Tornada Punta Deliği (Punta Yuvası) Açma

İş parçasının dönerken sabit ve gezer punta tarafından desteklenmesini sağlamak amacıyla alın yüzeylerine özel bir matkap olan punta matkabı ile delik delme işlemine Punta deliği delme (Punta yuvası açma) denir, Punta deliklerine punta yuvası da denir. Punta deliği, punta uçlarının biçimine uyan kör delikli özel bir havşadır.

punta yuvası teknik resim — Punta yuvasının teknik resimde gösterilişi

Uzun bağlanması gereken (ayna-gezer punta arasındaki iş parçalarının gezer punta tarafından desteklenmesi, yataklanması ve merkezlenmesi için punta yuvası açılır. Böylece tornalama sırasında iş parçası merkezlenerek salgısız dönmesi sağlanır.

Bazen büyük çaplı delikler delinirken bir ön delik delmek amacıyla da punta deliği açılabilir. Bu deliklerin delinmesinde özel üretilmiş punta matkapları kullanılır. Punta delikleri genellikle torna tezgahında, matkap tezgahında, otomat torna tezgahında, freze tezgâhında vb. tezgâhlarda delinebilir.

Punta Matkabı Çeşitleri

Normal punta matkabı Matkabın ucu 60° konik havşa açar. Bu matkap her türlü parça için kullanılır.

Koruyucu havşalı (kademeli) punta matkabı Matkabın ucu 60° konik havşaya ek olarak 120° koruyucu havşa açar. Bu matkap ağır ve büyük işler için tercih edilir.

Kavisli (Radyüslü) punta matkabı Matkap ucu kavisli olup 60° koniklikte dışbükey havşa açar. Bu matkap, punta kaydırarak yapılacak tornalama işlemieri için seçilir.

Punta deliği açılacak iş parçalarına punta matkaplarını seçerken iş parçasının çapı dikkate alınır, iş parçasının çapına uygun punta matkabı çizelgelerden seçilir. Uygun punta matkabını seçmek ve doğru delmek tornalama işlemlerinin doğru yapılabilmesi için önemlidir.

Punta Deliği Görevi

Punta deliği, uzun parçaların torna işlemi sırasında karşı punta ile desteklenmesini sağlayan konik bir yuvadır.

Punta Matkabı Açısı

Standart punta matkapları, genellikle 60 derecelik konik açıya sahip olacak şekilde üretilir.

Düşük Devir Gerekliliği

Punta matkabı ile delik açarken, matkabın kırılmasını önlemek için düşük devir sayısı tercih edilmelidir.

Punta Matkabıyla Delme İşlem Basamakları

İş aynaya mümkün olduğu kadar kısa ve salgısız bağlanmalıdır.
Parçanın alın yüzeyi meme kalmayacak şekilde tornalanmalıdır.
Mandreni gezer puntaya takıp. İş parçasına uygun punta matkabını da mandrene bağlanır.
Punta ucu, parçaya yaklaşacak şekilde gezer punta itilir ve gezer punta sabitlenir.
Punta matkabının çapına uygun devir sayısı hesaplanır ve yaklaşık değeri tezgâha girilir.
Tezgâh çalıştırılır. Gezer punta tekerleği el ile döndürülerek işe doğru iletilir.
Punta matkabının ucuna birkaç damla yağ damlatılarak matkabı sabit hızla istenilen derinliğe ilerletilir.
Eğer diğer ucuna da gerekiyorsa iş ters çevirerek aynı işlem uygulanır.

Tornada Punta Yuvası Açma Video

Punta matkabı Neden Kırılır

Punta matkabının kırılmasının sebepleri:

Alın Yüzey merkezinde meme kalması.
İşin salgılı bağlanmış olması.
Gezer punta ve kavramanın hatalı ayarlarından dolayı matkabın salgılı olması.
Devir sayısının ve ilerlemenin yanlış olması.
Kesme yağının kullanılmaması.

Punta Deliği Açmada Torna Devir Sayısı Hesabı

Örnek: Ø45x200mm olan parçanın gezer puntayla desteklenmesi için punta deliği delinmesi istenilmektedir. Parçanın malzemesi Ç1050, kesme hızı 20m/dk ve puntanın çapı A tipi punta için Ø4mm buna göre devir sayısını hesaplayınız.

V= π . d . n / 1000
20= 3.14. 4 . n /1000
20000 = 3.14. 4. n
20000 / 12,56 = n
n = 1566 (en yakına yuvarlarsak 1600 devir/dk)

Konuyla İlgili Sorular

Uzun bir parça tornalanırken tek başına ayna ile tutulursa sallanabilir. Punta yuvası, gezer puntanın parçayı diğer ucundan da desteklemesini sağlayarak parçanın salgısız ve dengeli dönmesini sağlar.

Normal matkap sadece punta ucunun oturacağı 60 derecelik havşayı açar. Koruyucu havşalı matkap buna ek olarak bir 120 derecelik havşa daha açarak punta yuvasının kenarının darbelerde ezilmesini önler.

İlgili Yazılar