydeki malzemeyi eriterek ve buharlaştırarak uzaklaştırır. Yüzeyde gözle görülen ve elle hissedilen bir oyuk oluşur. Çok dayanıklı bir markalamadır. Boyanacak, kumlanacak veya yüksek aşınmaya maruz kalacak parçalarda, örneğin motor bloğu numaralarında ve kalıplarda tercih edilir. Derinlik, aynı bölgeden birden fazla geçişle artırılır.

Tavlama markalama (annealing): Yazının başındaki sorunun cevabı burada. Lazer, metali eritmeden yalnızca ısıtır. Isınan yüzeyin hemen üst kısmında, kalınlığı ısıtma miktarına bağlı olan ince ve şeffaf bir oksit tabakası oluşur. Işık bu ince tabakanın üst ve alt yüzeylerinden yansırken dalgalar birbirini güçlendirir veya zayıflatır. Bu nedenle tabakanın kalınlığına göre gözümüz farklı renkler görür: saman sarısı, altın, kahverengi, mor, mavi ve siyah.

Bu, kaynak dikişlerinin kenarında ya da ısıl işlem görmüş çelik parçalarda gördüğünüz “tav renkleri” ile aynı olaydır. Fark şu ki lazerde bu renkler kontrollü olarak, istenen bölgede ve istenen tonda elde edilir. Yüzeyden malzeme kaldırılmadığı için yüzey pürüzsüz kalır, bu da korozyona dayanıklılığı korur. Bu nedenle tavlama markalama, paslanmaz çelik cerrahi aletlerde ve medikal cihazlarda çok yaygındır.

Renk değiştirme ve köpürtme (plastiklerde): Plastiklerde lazer enerjisi, malzemenin içindeki katkıların kimyasal yapısını değiştirerek koyulaşmasına (karbonlaşma) ya da tersine, minicik gaz kabarcıkları oluşturarak açık renkli ve hafif kabarık bir iz bırakmasına (köpürtme) yol açar. Koyu renkli plastiklerde açık renkli, açık renkli plastiklerde koyu renkli yazılar bu şekilde elde edilir.

Ablasyon (kaplama kaldırma): Lazer, boyalı veya anodize kaplı bir yüzeyde yalnızca üstteki ince kaplama tabakasını buharlaştırır ve altındaki farklı renkteki malzemeyi ortaya çıkarır. Siyah anodize bir alüminyum parça üzerindeki parlak gümüş renkli logolar ve araç içinde gece arkadan aydınlatılan düğme sembolleri bu yöntemle yapılır.

lazer markalama türleri

Lazer Markalama Makinesi Çeşitleri

Lazer markalama makineleri, kullandıkları lazer kaynağına göre sınıflandırılır. Her lazer türünün dalga boyu farklıdır ve her malzeme farklı dalga boylarındaki ışığı farklı miktarda emer. Bir malzeme lazer ışığını emmezse, yani yansıtır veya içinden geçirirse, o lazerle markalanamaz.

1. Fiber Lazer Markalama Makinesi

Dalga boyu: 1064 nm (yakın kızılötesi)

En yaygın kullanılan lazer markalama makinesidir. Lazer ışını, özel katkılı bir optik fiber içinde üretilir ve yine fiber kablo ile markalama kafasına iletilir. Ayna ve hassas optik hizalama gerektirmediği için sağlam, kompakt ve neredeyse bakım gerektirmeyen bir yapıdadır. Lazer kaynağının ömrü genellikle 100.000 saat civarında belirtilir. Elektrik tüketimi düşüktür.

Uygun malzemeler: Metallerin neredeyse tamamı (paslanmaz çelik, karbon çeliği, alüminyum, titanyum, pirinç, bakır, altın, gümüş), anodize alüminyum, boyalı ve kaplamalı metaller, birçok mühendislik plastiği (ABS, PBT, POM vb.)

