Havşa Açma ve Havşa Matkabı

Bu yazımızda Makine İmalat işlemlerinde önemli bir yere sahip olan havşa açma konusunu işleyeceğiz. Havşa matkabı ve çeşitlerinden bahsedeceğiz.

Havşa Açma

Havşa açma, daha önceden delinen veya zımbalanan deliklerin dönme eksenine dik konumda bulunan profilli veya konik yüzeylerinin elde edilmesi metodudur. şu şe­kilde gruplara ayrılır:

• Düzlem Havşa Açma:
• Düz Delerek Havşa Açma:
• Profilli Delerek Havşa Açma:

Düzlem havşa açma

Örneğin, altı köşeli bir cıvata başı oturma yüzeyi veya çıkıntılı bir düz yüzeyin imal edilmesi için.

Düz delerek havşa açma

Örneğin, silindirik başlı bir civata başı için silindirik bir iç havşa veya derinleştirilmiş düz bir yüzeyin imal edilmesi için.

Profilli Delerek Havşa Açma

Örneğin, havşa başlı cıvatalar için konik bir havşalama, konik veya profillendirilmiş bir havşanın açılması için.

Havşa Matkabı

Havşa takımları, matkaplarla mukayese edildiğinde, daha küçük bir serbest açıya ve daha büyük bir serbest yüzeye sahiptir. Bu suretle havşa kesici ağızları delik üstünde dayanır ve sarsıntı izi olmayan bir yüzey elde edilir. Kesme hızı, matkapla delme işlemine göre daha küçük seçilmesi gerekir, ilerleme daha büyük seçilebilir.

Havşa matkapları yüksek hız çeliklerinden yapılır ayrıca, sert metal kesici plakalarla (uç­larla) veya sert metal-döner kesici plakalarla donatılmışlardır. Büyük havşalar delik ağzı genişletme takımı olarakta kullanılır. örneğin bakır veya alüminyum alaşımları gibi, uzun talaş çıkarılan malzemelerin işlenmesi için, takımlar daha büyük talaş açısı, daha küçük kama açısı ve dolayısıyla daha büyük talaş kaldırma hacmine sa­hiptir.

Düz havşa matkabı

Örnek olarak civatalar ve somunlar için dayanma yüzeyleri ve oturma yüzeylerinin imalatı iç­in, düzlem havşa açma işlerinde kullanılır.(Yukarıda)

Sökülüp-Takılabilir Düz Havşa matkabı, iş parçasının iç tarafındaki zorlukla erişilen yerlerine düzlem olarak havşa açmada, hareket eden tutucu mil üstüne kesici başlığın takılması ile kesme yapar.(Yukarıda)

Muylusu olan havşa matkabı

Cıvata başı havşalarının (yuvalarının) düz veya profilli olarak havşalanmasında kullanılır. Sabit ve değiştirilebilir kı­lavuz muylusu olan, düz ve konik havşa matkapları vardır. Kılavuz muylusu, daha önceden delinmiş bir deliğin içinde kılavuzluk yapar. Değiştirilebilen muylu­lar havşanın tekrar düzeltilmesini kolaylaştırır ve değişik delik çaplarında kullanılmasını mümkün kılar.(Yukarıda)

Konik havşa matkabı

konik cıvata ve perçin havşalarını açarken ve delik çapaklarının alınmasında kullanılır. (Yukarıda). Uç açıları standartlaştırılmıştır. ça­pak almada 60°, perçin başları için 75°, havşa başlı cıvatalar için 90° ve sac perçinleri için 120° dir.
Form B konik havşa matkabı çapak almakta tercih edilmekle beraber Form C üç kesici ağızlı konik hav­şa matkapları derin havşalarda daha iyi ve titreşimsiz çalışır. çünkü talaşlar, kanal sayesinde helisel olarak sevk edilir.

Helisel Matkap takılabilen havşa matkabı

Genellikle Seri üretim aşamalarında kullanılan, üzerlerine hss helisel matkap takılabilen havşa matkabıdır.

Ayarlı Havşa matkabı

Bu tip havşa matkaplarında üzerlerine takılan helisel matkabın boyu (delik boyu)ayarlanabilir.

Karpit uçlu havşa matkabı

Piyasada sert malzemelere havşa açmada kullanılan ve takma karpit uçlar kullanılarak uzun ömürlü olması sağlanan havşa matkaplarıdır.