Kaynak yöntemleri

Kaynak yöntemleri

Ders notları niteliğindeki bu bilgi yazısında, kaynak yöntemleri nelerdir? Kaynak çeşitlerinin kullanıldıkları yerler nelerdir? Bilinen kaynak yöntemlerinin üstünlükleri ve zayıf yönleri gibi konulara göz atacağız.

Kaynak yöntemleri nelerdir

Endüstride kullanılan kaynak yöntemleri çeşitlidir. Ancak bunların bazı ortak özellikleri vardır. Kiminde elektrik akımı ile kaynaklama yapılırken, kiminde bir takım gazlar kullanılarak kaynak yapılır. Bunların dışında bir de kullanımı pek de yaygın olmayan, elektron ışınlarıyla yapılan kaynaklar vardır.

Elektrik akımı ile yapılan kaynak yöntemleri

Kaynaklama işleminin elektrik akımı kullanılarak yapıldığı kaynak yöntemleridir. Bunlar; Elektrik ark kaynağı, toz altı kaynağı, Punta kaynağı, Basınç veya pres kaynağı, Elektrikli makara kaynağı’dır.

Elektrik ark kaynağı

“Elektrik” kaynağı diye de bilinir. Kaynatılması istenen parçalarla elektrot arasında bir ark oluşur. Oluşan yüksek ısıyla, kaynak yapılacak kısım ve elektrot sıcak sıvı hale gelir ve birleşirler.

kaynak yöntemleri elektrik ark kaynağı
elektrik ark kaynağının yapılışı

Elektrik ark kaynağının yapılışı

Maliyeti az ve taşınması kolaydır. kullanım alanı geniştir. Bu kaynak yönteminin simgesi ise : E’ dir

Toz altı kaynağı

Elektrik akımı ile yapılan kaynak yöntemlerinden  “Elektrik ark” kaynağına benzer. Burada, farklı olarak, kaynak yerine otomatik toz serpilir. Bu toz, eriyen malzemenin hava ile anında temasını önler ve  oksitlenmeyi engeller

kaynak yöntemleri toz altı kaynağı
toz altı kaynağının yapılışı

Toz altı kaynağının yapılışı

Elektrot, üzerine koruma katmanı kaplanmamış ve makaraya sarılmış haldedir.

Toz altı kaynağının kullanıldıkları yerler

Bu kaynak yöntemi, yatay dikişlerde kullanılır. ve özellikle kalın malzemelerde kullanılır. (en az 2 mm). Kazan, çelik konstrüksiyon, Gemi, Araç ve makina üretimi gibi alanlarda tercih edilir.
Ayrıntılı bilgi için BKNZ: Toz altı ark kaynağı nedir. Nasıl Yapılır

toz altı kaynağı
Tozaltı kaynağı yapımından bir görünüm

Nokta (Punta) kaynağı

Bu kaynak yönteminde, iki bakır elektrot, elektrik akımı altında, kaynatılacak malzemeyi birbirine değecek kadar yeterli kuvvetle bastırılır. simgesi: RP 

Elektrik akımı, plakalar arasında ısı oluşturur ve kaynatılacak plakalar, bu noktada eriyerek birleşirler. Punta kaynağının çalışma prensibi yandaki resimde verilmiştir.

Nokta (Punta) kaynağı

Basit bir punta kaynak makinesi

Punta kaynağının yapılışı. Punta kaynağı saclar için kullanışlı kaynak yöntemlerindendir

Punta kaynağının kullanıldığı alanlar

punta kaynağının kullanıldığı alanlar yangın dolabı

Punta kaynağı, sac plaka konstrüksiyonu, (örneğin özellikle resmi binalarda gördüğümüz kırmızı yangın dolapları) gemi ve uçak imalatı, aparat ve alet imalatında kullanılır. Kaynak yöntemleri arasında ekonomik olanlar arasındadır. Özellikle ince kalınlıklarda perçin konstrüksiyonun yerini almıştır.

Punta kaynağı robotlarının otomotiv sektöründe kullanımı

Basınç veya pres kaynağı

Kaynatılacak malzemeler birbirine dokundurulup, elektrik akımı verilir ve basınçla birleştirilir. Simgesi : P

Basınç kaynağı nerelerde kullanılır

Bu kaynak yöntemi, çubuk, kare veya köşeli kesitli kalın malzemelerde kullanılır. Özellikle değişik özellikteki çelikler için çok avantajlıdır.

Basınç veya pres kaynağı

Elektrikli makara kaynağı

Nokta kaynağı gibi yapılır. Pim şeklindeki bakır elektrot yerine sızdırmazlık amacıyla bakır makaralar kullanılır. Simgesi: RR

Makara kaynağının kullanıldığı yerler

Sac plaka konstrüksiyonu, gemi ve uçak yapımı, aparat ve alet imalatı. Özellikle ince kalınlıktaki saclarda kullanılan, ekonomik kaynak yöntemlerindendir.

