Kama Çeşitleri

Kamalar ;  Dişli çark, kasnak, kavrama… vb. makina parçalarını millerle sökülebilir şekilde birleştirmeye yarayan makine elemanlarıdır.Makina parçalarından mile, mildeki döner hareketin makinalara iletilmesinde aracı olurlar.

Kamalar, kullanıldıkları yerin özelliklerine göre değişerek çeşitli şekillerde ve özelliklerde yapılırlar. Kama çeşitlerini şu şekilde gösterebiliriz:

ENİNE ÇALIŞAN KAMALAR

Mil eksenlerine dik konumda takılan kamalardır. Bu kamalar parçaları birleştirmeden çok, enine gelen kuvvetleri karşılama ve ayar işlemleri için kullanılırlar. Ayrıca sık sık sökülüp, takılması gereken yerlerde de kullanılır.

Bu tür kamalarda çekme dayanımı 60 N/mm2 olan sade karbonlu çelikler kullanılır.

Enine kamalarda kamanın eğimi çalışma şartlarına bağlı olarak değişiklik gösterir.
Sık sık çözülmesi gerekmeyen yerlerde (Ayar işlemleri için) : 1:5  ile 1:10
Kendiliğinden sökülmesi istenen yerlerde 1:15 ila 1:25 olarak yapılır.
Tutuk birleştirmeler için 1:30 ila 1:40

Enine kamalarda  kama kalınlığı mil çapının 1:3  ila 1:4 arasında olur.

BOYUNA ÇALIŞAN KAMALAR

Boyuna kamalar mil eksenine paralel olarak çalışan kamalardır. Eğimli (sıkıştırılabilen) kamalar, Eğimsiz (Uygu kamaları) kamalar olmak üzere iki çeşittir.

Eğimli kamalarda kamanın üst yüzeylerine ve göbeğe açılan kanala 1 : 100 eğim verilir. Bu eğim mil ile göbeği gerdirerek sıkma işlemi yaparlar.

Boyuna kamalar genellikle sade karbonlu çeliklerden (ç 1060), istek üzerine de ıslah çeliğinden ve sementasyon çeliğinden yapılırlar. Piyasada kama çeliği adı altında satılırlar.

Kama çeliklerinin 25 mm’ ye kadar olanlarının çekme dayanımları 50 N/mm2, 25 mm’ den yukarı olanların çekme dayanımları 60 N/mm2 dir. Kama çelikleri düz, parlak ve hassas ölçülü olarak kare dikdörtgen ve yatık dikdörtgen şeklinde imâl edilirler

Boyuna çalışan kamaların TSE ye göre gösterilişi
Boyuna kamaların siparişleri belirtilirken kama ismi, ebad ölçüleri ve TS numarası belirtilerek sipariş verilir. örneğin : genişliği b = 16, yüksekliği h = 10, uzunluğu 1 = 180 mm olan burunlu kamanın gösterilişi = Burunlu kama 16x10x180 TS147/6

Eğimli (Sıkıştırılabilen) kamalar

Eğimli kamalarda kamanın üst yüzeylerine ve göbeğe açılan kanala 1 : 100 eğim verilir. Bu eğim mil ile göbeği gerdirerek sıkma işlemi yaparlar.

Eğimli düz kalın kama ve montajı (A tipi)

Eğimli düz kalın kama (B tipi) ve montajı

Eğimsiz kamalar (Uygu kamaları)

Uygu kamaları Yan yüzeylerine gelen kuvvetleri iletmeye ve karşılamaya yararlar. Alıştırma ve kayma kamaları olarak görev görürler. Kama üst yüzeyi ile göbek arasında boşluk bulunur. Mil kanalı üzerine sıkıca alıştırılır.

Yarım ay kama

Yarım ay biçiminde olup, mil üzerine açılan yarım ay biçimindeki kanala yerleştirilir. Kama kanalları özel (T) freze bıçakları ile açılır. Makina yapımında, takım tezgahlarında, pompaların millerinde çok kullanılan kama tipidir. çekme dayanımı 50 kg/mm2 olan çeliklerden yapılırlar.

Mil Kasnak Somun Rondela Yarım ay Kama Montajsız Teknik resmi
Autocad DWG // PDF

Mil Kasnak Somun Rondela Yarım ay Kama Montaj resmi
Autocad DWG // PDF

Teğet kamalar

Büyük güçlerin iletiminde kullanılır. 60 mm den büyük’ çaplı mil ve göbek bağlantılarında, çok büyük döndürme momentlerinin olduğu yerlerde, darbeli kuvvetlerde vb yerlerde kullanılır.

Teğet kamaların eğimi 1: 100 olup, montaj esnasında 120° kaçık kama çifti kullanılır. Eğer bir zorluk ile karşılaşılırsa kamalar arasındaki kaçıklık 180° alınabilir.

Kamalı miller 147/14-18 

Büyük momentlerin, büyük güçlerin iletilmesinde, motorlu taşıtlarda, fazla zorlanan hız kutularında… vb yerlerde kullanılırlar. Mil ekseni doğrultusunda hareket ederek çalışırlar.

Detay bilgiler için BKNZ:
Kamalı mil nedir? Nerelerde kullanılır
Kamalı Mil Nasıl Yapılır?