Düşey Freze Tezgahı

Bu tezgâhlarda frezelerin bağlandığı mil ekseni tezgâh tablasına dik konumdadır.

Freze çakısının ekseni dik durumda olmak üzere parçalar işlene­bildiği gibi, başlık istenilen herhangi bir açıya döndürülerekte işlemek mümkündür.

Bu tezgâhların tablası sabit eksen doğrultusunda olup sağa ve sola döndürülerek açı vermek mümkün değildir.

Üniversal freze tezgahı

Freze Tezgâhlarından daha çok istifade edebilmek, çeşitli iş­ lemlerde kullanabilmek amacıyla Yatay ve Düşey Freze Tezgâhlarının birleşti­rilmiş şekilleridir.

Dolayısıyla daha kullanışlı tezgâhlar meydana getirilmiştir.

Tezgâh tablasını freze miline göre 45° dere­ceye kadar sağa ve sola döndürmek mümkündür. Dolayısıyla çeşitli Helis Kanal­ları istenilen yönde el ile veya otomatik ilerleme yardımı ile işlemek, tezgâhın en önemli özelliklerindedir. Ayrıca Divizör, Punta, Dik ve Üniversal Başlıklar, Vargel başlığı v.b. (ve benzeri) yardımcı parçaları ile tezgâh donatıldığında bütündüzlem yüzeyler, çeşitli kanallar, delikler ve delik içindeki işlem gerektiren kı­sımlar, eğik yüzeylerle. Yatay ve Düşey frezenin işlemlerinin tamamını veya bir kısmını frezelemek mümkündür

Kalıpçı Freze Tezgahı

Kopya Freze Tezgahı

Kopya frezelerinin diğer frezelerden farkı, talaş kaldırma iş­lemini “Mastar” adı verilen şablona göre yapmasıdır. Dolayısı ile yapılacak işin, belirli bir oran dahilinde küçültülerek ucuz malzemeden mastarı veya şab­lonu hazırlanır. Hazırlanan mastar veya şablon kalıbını tezgâh tablasında özel bir “ İzleyici Uç” veya “ Elektronik Göz” denilen uçla izlenerek kopya edilme­sidir. Tezgâhın yapısında izleyici uç, pim veya benzeri araçla, yapılacak iş par­çası ve şablon birbirine uygun konumda tablaya bağlanmışlardır. Pim ve freze çakısı tezgâhın iki ayrı miline tespit edilmişlerdir.

Burada freze çakısı, pimin mastar veya şablon üzerinde izlediği doğrusal ve eğrisel yolların benzerini kopya ederek, aynısını iş parçası üzerinde, işleye­rek çıkarır. Endüstride kalıp yapımında, küçük ve şekli düzgün olmayan çeşitli işleri imalâtı için özellikle bu tezgâhlardan yararlanılır.

Cnc Freze Tezgahı

Bu tezgâhlar, veri işleme ve değerlendirme kaabiliyetine sahip gelişmiş tezgahlardır. Parça tezgaha bağlanır ve parçanın referans noktaları prob denilen hassas bir alıcı uç vasıtasıyla tezgaha tanımlanır. (parça sıfırlama) Böylece tezgah işlenecek parçanın ham ebadını ve tezgahtaki konumunu anlamış olur. 

Ardından parçayı işlemek için önceden hazırlanmış program, veri giriş ekranından (kontrol paneli), ya da hafıza kartı, RS232 ara kablosu gibi yöntemlerle tezgaha girilir. Tezgah girilen programı yorumlayarak (hangi kesici takımı, hangi sırayla, hangi hızda nereye ve ne zaman göndereceği gibi) ve girilen programdaki görevleri eksiksiz uygulayarak  parçayı işler.

Cnc freze tezgahları, dik işlem tezgahları diye de bilinirler. hareket doğrultusu kaabiliyetlerinin gelişmişliğine göre 3 eksenli, 5 eksenli 7 eksenli gibi tipleri vardır.

The post Freze Tezgahlarının Çeşitleri appeared first on Makine Eğitimi.

Freze tezgâhları; düz ve açılı yüzeylerin işlenmesi, kanal açma, düz ve dairesel olarak bölüntüler yapma(dişli çark açma) vb. amaçlar için kullanılır.

Freze Tezgahının kısımları

Freze tezgahının kısımları, Ana kısımlar, başlıklar ve aksesuarlar olarak üç ayrı alanda incelenebilir.

Freze tezgahının ana kısımları

Gövde: Tezgâhın  dişli   kutularını  taşıyan  ve  çelik  dökümden  yapılan ana elemanıdır. Darbelere karşı dayanıklıdır ve esnemez. Bazı freze tezgâhlarının gövdesinden başka, başlığında da  dişli  kutusu vardır.

Konsol: Aşağı ve yukarı hareket edebilen ve üzerinde arabayı taşıyan kısımdır. 

Araba: Konsol üzerinde kayıt kızak  sistemiyle  üzerinde  bulunan  tabla ile beraber enine ilerleme hareketi yapar.

Tabla:Üzerinde bağlama işlemlerinin yapılabilmesi için T-kanallar açılmış, düzlem yüzeyli kısımdır. Boyuna hareket edebilen tabla, alt  tarafındaki  kırlangıç  kuyruğu kanalı ile  arabaya  kızaklandırılmıştır.

Freze tezgahında tabla , araba ve konsolun hareket eksenleri ve çevirme volanları (yukarıda)

Freze tezgahlarında çevirme kollarında (volanlar) hassas ilerlemeler için mikrometrik bilezikler bulunur.

Başlıklar

Freze tezgahı başlıkları Freze çakılarının hareket konumlarını düzenleyen kısımlardır.

Freze tezgahı aksesuarları

Malafalar

Malafa, Freze çakılarını tezgâha bağlayan ve döndürerek  talaş  kaldırmasını sağlayan bilezikli millere denir. Yatay ve düşey başlıklar için uzun ve kısa malafalar vardır.

Modül freze çakısı bağlanmış bir uzun malafa

Freze tezgahında kesici takımların malafaya bağlanması video (yukarıda)

Divizör ve karşılık puntası

 Freze  tezgâhında  iş parçalarına eşit veya eşit olmayan adımda  doğrusal veya  çevresel  bölme  yapmak  için kullanılan üniversal bölme aygıtlarına divizör denir. Freze tezgâhlarında, düzgün  silindirik  iş  parçaları  ile alın yüzeylerinde punta deliği bulunan kısa ve uzun millerin bağlanması, divizör ve punta arasında yapılır.

Döner tabla

 İşin  gereğine  göre  kullanılabilecek yatay ve düşey tipleri mevcuttur. Tabla kısmına parçaların bağlanabilmesi için üzerinde “T” kanallar bulunur. Döner tablalar, kalıp oyma, iç ve  dış  yüzeylerin  çevresel  frezelenmesinde, kam  çevre  veya yüzeylerinin markalanarak işlenmesi ile büyük çaplı iç ve dıştan düz dişlilerin açılmasında kullanılırlar.

Mengeneler

Düz  parçalar genellikle  mengeneler yardımıyla  bağlanır.  Özellikle   90° dik olması gereken iş parçaları,  mengeneler   yardımıyla   konumlarına  göre bağlanırlar. Ayrıca açılı mengenelerde, istenilen açı değeri kadar çevrilerek eğik  yüzeylerin  işlenmesi mümkündür.

Detay bilgi için BKNZ: Mengene Çeşitleri Konu Anlatımı

Bağlama pabuçları

Mengeneler ile bağlanamayacak kadar büyük ve farklı biçimde  olan iş parçaları, pabuçlar yardımıyla bağlanır.

The post Freze Tezgahı Nedir? Freze Tezgahının Kısımları appeared first on Makine Eğitimi.