Uygun olmayan malzemeler: Ahşap, deri, kâğıt gibi organik malzemeler ve şeffaf malzemeler

Kullanım alanı: Otomotiv parçaları, medikal cihazlar, elektronik, takı, endüstriyel etiketleme, derin gravür

2. CO2 Lazer Markalama Makinesi

Dalga boyu: 10.600 nm (10,6 µm, uzak kızılötesi)

Lazer ışını, içinde karbondioksit gazı karışımı bulunan bir tüpte üretilir. Bu dalga boyu, organik malzemeler ve camsı yüzeyler tarafından çok iyi emilir. Ancak çıplak metaller bu dalga boyunu büyük ölçüde yansıtır. Bu nedenle CO2 lazer, boyalı veya kaplamalı olanlar dışında metallerin markalanmasında etkisizdir. Yeterli güçteki CO2 lazerlerle aynı makinede organik malzemeleri kesmek de mümkündür. Lazer tüpünün ömrü fiber lazer kaynağına göre daha kısa, bakım maliyeti daha yüksektir.

Uygun malzemeler: Ahşap, deri, kâğıt, karton, akrilik (pleksi), kauçuk, tekstil, çoğu plastik, cam (yüzeyde matlaştırma etkisiyle), taş

Kullanım alanı: Hediyelik eşya, deri cüzdan ve kemer, ahşap ürünler, akrilik tabelalar, ambalajlarda tarih ve kod yazımı

3. UV Lazer Markalama Makinesi (Ultraviyole)

Dalga boyu: 355 nm (morötesi)

UV lazer ışığı, foton enerjisi çok yüksek olduğu için malzemenin moleküler bağlarını büyük ölçüde ısı üretmeden koparabilir. Bu nedenle UV lazer markalamaya “soğuk markalama” da denir. Isıdan etkilenen bölge son derece küçüktür, malzemede erime, sararma veya çarpılma neredeyse hiç görülmez. Bunun bedeli, daha yüksek makine maliyeti ve fiber lazere göre daha düşük markalama hızıdır.

Uygun malzemeler: Şeffaf ve ısıya hassas plastikler, medikal plastikler (PE, PP, PTFE), cam, silikon, seramik, devre kartları

Kullanım alanı: Medikal cihazlar, serum torbaları ve hortumlar, elektronik devre ve çipler, cam şişeler, telefon kılıfları, kozmetik ambalajları

4. Yeşil Lazer Markalama Makinesi

Dalga boyu: 532 nm (görünür yeşil ışık)

Yeşil lazer, çok ince bir odak noktası oluşturur. Altın, gümüş ve bakır gibi metaller kızılötesi ışığı büyük ölçüde yansıtır, ancak yeşil ışığı çok daha iyi emer. Bu nedenle yeşil lazer, bu yansıtıcı metallerin markalanmasında, bazı yarı iletken malzemelerde ve hassas plastiklerde öne çıkar.

Kullanım alanı: Kuyumculuk (altın ve gümüş takılar), yarı iletken endüstrisi, güneş panelleri

5. MOPA Lazer Markalama Makinesi

MOPA, “Master Oscillator Power Amplifier” ifadesinin kısaltmasıdır. Aslında fiber lazerin özel bir türüdür ve aynı 1064 nm dalga boyunda çalışır. Farkı, lazer darbelerinin süresinin (darbe genişliğinin) yaklaşık 1 ile 400 nanosaniye arasında ayarlanabilmesidir. Standart fiber lazerlerde bu süre sabittir.

Darbe süresini ayarlayabilmek, yüzeye verilen ısının çok hassas kontrol edilmesini sağlar. Bu sayede:

  • Paslanmaz çelik üzerinde renkli markalama yapılabilir.
  • Anodize alüminyumda, kaplamayı kaldırmak yerine derin ve yüksek kontrastlı siyah markalama yapılabilir.
  • Plastiklerde daha temiz, yanık izi bırakmayan ve kontrastı yüksek markalar elde edilir.
paslanmaz çelikte renkli markalama
paslanmaz çelikte renkli markalama

Hangi malzemeye hangi lazer?

MalzemeFiberMOPACO2UVYeşil
Çelik, paslanmaz çelikÇok iyiÇok iyi (renkli)Uygun değilUygunUygun
Alüminyum, anodize alüminyumÇok iyiÇok iyi (siyah)Uygun değilUygunUygun
Altın, gümüş, bakırOrtaOrtaUygun değilİyiÇok iyi
Boyalı ve kaplamalı metalÇok iyiÇok iyiİyiİyiİyi
Mühendislik plastikleri (ABS vb.)İyiÇok iyiİyiÇok iyiİyi
Şeffaf ve hassas plastiklerZayıfZayıfOrtaÇok iyiOrta
Ahşap, deri, kâğıtUygun değilUygun değilÇok iyiİyiOrta
CamUygun değilUygun değilİyi (matlaştırma)Çok iyiOrta
Akrilik (pleksi)Uygun değilUygun değilÇok iyiİyiZayıf

