Makine eğitiminin İmalat işlemleri derslerine ait bir konu ile birlikteyiz. Frezede doğrusal bölme yapma. Frezede cetvel bölüntüsü oluşturma uygulama örneği ve frezede kremayer dişli açma konularını işleyeceğiz. Üniversal Frezede kremayer dişli yapımı için gerekli çarkların seçilmesi ile ilgili hesapları inceleyeceğiz.
Frezede Doğrusal Bölme Yapma
Üniversal bölme aygıtlarından faydalanarak parçalar üzerine (Cetvel ve Kremayer dişliler) doğrusal bölüntüler yapmak mümkündür. Doğrudan doğruya tezgah tablasına veya mengeneye bağlanan iş parçasına, her aralık için bir ilerleme yaptırmak gereklidir.
İlerleme, mikrometrik bilezik ile verildiği gibi, kolay ve hatasız bir bölme için divizör ve dişlilerden yararlanılarak da yapılabilir. Ayrıca özel aparatla kusursuz kremayer açmak da mümkün olur.
Cetvel bölüntülerini yapabilmek için freze tezgâhına, uygun olarak hazırlanmış bir torna kalemi veya özel bir çizici uç bağlanır. Kalem veya uç, freze tezgahına özel olarak hazırlanmış bir kater veya flanşlar ile yahut da malafa bilezikleri yardımı ile bağlanır.
Doğrusal bölmeler yapmak için divizörden faydalanılır. Delikli ayna manivela kolunun çevrilmesi ile divizörün kuyruk malafası da döner. Kuyruk malafasına hesap sonucunda bulunan bir Z dişlisi, tabla miline de Z, dişlisi takılır. Manivela kolu belli miktarda çevrilirse, tabla istenilen değer kadar ilerletilmiş olur.
Frezede Doğrusal Bölme ile Cetvel Yapma
ÖRNEK :
Milimetrik bir cetvel yapmak için gerekli çarkları hesaplayınız. Freze tezgâhının tabla mili adımı 6 mm. ve manivela koluna 2 devir yaptırılacaktır.
ÇÖZÜM:
H1 = 6
t= 1 mm (cetvelde her bölüm 1 mm dir)
T=2 verileri ile ;
80 dişli çark, divizör kuyruk malafasına,
48 dişli çark, ara miline,
60 dişli çark, ara miline,
30 dişli çark da, freze tezgâhının tabla miline takılır.
İlgili Videolar
Frezede Kremayer Dişli Açma
Kremayer dişli çarklar aynı zamanda doğrusal bölmedir. Tek farkı freze tezgahında kremayer diş açmak için modül freze çakısına ihtiyacımız olmasıdır.
Modül freze çakısı
Kremayer dişli
Freze tezgahında yatay ve dikey başlık kullanılarak kremayer diş açılabilir. Yatay başlık kullanılarak kremayer nasıl açılır görelim.
Yatay Başlık Kullanarak Kremayer Açma
malafaya bağlanmış modül çakısı
Uygun modül çakısı seçildikten sonra, modül çakısı burçlar ve somun yardımıyla freze malafasına bağlanır. Kremayer dişlilerin açılmasında en son numaralı modül çakı kullanılır.
Detay bilgi için BKNZ: Modül Freze Çakılarının Seçimi
Malafa tezgah başlığına çektirmeli vidası vasıtasıyla, gövdenin arka kısmındaki yuvadan bağlanır. Ardından kremayer diş açılacak parça, tezgah mengenesine bağlanır. İş parçasına uygun kesme hızı ve devir sayısı seçildikten sonra tezgah çalıştırılır.
İş parçası, freze üzerindeki kollar vasıtası ile çakıya yaklaştırılır. Modül çakının parçaya temas ettiğini anlayabilmek için parçanın üzerine kağıt parçası konur.
Klasik bir kalıpçı frezesinde harici bir aparata ihtiyaç duymadan 3 eksende hareket imkanınız vardır. Bu hareketleri resimdeki volanlarla gerçekleştirebilirsiniz.
Çevirme volanları üzerindeki mikrometrik bilezikler sayesinde freze tezgahında istediğiniz ilerleme hareketlerini hassas biçimde ayarlayabilirsiniz.
Örnek kremayer dişli açma uygulaması:
Tabla mili adımı 6mm.olan freze tezgâhında, modülü 2 olan bir kremayeri açmak için lâzım olan dişli çarkları bulunuz. Manivela koluna 4 devir yaptırılacaktır.
ÇöZÜM:
m= 2
H1= 6 (Tabla mili adımı)
T= 4 devir
88 dişli çark, divizör kuyruk malafasına,
28 dişli çark, ara miline,
80 dişli çark, ara miline,
24 dişli çark da, freze tezgâhının tabla miline takılır
NOT : Π (pi) değeri 3,1416 olduğundan dişli çarkların hesaplanmasında kolaylık sağlanabilmesi için bu değer genellikle 22/7 olarak alınır.
Frezede Kremayer Dişli Açma ile İlgili Bazı Videolar
Tabla mili adımı 5
Tezgah modül 9
Devir sayısı 18
Bu sayılarla bu işlemi yapıyorum çıkmıyor yardım eder misiniz
Tabla mili adımı 5mm olan bir tezgaha rastlamadım. Genellikle bu 6mm dir. Böyle bir tezgah var mı? Yoksa tasarım mı yapıyorsunuz?
Neden 4 ile çarpıyoruz
T= 4 devir. bu bizim seçeceğimiz bir değer. Çarpanlardan sonuca ulaşamaz isek bu devir sayısını daha uygun bir devir sayısı ile değiştirebiliriz.. T= 8 devir,T=10 devir gibi. T(divizör kolu çevirme miktarıdır.)