Döner Tablalar

Döner tabla ne işe yarar? Döner tablalar genel olarak, iç ve dış yüzeylerin çevresel  frezelenmesinde, kamların çevre veya yüzeylerinin markalanarak işlenmesi ile büyük çaplı içten ve dıştan çalışan düz dişlilerin açılmasında kullanılırlar Döner tablaların, İşin gereğine göre yatay ve düşey tipleri mevcuttur..

Yatay döner tabla

Düşey döner tabla

Freze tezgahında döner tablaya ayna bağlayarak işleme

Civata ve Pabuçlar

Freze tezgahı aksesuarları arasında sıkça kullanılan parçalardır. Mengenelerle bağlanamayacak kadar büyük ve farklı  biçimde olan iş parçaları cıvata ve  pabuçlarla  bağlanır.  Farklı  büyüklük ve şekillerde   üretilen  bu   aparatlar,  parçaların güvenli ve kolay bağlanmasını sağlar.

Civatalar

Freze tezgâh tablasında bulunan T- kanallarına uygun ölçülerde yapılmış baş kısmı bulunan bir vida ve somundan ibarettir. T-kanalına giren vida başı  kanal içinde dönmeyecek şekilde ve büyüklükte yapılır. Diğer adı da ”T somun” dur.

T somun ve saplamanın birlikte kullanımı

Sıkma Pabuçları (Bağlama pabucu) ve Altlıkları

Mengenelere sığmayacak büyüklükte, geometrik veya geometrik şekillerde olmayan iş parçalarının, cıvata ve  somun  ile  sıkılmasında  kullanılan  parçalardır. Çeşitli şekil ve ölçülerde imal edilirler. Ortalarından cıvatanın  geçmesi için  delinir  veya  sıkma  ve sökme sırasında pratiklik olması bakımından kanal biçiminde boşaltılır.

Sıkma pabuçları freze tezgahı aksesuarları arasında en çok kullanılanlardandır.

T somun, saplama altlık ve bağlama pabucu ile iş parçasını bağlama

Bağlama pabucu ile bağlama örnekleri

Yandan sıkmalı bağlama pabuçları ile bağlama

Mengeneler

Freze tezgâhında iş parçalarının bağlanmasında kullanılan  mengeneler, paralel çeneli olup, çenelerinden birisi gövde ile birlikte sabit olarak, diğer çene ise hareketli olarak gövde üzerinde kayıt kızak sistemi ile konumlandırılmıştır. 

Tezgah mengenesi ve Mengeneye açı verme tablası

Mengeneler, tezgâh  tablasına cıvatalar ya  da  pabuçlar  yardımıyla  bağlanır.  Bağlamada  mengene  çenelerinin  tezgâh gövdesine paralel ayarı çok önemlidir. Bunun için  komparatör  kullanılarak  paralellik sağlanır. Ayrıca mengene altında bulunan kamalar, tabla T- kanallarına  tam  oturacak  şekilde yapıldığından paralel bağlamada kolaylık sağlanır.

Mengenelere Parçaların Bağlanması

Mengene ile sıkma işlemlerinde, parçanın boşluksuz  sıkılması  çok  önemlidir. Bunun için sıkma işlemlerinde yüzeyleri paralel taşlanmış altlıkların kullanılması gerekir.  

Altlıklar mengeneye konulduktan sonra, üzerine iş parçası yerleştirilir  ve  mengene  sıkılırken  parça üzerine pirinç çekiç, plâstik tokmak ile vurularak parçanın tam oturması sağlanır.

Mengeneye yanlış bağlama şekilleri

Özel Bağlama Kalıpları

İş parçalarının özdeş ve  seri  olarak  üretimlerinde, özel  yapılmış  bağlama  kalıpları kullanılır. Seri frezeleme işleminde, her parçanın ayrı ayrı sökülüp  sıkılması  ve  sürekli  bu işlemlerin tekrarı, zaman kaybettirir. Ayrıca çalışan kişiye sıkıntı ve yorgunluk verir. İş akışı yavaşlar ve zamandan kaybedileceği için üretim azalır.

Bağlama kalıpları tasarlanırken, çoklu veya tekli bağlama durumuna, sökme ve sıkma işlemlerinin en kısa  zaman diliminde  yapılmasına  dikkat  edilir. Ayrıca kalıbın maliyetinin düşük olması önemlidir. Yüksek maliyetli bir kalıp yarardan çok zarar getirecektir.

Bağlama kalıplarında, sökme veya sıkma işlemlerinin pratik olması da çok önemlidir.Yani sökme ya da sıkma işlemi, bir hareketle  gerçekleşmelidir.  Ayrıca  parçaların  kalıptan alınması ya da kalıba konulması  kolay  ve  pratik  olmalıdır. Kalıbın  çok  karmaşık  olması çok iyi olduğu anlamına gelmez.

Manyetik Tablalar

Mengene ya da pabuçlarla bağlanmayan veya  yüksek hızda temiz yüzey elde edilmesi istenen  iş parçaları, tezgâh  tablasına  bağlanan  manyetik tabla yardımıyla  işlenir. 

Manyetik tablalar ile frezeleme işlemlerinde dikkat edilmesi gereken en önemli husus, fazla talaş  miktarının  verilmemesidir.  Yoksa  iş  parçası  manyetik  tabladan kurtularak kazalara neden olabilir.

Freze Başlıkları

Üniversal dik başlık ve dik başlık

Freze tezgâhlarında  iş  parçalarını işleyebilmek için kullanılan kesicilerin yardımcı takımlarla bağlanmasını ve bir konumda olmasını sağlayan  elemanlardır. Birbirine yakın benzerlikleri olsa da  freze başlıkları, yapabildikleri  işlemler  bakımından aşağıdaki şekilde sınıflandırılır:

Dik başlık
Yatay başlık
Üniversal dik başlık
Eksantrik başlık

yatay başlık

Yatay başlığa malafa yardımıyla kesici takım bağlanması video (yukarıda)

Eksantrik başlık

Doğrusal Bölme Aparatı

Doğrusal  bölme  aparatı,  üniversal  freze   tezgâhının  yardımcı  parçalarındandır  ve yalnız ait olduğu tezgâhta kullanılır.

Aparat, bir  delikli  ayna  ile  tezgâh  tabla  miline  ve  delikli  ayna  miline  takılan iki dişli çarktan ve bağlama parçalarından oluşur. Aparat, tezgâh tablasının ön tarafına ve genel olarak sol yanına bağlanır.

Bu yazımızda üniversal freze tezgahı aksesuarları konusunu işledik. Döner tabla, mengene, bağlama pabucu, freze başlıkları, bağlama kalıpları gibi aksesuarların kullanım alanlarına kısaca değindik. Yeni yayınlarda buluşmak dileği ile.

The post Üniversal Freze Tezgahı Aksesuarları appeared first on Makine Eğitimi.

Endüstride kullanılan makina parçalarının aynı ölçü ve biçimde frezelenebilmesi için, çeşitli bağlama düzenleri, şekilleri ve iş kalıplarından yararlanılır. İşlenecek parçaların yerinden oynamaması ve emniyetle tespit edilmiş olması gerekir. Aksi halde; pahalı olan kesicilerin kırılması ve bağlandığı araçların (malafa milleri, pens mandrenleri v.b.) bozularak hassasiyetini kaybetmesi mümkündür. Bu araçların tamirleri ve yeniden yapımı da oldukça zordur.

Parçaların tezgâha bağlanması; biçimine, yüzey şekline., hassasiyetine, yapılacak sayısına göre, bağlanıp sökülmesindeki çabukluk önemlidir. Bunlar maliyeti etkileyen en büyük unsurlardır.