Tablo genel bir yol gösterici niteliğindedir. Kesin sonuç, malzemenin içeriğine ve katkı maddelerine göre değişebilir. Yeni bir malzemede mutlaka deneme markalaması yapılmalıdır.

lazer türleri ve dalga boyları

Lazer Markalamada Lens Seçimi

Lazer markalama makinelerinde kullanılan lens, ışını iş parçası üzerine odaklayan ve çalışma alanının büyüklüğünü belirleyen optik elemandır. Lens seçimi, markalama kalitesini, çalışma alanını, odak mesafesini ve işlem hızını doğrudan etkiler.

F-Theta lens nedir?

Sıradan bir mercekle ışını odakladığınızda, odak noktaları kavisli bir yüzey üzerinde oluşur. Yani ışın lens merkezinden uzaklaştıkça düz bir levhanın üzerinde odaktan kaçar. Ayrıca ayna açısı ile noktanın yüzeydeki konumu arasındaki ilişki doğrusal değildir.

F-Theta lens (okunuşu “ef-teta”), bu iki sorunu birden çözmek için tasarlanmış özel bir lens sistemidir:

Galvo aynalar ışını çalışma alanının neresine yönlendirirse yönlendirsin, odak noktası düz bir düzlem üzerinde kalır.

Işının yüzeydeki konumu, ayna açısıyla doğru orantılıdır. Lens adını da bu ilişkiden alır: Konum = f × θ (f: odak uzaklığı, θ: sapma açısı). Bu sayede yazılım, düz ve bozulmasız şekiller çizebilir.

Bu nedenle galvo aynalı lazer markalama makinelerinin neredeyse tamamında F-Theta lens kullanılır.

Odak uzaklığı ve çalışma alanı ilişkisi

F-Theta lensler farklı odak uzaklıklarında üretilir ve burada önemli bir denge vardır:

Kısa odaklı lensler: Küçük bir çalışma alanı sunar. Ancak ışını çok küçük bir noktaya odaklar, bu da enerji yoğunluğunu artırır. Sonuç: çok ince ayrıntılı ve hızlı markalama. Küçük yazılar, mikro kodlar ve derin gravür için idealdir.

Uzun odaklı ve geniş alan lensleri: Büyük bir çalışma alanı sunar, böylece büyük logolar veya birçok küçük parça tek seferde markalanabilir. Uzun odak mesafesi sayesinde, girintili yerlere veya kalın parçaların farklı yüksekliklerine erişmek de kolaylaşır. Ancak odak noktası büyür, enerji yoğunluğu düşer ve ince ayrıntılarda keskinlik azalır.

Yani küçük alan hassasiyet ve güç, büyük alan esneklik demektir. Lens, markalanacak işin büyüklüğüne ve istenen ayrıntı seviyesine göre seçilir.

Lensin malzemesi ve dalga boyu

Lensin malzemesi ve yüzeyindeki kaplamalar, kullanılacak lazerin dalga boyuna uygun olmak zorundadır. Bir lazerin lensi başka bir lazerde kullanılamaz.

  • Fiber lazer lensleri genellikle erimiş silika (fused silica) veya özel optik camlardan yapılır.
  • CO2 lazer lensleri, görünür ışığı iyi geçirmeyen ama uzun dalga boylu kızılötesi ışığı çok iyi ileten çinko selenit (ZnSe) malzemesinden yapılır. Bu lensler, kendine özgü sarımsı-turuncu bir renge sahiptir.
  • UV lazer lensleri, yüksek enerjili morötesi fotonlara dayanabilen yüksek saflıkta kuvars veya erimiş silikadan yapılır.
kısa ve uzun odaklı lens

Lazer Markalama Nasıl Yapılır? Adım Adım

1. Yüzeyi temizleyin

Markalanacak yüzey yağ, toz ve kirden arındırılır. Yüzeydeki yağ tabakası, lazerin malzemeyle etkileşimini değiştirir ve markanın lekeli veya düzensiz çıkmasına neden olur. Gerekirse yüzey izopropil alkol veya uygun bir solventle silinir.

