Elektrik ark kaynağında ark, örtülü bir elektrotun ucunu iş parçasına dokundurularak meydana getirilir. Kullanılan elektrotlar genellikle 230 – 460 mm boyunda, 1.6 – 9.5 mm çapında, aşağıdaki özelliklerin hepsini veya bir kısmını sağlayan, istenen özellikleri gerçekleştirecek kimyasal bileşikleri ihtiva eden bir örtüyle kaplanmış metal tel şeklindedir.
Elektrot örtüsü piyasada değişik renklerde olsa da genellikle gri ya da beyaza çalan renktedir. Peki elektrot örtüsü ne işe yarar ? Kaynak elektrotlarının üzeri neden kaplanmıştır?
Elektrot örtüsünün görevleri
Elektrot örtüsü, görünürde sadece elektrot telinin paslanmasını önleyici bir kılıf gibi algılansa da önemli görevleri vardır. Elektrot örtüsünün görevleri şöyle sıralanabilir:
Koruma görevi
Elektrot kaplaması, erimiş metali atmosferik oksijen, azot ve hidrojenden koruyabilen, ısı altında karbon dioksit gibi koruyucu gaz üretir. Bu koruyucu, kaynakta gaz cepleri olmamasını ve kaynak bağlantısının kirlenmesini önlemek için gereklidir.
Ark Stabilizasyonu görevi
Elektrot örtüsü eriyip buharlaştığı için, arkı stabilize eden (devamlılığını sağlayan), ergimiş ve sıcak metali kirlilikten koruyan koruyucu bir atmosfer oluşturur. Stabil bir arkın korunmasına yardımcı olmak için ark stabilizatörleri sağlar. Ark elektrik akımını ileten iyonik bir gazdır (plazma). Ark stabilizatörleri, potasyum oksalat ve lityum karbonat gibi, ark içindeki iyonlara kolayca ayrışan bileşiklerdir. Arkın elektriksel iletkenliğini arttırırlar ve arkın elektrik akımını daha düzgün bir şekilde iletmesine yardımcı olurlar.
Metal Alaşımlama görevi
Nikel, vanadyum, molibden vb. Gibi özel alaşım elementleri, kaynak metali özelliklerinin iyileştirilmesi için elektrot kaplaması ile birleştirilerek kaynak bağlantısına eklenebilir.
Elektrot kaplaması, ergimiş metalin alaşımlandırılması için alaşım elemanı ilave eder. Kaynak havuzuna alaşım elementleri ve / veya metal tozu sağlar. Birincisi, kaynak metali bileşiminin kontrol edilmesine yardımcı olurken, ikincisi biriktirme oranını arttırmaya yardımcı olur. Kaynak havuzu şeklini, ıslanmasını, viskozitesini ve ayrıca kontrol tane büyümesini etkilemek ve istenen mikro yapıyı elde etmek için alaşım katkıları sağlar.
Oksidasyonu ve hızlı soğumayı engelleme görevi
Elektrot örtüsü, oksidasyonu önlemek ve kaynak metalinin yavaş soğumasını sağlamak için koruyucu bir cüruf oluşturur.Kaynak metali deoksidize etmek ve temizlemek için deoksidizer ve fluksing ajanlar sağlar. Oluşan katı cüruf, hali hazırda katılaşmış fakat hala sıcak kaynak metali oksidasyondan korur.
Elektrot örtüsünün diğer görevleri
Elektrot örtüsü ayrıca, ergimiş metalden safsızlıkları gidermek için bir temizleyici gibi davranır.
elektrot örtüsünün faydalarından biri de, kaynak esnasında, metal sıçramasını azaltması ve ergimiş metal miktarını arttırmasıdır.
Arkın nufuz etme kaabiliyetini etkileyerek arzu edilen derinlikte dikiş sağlar.
Kaynak dikişinin şeklini etkileyerek istenen şeklin oluşmasına yardımcı olur.
Elektrot örtüsünün diğer faydalarına nazaran önemsiz bir nokta olsa da ,eklememiz gerekir. elektrot örtüsü, ilave doldurma metali sağlar.
Etkilerini artırmak amacıyla örtüden bütün nemin giderildiğinden emin olmak için kullanılmadan hemen önce fırınlanmaları gerekir.