Bunlar dikkate alınarak iş parçaları, tezgâha aşağıdaki sıralamalardan birisi ile bağlanır.

Mengenelerle Bağlama

Mengene ile iş parçalarının bağlanması için önce tezgah mengenesinin freze tablasına bağlanması gerekir. Tezgah mengenesinin altındaki kamalar tezgah tablasının kanallarına gelecek şekilde tezgah tablası üzerine konulur. Tabla kanalları ile mengene kamaları her ikisi de taşlanmış olduğu için tatlı sıkı bir geçme ile oturur. Mengene tablaya T somun, saplama, altıgen somun yardımı ile sabitlenir.

İlgili Konu için BKNZ : Mengene Çeşitleri

Mengenelere bağlanacak parçaların üçte biri, mengene üzerinde durabilecek şekilde altlık yükseklikleri seçilir. Parça hafifçe vidasından sıkılır. Bu şekilde sıkmayla, parçanın bir miktar yükseldiği görülür. Şekilde olduğu gibi, sol elimizle altlıklar tutulur. Sağ elimizdeki yalancı çekiçle, parçayı zedelemeyecek tarzda hafifçe vurularak altlıkların oynamaması sağlanır. Altlıkların oynamadığına karar verildiğinde, mengene vidası iyice sıkılır, İşlemler kontrol edilerek frezelemeye başlanır.

Kullanılan mengenelerin ağızları, yani çeneleri zaman zaman, ‘Komparatörle’ kontrol edilmelidir. Komparatör, 0,01 mm hassasiyetinde ibreli bir kontrol aletidir. Saatinin içindeki ibreye bağlı olan izleyici ucu yardımıyla yüzeylerin düzgünlüğü ve doğrultuları kontrol edilir.

Mengene çenelerinin tezgâh doğrultusunda bağlanmasının komparatörle kontrolü (Yukarıda)

İlgili konu için BKNZ : Komparatör nedir, Nasıl kullanılır?

Buradaki işlemde; mengene tablaya bağlanmış, izleyici uç parçaya dokundurulmadan önce, .gözle kabaca boyuna olarak ayarlanmalıdır. Sonra izleme ucu parçaya az bir miktarda dokundurulur. (Saat içindeki ibre en az beş tur yaptırılmalıdır.) Bu konumda komparatör sıfırlanır.

Tabla uzunlamasına olarak sağa ve sola hareket ettirilir. Parçanın doğruluğuna göre saatteki ibrenin sapma miktarı okunur. Sapan miktarın yarısı kadar parça mengene ile birlikte döndürülerek, izleme ucu yeniden gezdirilerek, işlem bir kaç kez tekrarlanır.

Watch this video on YouTube.

Bağlanacak parçaların dikliğinin gönye kullanılarak sağlanması video (yukarıda)

Civata ve Pabuçlarla Bağlama

Biçimleri bakımından, tezgâh mengenesine bağlanması mümkün olmayan parçalar, tezgâh tablasına doğrudan yardımcı araçlarla bağlanırlar. Bu bağlama, tezgâhın “T” kanalları yardımı ile ‘Cıvatalar ve Pabuçlarla’ yapılır

Freze Tablasında bulunan “T” kanallarına uyan ölçülerde yapılmış baş kısmı bulunan, bir ‘Vida Rondela ve Somundan’ ibarettir.

Vidaların seri olarak kullanılmasını sağlamak için, şekilde olduğu gibi ayrı ayrı yapılırlar. Vida, saplama biçiminde ekonomik olması için yapılır. Zira çok kullanılan vida veya somunu, sıkma dişlerinden bozulacaktır. Parçalı olmasının faydası da, yalnız aşınan veya bozulan kısımlarını değiştirmektir.

Çeşitli ölçülerde ve boyda tezgâhın tipine göre imâl edilirler. Vida ve baş kısın, çalışma ortamına göre düşünülür.

Yukarıdaki şekilde bir ‘T’ kanalına oturtulmuş, tezgâh civatasında (d) vida çapını ve somununda yüksekliğinin 1,5 d kadar olması belirtilmiştir. Vida ‘T’ başının ölçüleri ise, tezgâhın kanalından küçük olmamalıdır. Arasına talaşlar, girmeyecek kadar boşluk en iyisidir.

Civata ile sıkmada, en az vida iki dişinin, sıkmadan sonra üzerine taşması gereklidir. (Şekilde ‘X’ işareti ile gösterilen kısım.)

Bağlama Pabuçları ve Altlıkları

Bağlama pabuçları, Mengenelere sığmayacak büyüklükteki, geometrik veya geometrik olmayan parçaların, civatalarla sıkılmasında kullanılan parçalarıdır.

Watch this video on YouTube.

Yukarıdaki resimde bağlama pabucu ve altlık kullanrak yapılan bir bağlama işlemini görüyoruz.

Pabuçlarla sıkma işleminde, Parçayı iyi sıkma, civata merkezinin işe yakın olmasına bağlıdır.

Yukarıdaki şekilde görülen cıvata ve pabuçla bağlamada, civatanın 1.5e uzaklığı (b), altlığa olan uzaklığı (a) dan daha az olmalıdır.

Yukarıdaki şekilde frezelenecek bir iş parçasının, tablaya değişik bir tip pabuçla eğik biçimde parçanın sıkılması görülmektedir. Burada somun altındaki özel kanallı róndela, vidanın kayarak işin sıkmadan, kurtulmasını önlemektedir

alüminyum alaşımı bağlama pabucu

Divizör ve Punta ile Bağlama

Freze Tezgâhlarında; düzgün silindirik iş parçaları ile alın yüzeylerinde punta yuvası bulunan, kısa ve uzun millerin bağlanması, ‘Divizör ve Puntası’ aracılığı yapılır. Parça iki alın yüzüne punta açılarak ekseninde bağlanır.

Divizör ve puntası

Divizörün yatay konumunda, yapılan frezelemelerde, parça boyu uzun ise, tek taraftan bağlamak yetmez. Dolayısı ile parçanın diğer alın kısmına punta yuvası açılıp, puntayla merkezlenerek çalışılmalıdır.

Bu şekildeki bağlamaya “Ayna ve Punta arasındaki bağlama” denir. Eğer parça mil biçiminde ise, milin orta kısmına “Destek” koyarak, işleme sırasında parçanın eğilmesi de önlenmelidir.

Parçanın bir kısmının aynaya sıkıştırılmasının istenmediği bazı durumlarda ise parça fırdöndü aynası ve fırdöndü kullanılarak iki punta arasına alınır. (Yukarıda)

Döner Tabla ile Bağlama

Döner Tablada yapılan frezeleme işlemleri çoğunlukla; Kalıp oyma, iç ve dış yüzeylerin çevresel frezelenmesinde. Kam çevre veya yüzeylerinin markalanarak işlenmesi ile Büyük çaplı içten ve dıştan, düz dişlilerin açılmasında kullanılırlar.

Watch this video on YouTube.

Dikkat ederseniz silindirik parça döner tablaya bağlama pabuçları yardımıyla bağlanmış.

Tabla çevresinde, bölüntülerin derece cinsinden ayrıca bulunması değişik açılardaki işlerin yapımımda kolaylaştırmaktadır.

Özel Bağlama Kalıplarıyla Bağlama

İş parçalarının seri olarak frezelenmesinde; her parçanın sıkılıp sökülmesi veya bir çok civata ve pabuçlarla bağlanarak işlenmesi, ve hep tekrarının yapılması çalışan elemana yorgunluk vererek işten bıktırır. İş akışı da yavaşlar, Dolayısı ile zaman kaybedileceğinden üretim azalır.