2. Tasarımı hazırlayın

Yazı, logo veya kod, makinenin kontrol yazılımında hazırlanır. Bu aşamada yazı tipi, boyut, konum ve markalama derinliği belirlenir. Her parçada değişecek içerikler (seri numarası, tarih, saat, barkod) değişken olarak tanımlanır. Böylece makine her parçaya otomatik olarak farklı bir numara yazar.

3. Parçayı sabitleyin

Parça, markalama tablasına mengene, fikstür veya özel bir aparat ile sabitlenir. Markalama sırasında milimetrenin onda biri kadar bir kayma bile yazının bozulmasına yol açar. Seri üretimde aynı konumlandırmayı sağlamak için parçaya özel fikstürler kullanılır.

4. Odağı ayarlayın

Lazer, en yüksek etkiyi odak noktasında gösterir. Lens ile iş parçası arasındaki mesafe, makinedeki odak ölçer, kırmızı hedefleme ışıkları, otomatik odaklama sistemi veya manuel ayar mekanizmasıyla doğru şekilde ayarlanır. Odak birkaç milimetre bile kaçarsa, mark soluk, kalın çizgili ve bulanık çıkar.

Pratik ipucu: Birçok makinede, ana lazer çalışmadan önce görünür kırmızı bir pilot ışık ile tasarımın çerçevesi parça üzerine yansıtılır. Bu ışıkla yazının parça üzerinde tam olarak nereye geleceği kontrol edilir ve gerekirse konum düzeltilir.

5. Parametreleri ayarlayın

Malzeme türüne ve istenen sonuca göre yazılımda şu parametreler seçilir:

Lazer gücü (%): Işının şiddetini belirler. Güç arttıkça etki derinleşir.

Tarama hızı (mm/s): Lazerin yüzey üzerindeki ilerleme hızıdır. Hız azaldıkça bir noktaya düşen enerji artar ve etki derinleşir.

Frekans (kHz): Lazer darbelerinin saniyedeki tekrar sayısıdır. Düşük frekansta her darbe daha güçlüdür ve kazıma etkisi baskın olur. Yüksek frekansta darbeler daha zayıf ama daha sıktır ve yüzey daha çok ısınır, bu da tavlama ve renk değişimine yatkındır.

Geçiş sayısı: Aynı bölgenin kaç kez markalanacağıdır. Derin gravürde aynı tasarım birçok kez tekrarlanır.

Bu parametreler birbirine bağlıdır. Örneğin “gücü artırmak” ile “hızı azaltmak” benzer bir etki yaratır.

Bu nedenle yeni bir malzemede genellikle küçük kareler hâlinde, farklı güç ve hız kombinasyonlarının denendiği bir parametre test matrisi markalanır. En iyi sonucu veren kombinasyon kaydedilir ve o malzeme için standart hâle getirilir.

parametre test matrisi

6. Güvenlik önlemlerini alın

Lazer çalıştırılmadan önce:

  • Lazerin dalga boyuna uygun koruyucu gözlükler takılır,
  • Koruyucu kabin veya kapak kapatılır,
  • Duman emme ve filtre sistemi çalıştırılır.

7. Markalamayı başlatın ve kontrol edin

Markalama işlemi yazılımdan başlatılır. Lazer, tasarıma uygun olarak yüzeyde iz oluşturur. İşlem bittiğinde markanın:

  • Doğruluğu (yazı ve rakamlar doğru mu?),
  • Okunabilirliği (barkod ve kare kodlar okuyucuyla sorunsuz okunuyor mu?),
  • Derinliği ve kontrastı,
  • Parça üzerindeki konumu kontrol edilir.

Gerekirse parametrelerde ince ayar yapılarak işlem tekrarlanır. Markalama sonrasında yüzeyde kalan hafif çapak veya duman izleri yumuşak bir bez ya da hava tabancasıyla temizlenir.


Lazer Markalama Makinelerinde İş Güvenliği

Lazer markalama makineleri sessiz ve temiz çalışır, bu da tehlikeyi küçümsemeye yol açabilir. Oysa endüstriyel bir markalama lazerinin ışını, göremeyeceğiniz bir dalga boyunda bile gözde saniyeden çok daha kısa bir sürede kalıcı hasar oluşturabilir.

Önemli: Fiber, MOPA ve CO2 lazerlerin ışını kızılötesi, UV lazerinki morötesidir. Yani bu ışınlar insan gözüyle görülmez. Gözün göz kırpma refleksi görünmeyen ışığa karşı devreye girmez. Bu nedenle bu lazerler, görünür bir lazer işaretleyiciden çok daha sinsi bir tehlikedir.