Elektrikli makara kaynağı

Gaz kullanılarak yapılan kaynak yöntemleri

Kaynaklama işleminin birtakım gazlar kullanılarak yapıldığı kaynak yöntemleridir. Bunlar; Oksiasetilen kaynağı ve gazla eritme pres kaynağı’dır.

Oksiasetilen kaynağı

Oksijen kaynağı diye de bilinir. Bir üfleç kullanılarak oksijen ve asetilen gazlarının yanmasıyla yüksek ısı (yaklaşık 3200° C) oluşur ve sıvı hale gelen parçalar birleşir. simgesi: G

Oksijen kaynağının kullanıldığı yerler

Hemen hemen her yerde kullanılabilen kaynak yöntemlerindendir.İnce sac malzemeler ve borularda (max 15 mm ye kadar) tercih edilir. Maliyeti ve taşınması kolaydır. Alın ve köşe dikiş kaynağında kullanılır.

kaynak yöntemleri Oksiasetilen kaynağı

Gazla eritme pres kaynağı

Kaynatılacak birbirine dokundurularak gazla eritilir ve ardından basınçla birleştirilir.

Gazla Eritme pres kaynağının Kullanıldığı yerler

Özellikle değişik özellikteki çelikler için tercih edilen çok kaynak yöntemlerindendir. Kalın malzemelerde kullanılır.

kaynak yöntemleri Gazla eritme pres kaynağı

Gaz ve elektrik akımı kullanılan kaynak yöntemleri

Gazaltı kaynağı olarak bilinen kaynak yöntemleridir. Bu işlemde ark, Argon, Helyum, CO veya çeşitli gaz karışımları gibi bir koruyucu gaz atmosferi altında meydana gelir. Bu gaz kaynak bölgesini oksitlenmeden korur.

Normal ark kaynağındaki gibi sık sık elektrot değiştirilmediği için, hızlı ve ekonomiktir. Kaynak dikişi üzerinde cüruf meydana gelmez.

Gazaltı kaynağı hakkında detaylı bilgi için BKNZ:  Gazaltı kaynağı nedir

WIG kaynağı

Kaynak yöntemleri arasında önemli bir yere sahip olan (WIG açılımı: wolfram inert gaz) kaynağında, Elektrik arkı ile, wolfram elektrodu kullanılarak, kaynaklanacak parçalar eritilir.

Eriyen bölgeye malzemenin oksitlenmesini önleyen bir koruyucu gaz (genellikle argon gazı) verilir.

kaynak yöntemleri Wolfram inert gaz kaynağı

WIG kaynağı

Wig kaynağının yapılışı

WIG kaynağı ekipmanı

WIG kaynağında kullanılan ekipman

wig kaynağının görünümü

WIG kaynağı ile kaynaklanmış bir parça

WIG kaynağının kullanıldıkları yerler

WIG kaynağı ile hemen hemen bütün metaller kaynatılabilir. Özellikle korozyon ve oksitlenmeden korumak için Krom-Nikel-Çelikleri, aluminyum ve bakır alaşımları alternatif akımla kaynatılır.

Kalın malzemelerin çabuk ve kolay kaynatılması sebebiyle de tercih sebebidir. Aparatlar, kazanlar, ev aletlerinde kullanılır.

MIG kaynağı

Gaz ve elektrik akımı kullanılan kaynak yöntemlerindendir. Bu kaynak yönteminde, rulo halinde sarılmış bir elektrotla kaynak yapılacak yer eritilir. Eriyen kısma koruyucu gaz (genelde argon, helyum ya da bunların karışımı) verilir ve erimiş malzemenin oksitlenmesinin önüne geçilir.

kaynak yöntemleri metal inert gaz mig kaynağı

Mig kaynağı

mig kaynağının görünümü

mig kaynağının görünümü 

mig kaynağının yapılışı

MIG kaynağının yapılışı

mig kaynağında profil malzemeleri kaynatma

mig kaynağı ile profil malzemeleri birbirine kaynatma

MIG kaynağı nerelerde kullanılır

MIG kaynağı, alaşımlı çeliklerde tercih edilen kaynak yöntemlerindendir. Çok az çekme olması da tercih sebeplerindendir. Bütün dikiş biçimlerinde kullanılır. MIG kaynağının en belirgin kullanım alanı ise, aparatlar, kazanlar, gemi ve uçak sanayidir.

Kaynak yöntemleri ders notları

Bu yazıda anlatılan bilgileri pdf ders notu halinde aşağıdaki kısımdan indirebilirsiniz.

pdf ders notu indir

İlgili Yazılar

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.