Böyle çok sayıdaki parçaların işlenmesinde, az emekle yapılabilecek bağlama şekilleri ve araçları düşünülür. Bağlama ve sökme işlemlerini yapabilecek kalıplar en güzelidir. Ancak her iş için kalıp yapımı zaman alıcı olduğu gibi, kalıp fiyatını, yapılan işlerin üzerine eklediğimizde, imalat birim maliyeti ucuz olmalıdır. Aksi takdirde yapılmamalıdır.

Watch this video on YouTube.

Kalıplarda; bağlama ve sökme, çok çabuk ve pratik olmalıdır. Bu pratikliği şöyle izah edebiliriz. Yani iş parçasının tezgâh tablasında bağlanması; bir kol, bir anahtar veya bir somunun tek hareketi ile olmalı. İşlem bitiminde yine tek hareketle parça tabladan kolayca alınabilmelidir.

Watch this video on YouTube.

Frezede silindirik parça bağlamak için kullanılan bir aparatın kullanımı video (yukarıda)

The post Freze Tezgahında İş Parçası Bağlama Yöntemleri appeared first on Makine Eğitimi.

Freze tezgâhlarında kullanılan kesici takımlara freze çakısı denir. Freze çakıları; iş parçasına değdirilerek parça üzerinden belirli bir miktar talaş kaldırılır. Bu işlem için çakı, kendi ekseni etrafında döndürülür. Yani iş parçası ile çakı hareket halinde olmalıdır. Dolayısıyla iş parçası ile freze çakısı arasındaki ilişki iyi bilinmelidir.

Freze tezgahında kullanılan kesici takımların özelikleri

Endüstride frezeleme işlemlerinde en çok HSS rumuzu ile gösterilen hız ve sert metal uçlu kesiciler kullanılır. Torna tezgâhlarında kullanılan kalemlerle freze çakılarını karşılaştırdığımızda frezenin her bir kesici ucunun bir torna kalemi özelliğinde olduğu düşünülür ve ekonomik değeri daha iyi anlaşılır.

Eksik ve yanlış bilgilerle yapılan çalışmalar, frezenin çevresince bulunan bütün dişleri bir anda bozabilir, dolayısıyla çakının ömrü oldukça kısalır.

Freze tezgahında kullanılan kesici takımların sınıflandırılması

Sivri dişli frezeler

Bu çakıların kesici ağızlarına kesilecek malzeme cinsine göre talaş ve boşluk açıları verilmiştir. Kesme şartlarını kolaylaştıran bu açılardan dolayı freze çakıları genellikle sivri dişli yapılırlar. Kanal açma ve kesme işlemlerinde kullanılırlar.

Sırtı eksantrik torna edilmiş (Sabit kesitli) çakılar

Çeşitli kavis ve profillerin (Dişli çark, zincir, dişlileri, vida vb) freze edilmesinde bu çakılar kullanılır. Bunlarda profilin bozulmaması için bileme talaş yüzeyinden yapılır.

Takma uçlu freze çakıları

Maliyetin azaltılması için büyük çaplı çakılarda gövde, takım çeliği veya dökme çelikten yapılmış ve üzerine seri çelik ya da sert metal uçlar takılmıştır_. Her alanda kullanılabilir.

Freze tezgahında kullanılan kesici takımların çeşitleri

Düz Dişli Silindirik Frezeler

Geniş düzlem yüzeylerinin frezelenmesinde kullanılan bu çakılar hız çeliğin­den yapılırlar. Diş ağızları çakı eksenine paralel olduğundan kesme sırasında dişler, boydan boya aynı anda malzemeye sıra ile dalarak batarlar ki, çakıda zorlama büyük olur. Dolayısı ile darbe ve sarsıntılar oluşur. Yüzeyin kaliteli olarak elde edilmesi güçleştiğinden, bu frezelerin genişliği 40 mm. den yukarı pek ya­pılmazlar.

Genişliği, kalınlığı az olan bu tür freze çakılarına “Kanal Frezesi” demek mümkündür. Doğal olarak kanal frezeleme işlerinde kullanılan kesici biçimidir.

Geniş düzlem yüzeylerinin frezelenmesinde ise, buna benzer çakıların daha kalını yukarıdaki mahsurlarına rağmen kullanılabilir.

Silindirik helis (vals) frezeler

Bu freze çakılarına; “Vals Freze” veya “Merdane Freze” denmekle beraber, (dişlerinin helis olmasından dolayı). “Helisel dişli freze çakısı”da denir. Geniş  çevre  yüzeyinde  çok  sayıda   helis  kesici dişleri bulunan çakılardır. Yalnızca çevresinde dişleri  bulunduğundan, tek taraflı kesme yapar ve düzlem yüzeylerin  işlenmesinde kullanılır.

Freze çakısının dişleri, kesilen malzemeye bir noktadan batma yani dalış yaptıklarından; sessiz, sarsıntısız ve düzgün bir kesme yaparlar. Düz dişli silindirik frezelere göre daha verimli ve daha kaliteli yüzey elde edilir. Derin talaş kaldırmaya elverişlidirler.

Alın freze çakıları

Çevresi ve alın bir yüzü dişlenmiş frezelerdir. Genel olarak çevresindeki dişlerle kesme işlemi yaparlar. Alın yüzündeki dişler ise, kesen çevreye destek olarak yüzeyin daha temiz çıkmasını sağlarlar. Çalışırken çakının alın yüzeyi, iş parçasına paraleldir.

Dolayısı ile çevredeki dişlerle kesme yapılarak ilerleme sağlanır. Talaş kalınlığı kesme boyunca değişmediğinden, silindirik frezelere nazaran daha çok talaş kaldırmak mümkündür. Talaş kalınlığını her diş müstakil olarak keseceğinden, talaş kalınlığı yüzey frezeleninceye kadar değişmez. Düzgün kesme olacağından çakının ömrü de uzar.

Parmak frezeler

Saplı freze çakıları olup kama  kanalı açma, helis  olukları işleme, kam yapımı, kavis yapma, havşa ve delik işleme vb. gibi işlerde kullanılırlar.Parmak frezeler alın frezeler gibi işlem yaparlar.

Bunlara ‘saplı silindirik frezeler’ veya ‘şaftlı silindirik frezeleri’ de denir. Sap biçimleri düz, konik veya çektirme vidası delikli yapılırlar. Diş şekilleri ise şekilde görüldüğü gibi çevresine ve alın yüzeylerine açılmış olup, çapı 6 mm. den sonra büyük çaplı olanlarda ise, çevredeki dişler helisel kanallı olarak dişlenirler. (Küçük çaplı bir helisel silindirik freze gibidirler).

Çevresinde, kesici ağızları, dişleri iki ve üç ağızlı olanlar, kama oluklarının açılmasında, delme ve delik büyütme işlemlerinde kullanılır. Kesici ağızları düşey olarak, dikine ilerleme yapabilecek şekilde bilenirler.

Pens mandrenleri ve mors kovanları aracılığı ile freze tezgâhına bağlanırlar. İmalâtları, hız çeliğinden, TS 303’deki ölçülere göre yapılır.

Parmak frezeler, freze tezgahında kullanılan kesici takımlar arasında en çok kullanılanlardandır.

Çok amaçlı, çeşitli tipteki frezeler, kama kanalları ve derin kanal dik yüzeylerinin frezelenmesi ile kalıp parçaları işlerinde kullanılır. Bu frezelerin yan yüzeyleriyle, geniş olarak kesme işlemlerinde, çakının kırılabileceği düşünülerek fazla talaş verilmemelidir. Kesme şekilleri Silindirik helisel frezeleri gibi düşünülebilirse de güçsüzdürler.

Körlendiklerinde büyük çaplılar çevreden ve alından bilenirler. (Diş derinliği bitinceye kadar). Küçük çaplılar ise alından pek bilenemezler. Fakat yüzeyi çukurlaştırılarak yandan kesme işlemlerinde biraz daha kullanılması sağlanır.

