Freze Tezgahı Nedir? Freze Tezgahının Kısımları ve Çeşitleri

Üzerinde  birçok  kesici  ağız  bulunan çakı  ile, genellikle doğrusal  ilerleme hareketi yaparak  iş  parçalarından talaş kaldırma işlemi yapan makinelere freze tezgahı denir.

Freze tezgâhları; düz ve açılı yüzeylerin işlenmesi, kanal açma, düz ve dairesel olarak bölüntüler yapma(dişli çark açma) vb. amaçlar için kullanılır.

Freze Tezgahının Çeşitleri

Düşey Freze Tezgahı

Bu tezgâhlarda frezelerin bağlandığı mil ekseni tezgâh tablasına dik konumdadır. Freze çakısının ekseni dik durumda olmak üzere parçalar işlene­bildiği gibi, başlık istenilen herhangi bir açıya döndürülerekte işlemek mümkündür.

freze çeşitleri düşey freze tezgahı
düşey freze tezgahı

Bu tezgâhların tablası sabit eksen doğrultusunda olup sağa ve sola döndürülerek açı vermek mümkün değildir.

Üniversal freze tezgahı

Freze Tezgâhlarından daha çok istifade edebilmek, çeşitli iş­ lemlerde kullanabilmek amacıyla Yatay ve Düşey Freze Tezgâhlarının birleşti­ rilmiş şekilleridir. Dolayısıyla daha kullanışlı tezgâhlar meydana getirilmiştir.

freze çeşitleri üniversal freze tezgahı
üniversal freze tezgahı

Tezgâh tablasını freze miline göre 45° dere­ceye kadar sağa ve sola döndürmek mümkündür. Dolayısıyla çeşitli Helis Kanal­ları istenilen yönde el ile veya otomatik ilerleme yardımı ile işlemek, tezgâhın en önemli özelliklerindedir. Ayrıca Divizör, Punta, Dik ve Üniversal Başlıklar, Vargel başlığı v.b. (ve benzeri) yardımcı parçaları ile tezgâh donatıldığında bütündüzlem yüzeyler, çeşitli kanallar, delikler ve delik içindeki işlem gerektiren kı­sımlar, eğik yüzeylerle. Yatay ve Düşey frezenin işlemlerinin tamamını veya bir kısmını frezelemek mümkündür

Kalıpçı Freze Tezgahı

freze tezgahı çeşitleri kalıpçı freze
kalıpçı freze tezgahı

Kopya Freze Tezgahı

Kopya frezelerinin diğer frezelerden farkı, talaş kaldırma iş­lemini “Mastar” adı verilen şablona göre yapmasıdır. Dolayısı ile yapılacak işin, belirli bir oran dahilinde küçültülerek ucuz malzemeden mastarı veya şab­lonu hazırlanır. Hazırlanan mastar veya şablon kalıbını tezgâh tablasında özel bir “ İzleyici Uç” veya “ Elektronik Göz” denilen uçla izlenerek kopya edilme­sidir. Tezgâhın yapısında izleyici uç, pim veya benzeri araçla, yapılacak iş par­çası ve şablon birbirine uygun konumda tablaya bağlanmışlardır. Pim ve freze çakısı tezgâhın iki ayrı miline tespit edilmişlerdir.

Çok milli kopya freze tezgahı
Çok milli kopya freze tezgahı

Burada freze çakısı, pimin mastar veya şablon üzerinde izlediği doğrusal ve eğrisel yolların benzerini kopya ederek, aynısını iş parçası üzerinde, işleye­rek çıkarır. Endüstride kalıp yapımında, küçük ve şekli düzgün olmayan çeşitli işleri imalâtı için özellikle bu tezgâhlardan yararlanılır.

Cnc Freze Tezgahı

cnc freze tezgahı
Cnc freze tezgahlarına CNC dik işleme tezgahı da denmektedir. 

Bu tezgâhlar, veri işleme ve değerlendirme kaabiliyetine sahip gelişmiş tezgahlardır. Parça tezgaha bağlanır ve parçanın referans noktaları prob denilen hassas bir alıcı uç vasıtasıyla tezgaha tanımlanır. (parça sıfırlama) Böylece tezgah işlenecek parçanın ham ebadını ve tezgahtaki konumunu anlamış olur. 

