Yüzey Pürüzlülüğüne Göre İmalat Metodunun Belirtilmesi

İmalat metodu, işleme, kaplama veya imalat işlemine ait diğer kurallar ilgili sembolün “b” ile gösterilen alanına yazılır. İstenen yüzey durumu belli bir imalat metoduyla elde edilmek mecburiyetinde olduğunda, bu metot, grafik sembolün uzun koluna eklenen yatay çizginin üzerine sonu “-mış” ekiyle biten kelimelerle belirtilir (tornalanmış, frezelenmiş, kromlanmış vb. )

İşlemden önceki ve sonraki yüzey durumlarının birlikte belirtilmesi. Yukarıdaki şekil-a

Yazının yazılması için yeterli yer olmaması durumunda yatay çizginin üzerine bir çizgi daha çizilebilir. Yukarıdaki şekil-b

Esas Uzunluk ve Dalgalılık

İlgili sembolle birlikte dalgalılık (Wt) ve örnek uzunluk (kontrole esas ) değeri (L), sembolün “c” ile gösterilen alanına yazılır. Esas uzunluk değerleri TS 6212’ye göre 0,08 – 0,80 – 8 – 0,25 – 2,5 ve 25 mm serilerinden biri olarak seçilir.

Ra Değeri

Yüzey pürüzlülüğü, en yaygın olarak Ra (ortalama pürüzlülük) değeriyle mikron cinsinden ifade edilir.

İşleme Yöntemi Etkisi

Taşlama işlemi, tornalamaya göre genellikle çok daha düşük (daha pürüzsüz) Ra değerleri elde etmeyi sağlar.

Fonksiyonel Önemi

Yüzey pürüzlülüğü, parçaların sürtünme, aşınma ve sızdırmazlık performansını doğrudan etkiler.

Yüzey yapılışı

İşlemeyle meydana gelen yüzeyin yapılışını ve özellikle izlerin doğrultusunu belirtmek gerektiğinde ilgili sembol, yüzey durumu sembolünün “d” alanına yazılmalıdır.

Standartlara göre izlerin şekil ve yönlerini belirtmek üzere kullanılan semboller (Paralel, dik, çapraz vb. ) belirtilmiştir.

İşleme Payları

Özellikle döküm ve dövme işlemleriyle elde edilen parçalarda işlenecek aşırı kalınlık değerinin belirtilmesi gerektiğinde bu değer ilgili sembolün “e” ile gösterilen yerine mm cinsinden aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi yazılmalıdır.

Ra’dan başka yüzeylerin diğer pürüzlülük değerleri sembolüyle birlikte μm cinsinden ilgili sembolün “f ” ile gösterilen alanına yazılır. Rg, Rz, Rp vb. değerler bu alana yazıldığı gibi “a” alanına yazılabileceği ilgili standartta belirtilmektedir.

Yüzey İşaretlerinin daha iyi anlaşılması için örnekler

Konuyla İlgili Sorular

Bazı yüzey özellikleri sadece belirli bir imalat yöntemiyle elde edilebilir. Bu notlar, üreticiye o yüzeyin hangi yöntemle işlenmesi gerektiğini açıkça belirterek istenen kaliteye ulaşılmasını garanti eder.

Taşlama, çok sayıda küçük aşındırıcı tanecikle çalışarak yüzeyden çok ince miktarlarda malzeme kaldırır. Bu ince ve hassas işleme, tornalamanın bıraktığı daha belirgin talaş izlerine göre çok daha pürüzsüz bir yüzey oluşturur.

İlgili Yazılar