Parmak frezeler hakkında daha geniş bilgi için BKNZ: Parmak freze çakıları hakkında bilgi

Kanal frezeler

Üç tarafında kesici dişleri olduğundan üç yüzeyi birden işler.

Kanal Freze çeşitleri, kesici diş biçimlerinin şekillerine göre oldukça fazladır. Çevresinde bulunan dişler yardımıyla kanalların açılmasında ve genişletilmesinde kullanılırlar.

Çeşitli kanal açma ve kesme işlemlerinde, düz dişli kanal frezeleri kullanılır. Bu işlemlerden başka bir çok işlerin yapımında, aynı malafa milinde aralarına bilezikler konarak; ikili, üçlü ve dörtlü olarak da çalışırlar.(Yukarıdaki şekil). Dolayısı ile karşılıklı yüzeylerin, temiz ve paralel olarak işlenmesi sağlanır.

Kanal frezelerinin en çok kullanılan tipi; dişleri çapraz olarak dişlenmiş kanal frezeleridir ki bunlar özellikle derin kanalların frezelenmesinde aranırlar. Kesme sırasında freze tezgâhında, büyük zorlanmalar olmaz, verim yüksek olur. Çünkü, çevre ve iki alın yüzeyindeki dişleriyle keserler. Dişleri, bir sağa, bir sola eğiktir.

Kesme işlemini sağlı sollu olarak yaparlar. Çapraz dişli kanal frezelerinde, çalışırken yan yüzey dişleri arka arkaya kesmezler. Dişlerin bir sağ yüzü bir sol yüzü keserek çakının zorlanması söz konusu olmaz. Ancak çabuk körlenirler, çünkü her dişe iki dişin kaldıracağı talaş yüklenir. Bu tür frezelerin kanal genişliğine ayarlanabilen çift parça olanları da kullanılmaktadır.

Kanal frezeleri genellikle ‘sırttan’ bilenirler, bütün kalınlık ölçüleri ise, bilenmeden sonra hepsinde değişir.

Açı frezeleri

Açılı yüzeyleri ve olukları, üzerindeki açının değeri ve niteliğine göre işlemeye yarar.

freze tezgahında kullanılan kesici takımlar – Açı freze çakıları

T freze çakıları:

Tezgâh  tablalarında  bulunan  T  kanallarını,  millerin  üzerindeki kama kanallarını açmada, birbiri üzerinde kayan geçmelerde, ‘Woodruf’ kama yuvaları (ay kama yuvası) ve değişen biçimde olukların açılmasında kullanılır.

Makine imalâtında kullanılan “T” kanalı ölçülerine göre hız çeliklerinden imâl edilir. Küçük çaplı olduklarından sap kısımları, kendisinden yapılarak Pens Mandrenlerine bağlanırlar. Frezeleme sırasında, frezenin üç yüzü birden keseceğinden, malzeme içinde sıkışmadan ötürü ısı oluşur. Bunu önlemek için soğutma sıvısı kullanmak zorunludur. Talaşların oluktan çıkarılması da faydalıdır.

“T” kanallarını açarken bu mahsurlarını düşünerek, yuva önceden düz kanal frezeleri ile ,tolerans ölçüleri içinde boşaltılır.

T freze çakıları ve T freze çakısının frezeleme işleminde kullanımı.

Profil frezeleri

Parçalara belirli profiller vermek için değişik biçimlerde yapılırlar.Çeşitli biçimdeki profil yüzeylerin işlenmesinde, belirli profil elde etmek amacı ile kullanılan frezelerdir. Rayba, matkap ve kılavuz kanalları profillerinin açılmasında, kesicinin uç kısmı yuvarlatılmış iki tarafı (çift yanlı) boşluk profiline uygun tarzda frezelerdir.

Profil freze çakıları ve Profil freze çakısının frezeleme işleminde kullanımı. Profil freze, ya da form freze diye adlandırılan bu takımlar, özel amaçlar için kullanılmaları sebebiyle freze tezgahında kullanılan kesici takımlar arasında en az kullanılanlarıdır diyebiliriz.

Testere frezeler

Kesme işlemlerinde kullanılan kalınlıkları  5  mm den küçük olan kanal freze çakılarındandır. Kesme işlemini çevredeki testere biçimli dişleri yapar.

Testere freze ile frezeleme hakkındaki detaylı yazı için BKNZ: testere freze ile frezeleme ve kesme

Modül freze çakıları

Standart dişli çark profillerini işlemede kullanılırlar.Modül çakıları diş büyüklüklerine göre normlaştırılmıştır. Her seride 8 veya 16 freze çakısı bulunur.

Modül freze çakısı 1 den 8 veya 16 ya kadar numaralandırılmış olup her numaranın hangi sayılardaki dişli çarkları açacağı üzerinde yazılmıştır

Modül freze çakılarının üzerinde yazan yazıların anlamı (yukarıda)

Modül freze çakıları hakkında detaylı bilgi için BKNZ: Modül freze çakıları hakkında bilgi

Azdırma frezeler

Dişli çark profillerini tam ve kolay işlemek  için kullanılırlar. Azdırmalar, özel Azdırma Freze Tezgâhlarında kullanılan kesicilerdir. Düz ve Helis Dişli çarkların, Sonsuz vida çarklarının v.b. profilleri açabilmek için, sırtı torna edilmiş, vidaya benzer biçimde, freze çakıları sınıfındandır.

İmalât zorluğundan dolayı oldukça pahalıdır. Çünkü, modül frezelerinin 8 ü veya 15’li takımının görevini, azdırma frezelerinin bir tanesi yapmaktadır. Dolayısı ile her modülden birer tane bulunması yeterlidir.

Azdırma frezelerinin alın kısımlarında; “Modülü, Kavrama Açısı ve \ helis kanalın açısı” derece olarak belirtilir. (Helis kanal; vida özelliğindeki bu çakının, iyi kesebilmesi için, çakı çevresine açılan diş boşluğu kanalıdır.)

Konuyla İlgili olarak BKNZ: Azdırma Yöntemi ile Dişli Yapımı

Sert maden uçlu frezeler

Daha  sert malzemelerin işlenmesinde  kullanılır. Plâket olarak üretilen uçlar, vidalanarak veya sert lehim ile gövdelere sabitlenir. Sert maden uçlu frezeler, yüksek kesme hızı ile çalışmaya elverişli oldukları için, freze tezgahında kullanılan kesici takımlar arasında en çok kullanılanlardır.

The post Freze tezgahında kullanılan kesici takımlar appeared first on Makine Eğitimi.

Modül freze çakıları

Dişli çarkların fireze tezgâhlarında, standart profillerinin işlenmesinde kullanılan frezelerdir. Sırtı eksantrik tornalarında boşaltılarak, profillerinin bilenmelerde muhafaza edilmesi sağlanmış, bir çeşit form frezesidir.

Makine imalâtında yalnız, dişli çark kanallarının diş sayılarına göre açılması modülün değerine bağlıdır. Doğru bir profil, ancak belli bir diş sayısı için yapılan modül frezesi ile elde edilebilir. Diş sayıları aynı olmayan, fakat modülleri aynı olan dişli çarkların gerçek profile göre farkları vardır. Bundan dolayı bu iki dişlinin birbirini kavramaları düzenli olmaz.

Modül freze çakılarının seçimi

Kavramayı uygunlaştırmak ve hatayı azaltmak için, takım halinde yapılarak, açacakları diş sayısına göre numaralanırlar.  Böylece bir çok diş sayılarını ihtiva eden, fakat sınırlı bir grup dişli çark, modül frezelerle işlenebilir. (Modül, adımın ‘p (Pi) sayısına bölünmesinden elde edilen miktardır.) Birimi milimetre ise de uygulamada söylenmez.