Lazer cihazları, tehlike düzeylerine göre sınıflara ayrılır. Tamamen kapalı kabinli ve güvenlik kilitli markalama makineleri, normal kullanımda göz için güvenli kabul edilen Sınıf 1 ürün olarak tasarlanabilir. Ancak açık tipteki markalama makinelerinin lazer kaynakları genellikle en yüksek tehlike sınıfı olan Sınıf 4’tedir. Böyle bir makinede doğrudan ışın bir yana, parlak bir yüzeyden sekmiş ışın bile ciddi göz ve cilt yaralanmalarına ve yangına yol açabilir.

Hayati güvenlik önlemleri

Lazer gözlüğü: Lazerin dalga boyuna uygun, sertifikalı koruyucu gözlük takılması zorunludur. Bir CO2 lazer gözlüğü fiber lazere karşı koruma sağlamaz, tersi de geçerlidir. Gözlüğün üzerinde koruduğu dalga boyu aralığı ve koruma seviyesi yazılıdır. Güneş gözlüğü veya sıradan iş gözlüğü lazer gözlüğü yerine geçmez.

Yansıma kontrolü: Işın yolunda ayna, parlak metal, saat, yüzük gibi yansıtıcı yüzeyler bulundurulmamalıdır. Kontrolsüz yansımalar, ışını beklenmedik yönlere gönderebilir.

Güvenlik kilitleri: Makine çalışırken koruyucu kapaklar kapalı tutulmalı, kapak açıldığında lazeri durduran güvenlik kilitleri asla devre dışı bırakılmamalıdır.

Acil durdurma: Acil durdurma butonu, operatörün anında ulaşabileceği bir yerde olmalıdır.

Yangın önlemi: Çalışma alanında yanıcı ve parlayıcı malzeme bulundurulmamalı, uygun sınıf yangın söndürücü hazır bulundurulmalıdır. Özellikle CO2 lazerle ahşap, kâğıt ve kumaş işlenirken alev oluşabilir.

Kişisel koruyucu donanım

Solunum koruma: Lazer markalama sırasında buharlaşan malzeme duman ve ince partikül oluşturur. Bazı plastikler ve kaplamalar işlenirken zehirli gazlar açığa çıkabilir. Örneğin PVC lazerle işlendiğinde hem sağlığa son derece zararlı hem de makinenin optik ve metal parçalarını aşındıran klorlu gazlar oluşur. Bu nedenle PVC ve klor içeren malzemeler lazerle işlenmemelidir. Uygun duman emiş sistemi ve gerektiğinde filtreli maske kullanılmalıdır.

Koruyucu kıyafet: Yanma ve sıçrama riskine karşı aleve dayanıklı iş elbisesi giyilmelidir.

El koruması: Sıcak parçalar ve kimyasal temizleyicilere karşı uygun eldiven kullanılmalıdır.

Operasyonel kurallar

  • Markalama süresince makine başı asla terk edilmemelidir.
  • Duman emiş sistemi her zaman çalışır durumda olmalı, filtreleri düzenli kontrol edilmelidir.
  • Elektrik topraklaması tam olmalı, hasarlı kablolar hemen değiştirilmeli, soğutma sistemi kontrol edilmelidir.

İdari önlemler ve acil durum

lazer güvenliği uyarı alanı
  • Lazer çalışma alanının girişlerine “Lazer Bölgesi” uyarı levhaları asılmalı, yetkisiz kişilerin girişi engellenmelidir.
  • Makineyi yalnızca eğitim almış ve yetkilendirilmiş personel kullanmalıdır.
  • Kaza anında makine durdurulup güç kesilmeli. Tüm personel tahliye, ilk yardım ve yangın prosedürlerini bilmelidir.
  • Markalama sırasında oluşan atıklar ve kirli filtreler çevre mevzuatına uygun şekilde bertaraf edilmelidir.

Lazer Markalama Makinesi Bakımı

Lazer markalama makineleri az bakım gerektiren makinelerdir, ama “az” ile “hiç” arasında büyük fark vardır. Düzenli bakım, makinenin ömrünü uzatır ve markalama kalitesinin zamanla düşmesini önler.