Cnc freze tezgahlarında gerekli kesici takımlar magazin adı verilen bir mekanizmaya yerleştirilirler

Ardından parçayı işlemek için önceden hazırlanmış program, veri giriş ekranından (kontrol paneli), ya da hafıza kartı, RS232 ara kablosu gibi yöntemlerle tezgaha girilir. Tezgah girilen programı yorumlayarak (hangi kesici takımı, hangi sırayla, hangi hızda nereye ve ne zaman göndereceği gibi) ve girilen programdaki görevleri eksiksiz uygulayarak  parçayı işler.

Cnc freze tezgahları, dik işlem tezgahları diye de bilinirler. hareket doğrultusu kaabiliyetlerinin gelişmişliğine göre 3 eksenli, 5 eksenli 7 eksenli gibi tipleri vardır.

Freze Tezgahının kısımları

Freze tezgahının kısımları, Ana kısımlar, başlıklar ve aksesuarlar olarak üç ayrı alanda incelenebilir.

freze tezgahının kısımları

Freze tezgahının ana kısımları

Gövde: Tezgâhın  dişli   kutularını  taşıyan  ve  çelik  dökümden  yapılan ana elemanıdır. Darbelere karşı dayanıklıdır ve esnemez. Bazı freze tezgâhlarının gövdesinden başka, başlığında da  dişli  kutusu vardır.

Konsol: Aşağı ve yukarı hareket edebilen ve üzerinde arabayı taşıyan kısımdır. 

Araba: Konsol üzerinde kayıt kızak  sistemiyle  üzerinde  bulunan  tabla ile beraber enine ilerleme hareketi yapar.

Tabla:Üzerinde bağlama işlemlerinin yapılabilmesi için T-kanallar açılmış, düzlem yüzeyli kısımdır. Boyuna hareket edebilen tabla, alt  tarafındaki  kırlangıç  kuyruğu kanalı ile  arabaya  kızaklandırılmıştır.

frezenin kısımları
freze tezgahının kısımları, Tabla, araba ve konsol 

Başlıklar

Freze tezgahı başlıkları Freze çakılarının hareket konumlarını düzenleyen kısımlardır.

frezenin kısımları başlıklar

Freze tezgahı aksesuarları

Malafalar

Malafa, Freze çakılarını tezgâha bağlayan ve döndürerek  talaş  kaldırmasını sağlayan bilezikli millere denir.

freze tazgahının kısımları malafa

Divizör ve karşılık puntası

 Freze  tezgâhında  iş parçalarına eşit veya eşit olmayan adımda  doğrusal veya  çevresel  bölme  yapmak  için kullanılan üniversal bölme aygıtlarına divizör denir. Freze tezgâhlarında, düzgün  silindirik  iş  parçaları  ile alın yüzeylerinde punta deliği bulunan kısa ve uzun millerin bağlanması, divizör ve punta arasında yapılır.

freze tezgahının kısımları divizör

Döner tabla

 İşin  gereğine  göre  kullanılabilecek yatay ve düşey tipleri mevcuttur. Tabla kısmına parçaların bağlanabilmesi için üzerinde “T” kanallar bulunur. Döner tablalar, kalıp oyma, iç ve  dış  yüzeylerin  çevresel  frezelenmesinde, kam  çevre  veya yüzeylerinin markalanarak işlenmesi ile büyük çaplı iç ve dıştan düz dişlilerin açılmasında kullanılırlar.

freze tezgahının kısımları döner tabla

Mengeneler

Düz  parçalar genellikle  mengeneler yardımıyla  bağlanır.  Özellikle   90° dik olması gereken iş parçaları,  mengeneler   yardımıyla   konumlarına  göre bağlanırlar. Ayrıca açılı mengenelerde, istenilen açı değeri kadar çevrilerek eğik  yüzeylerin  işlenmesi mümkündür.

Bağlama pabuçları

Mengeneler ile bağlanamayacak kadar büyük ve farklı biçimde  olan iş parçaları, pabuçlar yardımıyla bağlanır.

freze tezgahı aksesuarları bağlama pabucu
pdf ders notu indir

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.