Normal olarak 10 modüle kadar, 8 sıra modül frezesi kullanılır. 10 modülden yukarısı için 15 sıralı modül frezesi gerekir. Modül frezesinin bir yüzündeki açıklamalar modülü, numarası, açabileceği diş sayılarını gösterir.

Örneğin; herhangi bir modül frezesi üzerinde bunlar yazılı ise; Mod. l, Nr. 4, ’21 to 25’ ise bunun anlamı; Bu freze, l modülün 4. bıçağı olduğunu ve diş sayılan 21 — 22 — 23 — 24 — 25 olan dişli çarkları açabilir demektir. Bütün bu özellikleri, imâl eden firma tarafından kesinlikle modül freze çakıları üzerinde belirtilir.

Frezenin diğer yüzünde ise yukarıda belirtilen esaslardan başka, a = 15° veya a = 20° derecelerden birisi ve başka imalat numaraları bulunur. Frezeci için gerekli olan derecelerdir. Bu dereceler ait olduğu frezenin “Kavrama Açısı”m (tazyik açısı) belirtir. Dolayısı ile hangi kavrama açısı ile evolvent eğrisinin konstrüksiyonunun ve imalâtının yapılacağı belirtilir.

Modül freze çakısı seçme tablosu (yukarıda)

Bir modül frezesine ait olduğu, modül ve serileri 8 li ve 15 li takımlar halinde ait oldukları freze numarası ile diş sayıları yukarıdaki tabloda görülmektedir. Numaralamada, freze no’ları ters de olabilir. Yani yukarıdan aşağıya doğru da olabilir Bu imalâtçı firmanın görüşüne göre değişir.

freze tezgahında dik başlığa bağlanmış Modül freze çakısı. Divizör -punta arasında düz dişli açma

The post Modül freze çakıları hakkında bilgi appeared first on Makine Eğitimi.

Testere frezesinin çevreden keserek zorlanacağı ve bunun da çapa göre değişeceği bilinir. çoğunlukla göbek deliklerinde kama kanalları da yoktur. Dolayısıyle, takıldığı mile oturması ve sıkıştırılması, mildeki bileziklerin alın yüzeyleriyle mümkündür.

Resimdeki bağlamayı; bir kısa malafa milinde, elemanlarının isimleriyle birlikte inceleyelim.

Testere frezesinin (5) göbek çapına göre bağlama mili seçilir. Mile ince bilezik (6) üzerine çakı ve kaim bilezik (7) takılır. Malafa özel vidası (8) nı, rondela (10) ve somunla (11), çakıyı iyi sıkıştırabilmek için, (9) numara ile gösterilen bilezikle, mil arasında bir miktar boşluk bırakılır.

Testere frezesi kamasız olduğundan, frezeleme sırasında, vidanın sıkışma yönüne göre talaş kaldırılmaz ise gevşeyip, sökülebileceği göz önünde tutulmalıdır.

Testere frezesi, verilen kanal örneklerinin işlemini yapabilmesi için   çakı malafası ile fener mili yuvasına, iş parçası da tezgâh tablasına uygun araçlarla bağlanır. Ancak frezeleme konumuna göre çakı da, iş parçası da daha başka şekillerde bağlanabilir.(Aşağıdaki şekil)

Testere freze ile derin kanalların frezelenmesi

Testere frezeleriyle işlem yapılırken, kesme sırasında dişleri çok sık olduğundan talaşlar dolup sıkışma yapar. Bu çakının kanal içinde rahat dönmesini zorlaştırır. Hele çapının büyük ve kalınlığının ince olması, çabuk kırılmasına sebep olabilir. Dolayısıyla derin kanalların frezelenmesinde, dişlerin sık sık temizlenmesi, kesme sıvıları kullanılması ve kesme hızının da dikkatle seçilmesi gerekir.

Testere frezeleri. Kesme işleminde de oldukça sık kullanılır.

Üzerine Malafa ile bağlamaya uygun kama kanalı açılmış testere freze çakısı

Testere freze ile ince kanal açma

Burada da parçanın bağlanmasına ve talaş kaldırılmasına dikkat edilmelidir.  İş parçasının kesilecek kısımları kabaca markalanır. Markalama çizgileri, yani çakının tablaya dokunmasını önleyecek biçimde, “T” kanalları üzerine denk getirilir. çakı parçayı keserken “T” kanalının içinde döner. (Uzun ve ağır parçaların tablaya doğrudan bağlanması önerilir.)

Testere freze çakısı kullanılarak eşit aralıklı yarık ve kanallar açılması

Testere freze ile kesme işlemi işlem Basamakları

1 — İş parçasının hacmi ve kesilecek yerine göre testere frezesi seçilir.

2 — İşe zararı dokunmayacak, bağlama araçlarından birisi kısa veya uzun malafalarla, tezgâh yatay veya düşey konumda çalışabilecek biçimde takılır.

3 — İş parçası hacmine uygun biçimde tablaya veya mengeneye doğrudan bağlanır. Eğer sıkma pabuçları ve civatalar kullanılacaksa; çakıya, askı yataklarına ve malafa miline engel olup olmadıkları, işleme başlamadan önce kontrol edilmelidir.

4 — Testere frezelerinin kalınlıkları ince olduklarından, çoğunlukla kama kanalları yoktur. Dolayısıyla bileziklerin baskısı ile sıkışan çakı, işleme sırasında kesmez ise dönebilirler. Bunu, malafa mili somununu, dikkate alarak (Sıkma yönünde kesecek biçimde), bağlandığında önleyebiliriz.

5- Kesme yeri markası, çakının altına getirilir.

6 — Tabla kesme yönünde hareket ettirilerek, konsoldan iş parçası yukarıya kaldırılır. çakının iş parçasından çıkmasına kadar.

7 — Freze çakısının; kesme ve kanal açma işlemlerinde, Kesme hızlarına ve devir sayılarına özen gösterilerek soğutma sıvısı kullanılmalıdır. Talaş kaldırma sırasında, kesici uçlar kıl bir fırçayla temizlenmelidir.

Genel olarak, Kesme işlemlerinde iş parçaları yalnız tezgâha bağlanmazlar. Bazen de mengeneye bağlanarak kesilirler. Nasıl sıkılırsa sıkılsın, kesilerek ayrılan kısımlar, sıkma kuvvetiyle etkilenmemelidir. Aksi takdirde çakı kırılır.

The post Testere Freze ile Frezeleme ve Kesme appeared first on Makine Eğitimi.

Parmak Freze çakıları

Parmak freze çakısı nedir ? Parmak freze, Makine parçaları imalatında, kalıpçılıkta önemli bir yere sahip olan frezeleme işleminde kullanılan, helezonik kesici kenarlara sahip kesici takım türlerinden biridir. İngilizcede ”End milling cutter” diye adlandırılsa da Türkiye’de biçiminden dolayı parmak freze diye adlandırılır.

Parmak freze çakıları sap ve ağız biçimleri bir çok tiplerde yapılırlar. Bunlara ‘saplı silindirik frezeler’ veya ‘şaftlı silindirik frezeleri’ de denir. Küçük çaplı frezelerin freze malafalarına bağlanmaları mümkün olmadığından, küçük çaplı olanları genellikle sapları ile birlikte imâl edilirler.

Sap biçimleri düz, konik veya çektirme vidası delikli yapılırlar. Diş şekilleri ise şekilde görüldüğü gibi çevresine ve alın yüzeylerine açılmış olup, çapı 6 mm. den sonra büyük çaplı olanlarda ise, çevredeki dişler helisel kanallı olarak dişlenirler. (Küçük çaplı bir helisel silindirik frezeye benzetebiliriz).