Tüm bakım işlemlerinde: Makine kapatılmalı ve enerjisi kesilmeli, gerekiyorsa lazer gözlüğü takılmalı, her bakım işlemi tarih ve yapılan işle birlikte makinenin bakım kartına kaydedilmelidir. Üreticinin önerdiği bakım periyotlarına ve yöntemlerine mutlaka uyulmalıdır.

Günlük bakım

Odaklama lensi ve koruyucu camlar, tüy bırakmayan yumuşak bir bez ve özel optik temizleme solüsyonuyla nazikçe temizlenir. Lens üzerindeki bir parmak izi veya duman lekesi, ışının bir kısmını emerek hem markalama gücünü düşürür hem de zamanla lensin yanmasına yol açabilir.

Markalama tablası ve çevresi metal tozu ve kalıntılardan temizlenir.

Duman emiş sistemi ve filtreler tıkanıklık açısından kontrol edilir.

Haftalık bakım

Su soğutmalı makinelerde soğutma suyunun seviyesi, sıcaklığı ve akışı kontrol edilir. Gerekirse saf su (distile su) ile takviye yapılır. Musluk suyu kireç ve mineral içerdiği için kullanılmaz.

Elektrik ve sinyal kabloları ile fiber optik kablo gevşeklik ve hasar açısından incelenir. Fiber kablo keskin şekilde bükülmemelidir.

Galvo aynaların hareketi test edilir, anormal ses veya titreşim olup olmadığına bakılır.

Aylık bakım

Lazer gücü bir güç ölçerle ölçülerek nominal değerle karşılaştırılır. Güç kaybı varsa sebebi araştırılır.

Işın yolundaki tüm optik elemanlar kapsamlı şekilde temizlenir.

Hava ve duman filtreleri temizlenir veya değiştirilir.

Varsa Z ekseni (yükseklik ayarı) ve diğer hareketli eksenlerdeki kılavuzlar ve mekanizmalar yağlanır.

Altı aylık ve yıllık bakım

Uzman teknisyenler tarafından yapılır. Soğutma suyu tamamen değiştirilir, elektrik bağlantıları kontrol edilir, galvo ve çalışma alanı kalibrasyonu yapılır. Kritik yedek parçaların stok durumu gözden geçirilir, ömrünü tamamlamış parçalar değiştirilir.


Kendinizi Test Edin

  1. Lazer markalama makinelerinde lazer ışını parça üzerinde nasıl hareket ettirilir?
  2. Paslanmaz çelik cerrahi aletlerde neden genellikle gravür yerine tavlama markalama tercih edilir?
  3. Bir ahşap kalem kutusuna isim yazmak için hangi lazer türünü seçersiniz?
  4. CO2 lazer neden çıplak metalleri markalamakta etkisizdir?
  5. Kısa odaklı ve uzun odaklı lens arasında nasıl bir denge vardır?
  6. Fiber lazer koruyucu gözlüğü, CO2 lazer için de kullanılabilir mi?
Cevapları görmek için tıklayın
  1. Galvo aynalar adı verilen, X ve Y yönlerinde çok hızlı dönen iki küçük ayna ile ışın yönlendirilir. Parça veya kafa hareket etmez.
  2. Tavlama markalamada yüzeyden malzeme kaldırılmaz ve yüzey pürüzsüz kalır. Bu, korozyon direncini korur ve kir tutacak oyukların oluşmasını önler.
  3. CO2 lazer.
  4. Çünkü çıplak metaller 10.600 nm dalga boyundaki ışığı büyük ölçüde yansıtır, yeterince emmez.
  5. Kısa odaklı lens küçük bir alan ama küçük nokta ve yüksek enerji yoğunluğu, yani ince ayrıntı sunar. Uzun odaklı lens büyük bir çalışma alanı sunar ama nokta büyür ve ayrıntı keskinliği azalır.
  6. Hayır. Lazer gözlüğü, belirli bir dalga boyu aralığına göre tasarlanır. Her lazer için o lazerin dalga boyuna uygun gözlük kullanılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Lazer markalama, odaklanmış bir lazer ışınıyla bir malzemenin yüzeyine yazı, logo, seri numarası, barkod veya kare kod gibi kalıcı işaretler yapma işlemidir. Mürekkep veya sarf malzemesi kullanılmaz ve parçaya temas edilmez.