Parmak freze çakıları nerelerde kullanılır ?

Çevresinde, kesici ağızları, dişleri iki ve üç ağızlı olanlar, kama oluklarının açılmasında, delme ve delik büyütme işlemlerinde kullanılır. Kesici ağızları düşey olarak, dikine ilerleme yapabilecek şekilde bilenirler.

Bu frezelerin yan yüzeyleriyle, geniş olarak kesme işlemlerinde, çakının kırılabileceği düşünülerek fazla talaş verilmemelidir. Kesme şekilleri silindirik helisel frezeleri gibi düşünülebilirse de güçsüzdürler.

Parmak freze ile cep frezeleme (yukarıda)

İç kanalların açılmasında kullanılan T parmak freze

Parmak freze ile kanal açma (yukarıda)

Daha çok azdırma çakısı ya da modül çakı tercih edilse de bazı durumlarda dişli açmak için de parmak frezelerden faydalanılabilir.

Sap kısımları, freze çapına uygun olarak silindirik ve mors koniği biçiminde yapılırlar. Pens mandrenleri ve mors kovanları aracılığı ile freze tezgâhına bağlanırlar.

Detaylı bilgi için BKNZ: Parmak Freze Çakıları Nasıl Bağlanır

Parmak Frezelerin, kesme işlemini yapan dişli kısımlarının şekilleri ise “Diiz ve Helis” kanallı olarak yapılırlar. Helis kanalları, kesme yönüne uygun, sağ veya sol yönlü 10° ilâ 15° derecelik helis açılarında olurlar.

Biçimlerine göre Parmak Freze Çeşitleri

Mümkün olduğu kadar çok farklı parmak freze tipi vardır: profil oluşturma, kontur oluşturma, kanal açma, havşa açma, delme,… İşte başlıcalarına kısa bir genel bakış.

Kare parmak frezeler en yaygın olanlarıdır ve kanal açma, profil oluşturma ve daldırmalı kesme dahil olmak üzere birçok frezeleme uygulaması için kullanılabilir.

Köşe yarıçaplı (radius) parmak frezeler, İç köşeleri hafif yuvarlatılmış düz tabanlı oluklar oluşturabilirler.

Kaba işleme parmak frezeleri , büyük miktarda talaş kaldırmak için kullanılır. Tasarımları çok az veya hiç titreşime izin vermez, ancak daha pürüzlü bir yüzey bırakır.

Konik parmak frezeler , daldırma için kullanılabilen ve açılı yuvaları işlemek için tasarlanmış çakılardır. Genellikle dökümlerde ve kalıplarda kullanılırlar.

Bilyalı parmak frezeler yuvarlatılmış uçlara sahiptir ve 3D şekilleri veya yuvarlak kanalları frezelemek için kullanılır.

T- kanallı parmak frezeler , segman yuvası, tezgah tablası gibi T kanal içeren uygulamalar oluşturmak için, kama kanalları oluşturmak için kullanılabilirler.

Düz kanallı parmak frezeler sıfır derecelik bir helezona sahiptir. Ahşap, plastik ve kompozitler gibi bir spiral oluğun kaldırma etkisinin istenmeyen sonuçlara neden olabileceği malzemeler için iyi çalışırlar. Bu malzemeler için düz kanal, kenarların yıpranmasını en aza indirir ve helisel genel amaçlı parmak frezelere göre daha iyi yüzey kalitesi sağlar.

Parmak Freze Çakılarında Helis açıları

Parmak frezeler tipik olarak 30° civarında helis açısına sahiptir. Helis açısının arttırılması, kesme kuvvetlerini, ısı ve titreşim miktarını azaltacaktır. Bu nedenle, daha yüksek helis açısına sahip parmak frezeler, iş parçası üzerinde daha iyi bir yüzey kalitesi üretme eğilimindedir.

Ancak büyük helis açısına sahip parmak freze, daha zayıf olacak ve yüksek ilerleme hızı ve ağır kesme derinliklerini sürdüremeyecek. Bu nedenle, daha düşük helis açılı kesiciler daha güçlüdür , ancak daha pürüzlü bir yüzey kalitesi sağlarlar.

Parmak frezelerin malzemesi nedir?

HSS Parmak freze
Yüksek hız çeliği, ya da ”seri çelik” diye adlandırılan HSS frezeler en ucuzudur, iyi aşınma direnci sağlar ve ahşap, metaller, metaller gibi birçok malzemeyi frezelemek için kullanılabilir.

Parmak frezelerinizin performansını artırmanın bir başka kolay yolu da iyi bir kaplama eklemektir . En yaygın olanı TiAlN (Titanyum alüminyum nitrür), çok fazla para harcamadan ortalama %25 daha hızlı kesim yapmanızı sağlar

Karbür parmak frezeler, HSS’lerden daha pahalıdır, ancak daha iyi sertlik sağlarlar ve HSS’den 2 ila 3 kat daha hızlı çalıştırılabilirler. Ayrıca ısıya karşı son derece dayanıklıdırlar, sert malzemeleri frezelemeye uygundur.

Bir diğer seçenek de takma uçlu ”sert maden uçlu” parmak frezelerdir. Uçlarının değiştirilebilmesi, en büyük avantajıdır. Sert malzemeleri işlemek için kullanılırlar.

Parmak freze çakıları ile düşey kesme yapılabilir mi ?

Parmak frezelerin çevresindeki düz ve helis kanalın alındaki diş yüzeyiyle birleştiği kısımda dişlenirler. Düşey ilerlemelerde, kesebilirlerse de bu ilerleme 0,5 — l mm. den fazla olmamalıdır. Çünkü, alın dişleri arasındaki talaş boşluğu dolduğunda ilerleme durur, zorlanırsa kırılır. Bunlarla daima yan yüzeyden ilerleme yapılırsa, daha iyi sonuç alınır.

Körlendiklerinde büyük çaplılar çevreden ve alından bilenirler. (Diş derinliği bitinceye kadar.) Küçük çaplılar ise alından pek bilenemezler. Fakat yüzeyi çukurlaştırılarak yandan kesme işlemlerinde biraz daha kullanılması sağlanır.

Bu yazımızda  parmak freze çakılarını işledik. parmak freze çakısı nedir.Parmak freze çakıları nerelerde kullanılır.Parmak freze hangi malzemeden yapılır.Freze tezgahına nasıl bağlanır gibi detaylara değindik. Sonraki yazılarımızdan birinde  parmak freze ile işlemenin ayrıntılarına göz atacağız.

The post Parmak freze çakıları hakkında bilgi appeared first on Makine Eğitimi.

Parmak freze çakılarının bağlanması

Parmak freze ve benzeri çakıların silindirik saplı olanları ‘Penslerle, pens adaptörüne bağlanarak, fener mili yuvasına kısa malafa millerinde olduğu gibi çektirilerek takılırlar.

Pens tertibatı nedir ? Pens tertibatı ile parmak freze bağlama

Küçük çaplı saplı freze çakıları (parmak freze çakıları) pens-mandren (adaptör) tertibatıyla bağlanırlar.

Pensler, çeşitli ölçü ve büyüklükte yapılarak koniklik numaralarıyla aranırlar. Genellikle belirli ölçülerdeki çapları sıkmak için kullanılır. Bu ölçüler; 1 milimetreden 16 milimetreye ve 5 mm’den 25 mm’ye kadar yapılırlar. Daha büyük çapta olanlarıda az olarak kullanılır. Pensler takım halinde bulunur ancak kendi adaptörleri tarafından sıkma yaparlar.

Parmak freze çakılarının bağlanmasında dikkat edilecek noktalar

Pens anahtarı (Ay anahtar)

Pens adaptörü – mandreni

İlk önce bağlanacak freze çakısı çapına uygun pens seçilerek adaptör somunu içerisine yerleştirilir.

Bir elimizle pensi, diğer elimizle adaptör somununu şekildeki gibi tutarak yerleştirdiğimizde çıt sesi gelir.

Ardından adaptör somunu , pens adaptörüne takılır. Bu aşamada adaptör somununu fazla sıkmayınız.

Sonraki adımda freze çakısı pens içine yerleştirilir. Somun sonuna kadar sıkılır.

Daha sonra Pens anahtarı ile adaptör somunu sıkılır.

Ardından düşey başlıkta takılı olan tarama çakısı vb bir kesici takım varsa, malafa çektirme somunu gevşetilerek resimdeki gibi çıkarılır. Aynı. şekilde pens mandreni bağlanır. Bunu yapmadan önce, tezgahın düşük devire alınması tavsiye edilir.

Parmak Frezenin Pens Adaptöründen çıkarılması

Parmak freze ile işimiz bittiğinde sökmek istersek, mandren somunu anahtarı ile açılarak, parmak freze yuvasından alınır, sonra pensin kendisi adaptöründen çıkarılır. İşlemin aksi yapılırsa, pens yuvada sıkışıp kalabilir.

Çok hassas olan penslerin yere düşmesinde kırılacağı bilinmelidir. Pensler tek tek satılmazlar.
Sıkma işlemi yapmadan önce, pens ve mandren yuvası iyice temizlenmelidir. Aksi halde kesici salgılı döner.

Penslerle Bağlama Video

Watch this video on YouTube.

The post Parmak Freze Çakıları Nasıl Bağlanır appeared first on Makine Eğitimi.

Parmak freze ile frezeleme

Parmak freze çakılarının takma uçlu olanları da vardır. Parmak freze çakıları profillerinden dolayı genellikle cep frezeleme ,kanal açma gibi işlemlerde kullanılırlar.

Parmak frezeleri denildiğinde  millere kama kanallarının açılması düşünülmekle birlikte, çeşitli frezeleme işlemleri de yapılır. Örneğin ; kalıp parçalarının işlenmesi, delik delme ve büyütülmesi ile iç kısımlarındaki oyma işlemleri (cep frezeleme).

Yukarıdaki şekilde, bir bağlama pabucu kanalının, parmak freze ile boşaltılması işlemi yapılmaktadır.

Yukarıdaki resimde helis oluklu, çok ağızlı, alından ve çevreden kesen parmak freze, bu kez tezgâhın üniversal başlığının fener yuvasına, çektirme miliyle çektirilerek tespit edilmiştir. Ancak delik içindeki işleme göre başlıktan açı verilerek döndürülmüştür.İş parçası ise; pabuç, altlık ve civatalarla tablaya bağlanmış, iç kısmında bir kanal veya resmine göre oyma işlemi yapılmaktadır.

Yukarıda ise , Çok eksenli Cnc dik işlem tezgahında cadcam kullanılarak parmak freze ile işleme örneği görülmektedir. parmak frezeler özellikle kalıpçılıkta ceplerin, detay yüzeylerin işlenmesinde çok kullanılır.

Parmak Freze ile frezelemede dikkat edilecek hususlar

1 — Parmak Frezesinin uç kısımları, iş parçalarına eksenleme sırasında çarptırılmamalıdır. Kırılır veya salgılanabilir.

2 — Sap biçimine uygun bağlama şekli seçilmelidir.

3 — Parmak frezelerin ucu, matkap gibi eksen doğrultularında ilerleme ya pamazlar. Belirli miktarlar kadar ilerler.

4 — Daha çok yan yüzeyleriyle kesme yapan bu çakıların, uç kısımları çabuk aşınır. Aşınan miktarlar alından taşlanarak, yalnız çevresel, yüzeyden talaş, verilebilir.

5 — Parmak frezelerde, dişlerin sapla birleşen kısımlarından esnetebilecek miktarda derin talaş verilmemelidir.

6 — Genel olarak; çok ağızlı parmak frezeler helis ve düz kanallı iseler, yüzeylerin frezelenmesinde, iki ve üç, dört ağızlı parmak frezeler; çeşitli kanal ve belirli eksen doğrultusunda ilerlemeyle delme işlemlerinde kullanılırlar.

çeşitli kesme işlemlerinde kullanılan bu çakıların, çabuk körleneceği bilinerek açıklamalara dikkat edilmelidir.

Parmak freze ile kanal açma

Watch this video on YouTube.

Millere kama kanallarının açılmasında ise, parmak frezeleri kullanırken gereken dikkatin gösterilmesi önemlidir. Aksi taktirde çok pahalı olan bu kesicinin, bir anda yok olması doğaldır.

Bunu örneklemek için aşağıdaki açıklamalara dikkat edilmeli.

Mil, üzerine açılacak kama kanalı çeşidine, yani bir başı açık veya iki tarafının kapalı olmasına göre, ekseninde markalanır.

İş parçası; mengeneye veya tablaya özel bağlama araçları ile bağlanır. Eğer mil tablaya bağlanıyorsa, tabla ‘T’ kanallarına boydan oturtulur, mümkün değilse  “V” yatakları üzerinde bağlanmalıdır. Pabuçlar ve civatalar yardımı ile. Aynı mil; başka bir konumda, üç ayaklı üniversal ayna ile punta veya direkt iki punta arasına bağlanabilir.

Parmak freze ile kanal açma işleminde sıfırlama

Yanda görüldüğü biçimde, freze iş parçasının yan tarafına alınır. Arasına kâğıt parçası konarak, tabla arabadan kâğıt yırtılıncaya kadar yaklaştırılır. Yırtılma başladığında, enine hareket mikrometrik bileziği sıfıra ayarlanır.çakının yan yüzeyinin ayarından sonra tabla konsoldan aşağıya indirilir.

örneğin ;

Parmak frezesinin çapı 12 mm. ve İşin çapı 30 mm ise, Kâğıdın kalınlığı 0,025 mm olduğundan (ihmal edilebilir.) Kağıt parçası yırtıldığında, tablanın durumu,

12/2 + 30/2 + 0,025 =
6+ 15 + 0,025= 21,025 mm  dir. Tabla mikrometrik bilezikten bu kadar ilerletilir.

Parmak freze, iş parçasının eksenine başka usullerlede ayarlanabilirse de
yukardaki metot en uygunudur.

Parmak freze ile frezeleme işleminde frezenin mil eksenine ayarı, Yukarıdaki çizimlerde ayrı ayrı verilmiştir.

Yan yüzeyden ayarlanarak iş parçasının üzerinde, eksene yukarıdaki şekilde olduğu gibi getirilen çakı, burada milin teğeti olacak şekilde, sıfırlama yapılarak istenilen derinlik verilir.

Parmak frezeye göre kesme hızı ve ilerleme verilerek kama kanalı açılır. Eğer kanalın baş tarafları kapalı ise, Burada “İki ağızlı” Parmak freze seçilmelidir. Ancak çok ağızlı parmak freze kullanılacaksa, kanalın iki baş tarafına, matkapla uygun derinlikte delik delinmelidir. çünkü, çok ağızlı parmak frezeler, eksenleri doğrultusunda ilerleme yapamaz kırılırlar.

işlem sonunda ölçü ve kontrolü yapılarak temizlenir.
Kama kanallarının baş kısımlarının açık olması halinde, işin dışından, girebilecek kalınlıkta çakı, kanal frezeleri veya mil çapı kalın ise, küçük çaplı ‘T’ kanal frezeleri de kullanılabilir.

The post Parmak Freze ile Frezeleme ve Kanal Açma appeared first on Makine Eğitimi.