Lazer kazıma (gravür), lazer markalamanın bir türüdür ve yüzeyden malzeme kaldırarak elle hissedilen bir oyuk oluşturur. Lazer markalama ise daha geniş bir kavramdır ve yüzeyden malzeme kaldırmadan yapılan renk değiştirme, tavlama ve köpürtme gibi işlemleri de kapsar.

Fiber lazer 1064 nm dalga boyunda çalışır ve metaller ile birçok plastik için idealdir. CO2 lazer 10.600 nm dalga boyunda çalışır ve ahşap, deri, kâğıt, akrilik, cam gibi metal olmayan malzemelerde çok iyi sonuç verir, ancak çıplak metalleri markalayamaz.

MOPA lazer, darbe süresi ayarlanabilen özel bir fiber lazerdir. Bu sayede paslanmaz çelikte renkli markalama, anodize alüminyumda yüksek kontrastlı siyah markalama ve plastiklerde daha temiz sonuçlar elde edilebilir.

UV lazerin yüksek enerjili fotonları, malzemenin moleküler bağlarını büyük ölçüde ısı oluşturmadan koparır. Isıdan etkilenen bölge çok küçük olduğu için hassas plastiklerde ve camda erime, sararma veya çatlama olmadan markalama yapılabilir.

Lazer, paslanmaz çeliği eritmeden kontrollü olarak ısıtarak yüzeyde ince bir oksit tabakası oluşturur. Bu tabakanın kalınlığına göre ışığın girişimi sonucu sarı, altın, mor, mavi ve siyah gibi renkler görülür. Bu işlem, darbe süresi ayarlanabilen MOPA lazerlerle en iyi şekilde yapılır.

Galvo aynalı lazer markalama makinelerinde kullanılan, odak noktasını çalışma alanının her yerinde düz bir düzlemde tutan ve ışının yüzeydeki konumunu ayna açısıyla doğru orantılı hâle getiren özel bir odaklama lensidir.

Hayır. Lazer markalama, malzemenin yüzeyinin kendisini değiştirdiği için silinmez, solmaz ve aşınmaya, kimyasallara ve sıcaklığa dayanıklıdır. Bu nedenle parça izlenebilirliği ve yasal zorunlu kodlar için tercih edilir.

PVC ve klor içeren plastikler işlenmemelidir. Bu malzemeler lazerle işlendiğinde sağlığa son derece zararlı ve makineye aşındırıcı gazlar açığa çıkar. Bileşimi bilinmeyen malzemeler de işlenmeden önce mutlaka araştırılmalıdır.

İlgili Yazılar

Lazerin Kullanım Alanları Lazerin Kullanım Alanları Lazer Işınlarının Rengi Neye Bağlıdır? Lazer Işınlarının Rengi Neye Bağlıdır? 3B Tarayıcılar Nerede Kullanılır 3B Tarayıcılar Nerede Kullanılır En İyi 3D Tarayıcılar Satın alma rehberi 2022’nin En İyi 3D Tarayıcıları – Satın Alma Rehberi CMM Nedir? Mikronları Yakalayan Ölçüm Makinesi CMM Nedir? Mikronları Yakalayan Ölçüm Makinesi Günümüzde ve Gelecekte 3b Yazıcı Uygulamaları Günümüzde ve Gelecekte 3b Yazıcı Uygulamaları Dielektrik Sıvı Nedir Ne işe Yarar Dielektrik Sıvı Nedir, Ne işe Yarar, Nerede Kullanılır? 3D Baskı İçin Maliyet Azaltma İpuçları 3D Baskı İçin Maliyet Azaltma İpuçları
Lazer ile İşleme
Paylaş. Facebook Twitter WhatsApp Tumblr Email Telegram Copy Link

Yorumlayın Cevabı İptal Et

Sanal Kumpas. 1/20 ve 1/50 Verniyerli kumpas simulatörü
Egzozdan Beyaz Duman Çıkması ve Sebepleri
Motor Yağı Nasıl Kontrol Edilir? Motor Yağı Kontrolü
  • İletişim
  • Kullanım Koşulları-Hizmet Şartları
  • Gizlilik ve Çerez Politikası
Makine Eğitimi

Makineler, Makine parçaları, İmalat yöntemleri, Otomotiv, Araç bakım onarım ve Teknoloji ile ilgili Bilgi Kaynağı

Facebook X (Twitter) Pinterest Tumblr

Yukarıya yazın ve aramak için Enter tuşuna basın. İptal etmek için Esc tuşuna basın.