Adaptif Seyir Kontrolü (Hız Kontrol Sistemi)Nedir. Nasıl Çalışır?

Bu yazımızın konusu Yeni nesil araçlarda sıkça gördüğümüz Adaptif seyir kontrolü (Adaptive Cruise Control) olacak. Adaptif hız kontrol sistemi olarak da bilinen bu sistem nedir, nasıl çalışır? Ne kadar güvenilir gibi detaylara gireceğiz.

Adaptif Seyir Kontrolü Nedir?

Kullanışlı bir araç fonksiyonu olan Seyir Kontrolü (Cruise control) , sürücünün bir düğmeye basarak, aracın içinde kalacağı hızı ayarlamasına izin verir. Düğmeye basıldığında ve hız ayarlandığında, sürücünün artık gaz pedalına basması gerekmez. Bu kullanışlı bir işlev, son yıllarda ise Cruise control evrim geçirdi, önündeki araca göre aracın hızını ayarlama (Kendini şartlara göre adapte edebilme) yeteneği eklendi. Buna, adaptif seyir kontrolü, ya da adaptif hız sabitleyici diyoruz.

Adaptif Seyir kontrolü Nasıl Çalışır?

Adaptif Cruise Control ya da Adaptif hız kontrol sistemi ise (ACC), normal hız kontrolüne benzer şekilde çalışır. ‘Uyarlanabilir’ kısmı, aracınızın önünüzdeki araca hızını ‘uyarlaması’ veya ‘tepki vermesi’ anlamına gelir. Gitmek istediğiniz hızı ayarlayın ve o hızda gitsin.

Önünüzdeki araba yavaşlarsa, o zaman arabanız da yavaşlar. Hızlanırsa, siz de hızlanırsınız. Diyelim 120 km/s hıza ayarladınız ve bu hızda gidiyorsunuz. Önünüzdeki araca yaklaştınız ve bu araç 110 Km ile gidiyor. Aracınız da hızını 110 km ye düşürürür. Önünüzdeki araç hızlanıp arayı açtığında ise aracınız tekrar hızlanıp 120 km sabit hızla devam eder.

Peki ACC bunu nasıl yapar?

ACC’nin aracınızın hızını ayarlama kabiliyeti, aracın önündeki radar, LIDAR* veya kamera algılama sistemi (araç üreticisinin seçtiği teknolojiye bağlı olarak) ile mümkün olur. Sensör, siz ve diğer araba arasında ayarladığınız saniye cinsinden mesafeye göre hızı ayarlar. Normal olarak, arabanızı takip ettiğiniz arabanın arkasında iki, üç veya dört saniye kalacak şekilde ayarlayabilirsiniz.

*LIDAR: (Laser Imaging Detection and Ranging), lazer darbeleri kullanılarak bir nesne veya bir yüzeyin uzaklığını anlamaya yarayan teknoloji.

Acc iki modda çalışır:
1. hız kontrolü – aracınız belirlediğiniz hıza göre hareket eder.
2. mesafe kontrolü – aracınız, öndeki araçla olan mesafeyi korumaya çalışır.

Adaptive Cruise Control sistemi, sensörlerden gelen gerçek zamanlı veriler ile hangi modda çalışacağına karar verir. Öndeki araç çok yakındaysa, acc hız kontrol modundan çıkarak mesafe kontrol moduna geçer, yani aracınız yavaşlamaya başlar. Eğer öndeki araçla olan mesafeniz açılırsa, aracınız mesafe kontrol modundan çıkarak hız kontrol moduna geçer.

Adaptif Seyir Kontrolü, hemen hemen her zaman, tutarsız şerit değiştirme, kör nokta izleme ve olası bir çarpışmadan sizi uyaran çarpışma uyarısı gibi diğer güvenlik sistemleri ile donatılmıştır ve sizi kazalardan korumak için frenler uygular. Bunlar genellikle taşıt üreticisine bağlı olarak paketlenmiş bir güvenlik sistemi olarak pazarlanmaktadır.

Adaptif Hız Kontrol Sistemi (ACC) Ne Kadar Yararlı?

Günlük işe gidişinizde sık sık dur-kalk trafiğine maruz kalıyorsanız, Adaptif seyir kontrol sistemli bir araba kullanmak son derece yararlı olabilir. Bu tür trafik koşullarında, araç hızları sürekli olarak değişmekte ve çok fazla uyarı olmaksızın tamamen durmaktadır. Bir sürücü bir an bile dikkatini kaybetse, bir kaza meydana gelebilir. Yorgunluk, can sıkıntısı ve dikkat dağıtıcı bazı etkenler sadece riski arttırmaya hizmet eder. Adaptif seyir kontrolünün olması, arabayı sizin için süren birine sahip olmak gibidir. Bu nedenle, yakın gelecekte sıkça göreceğimiz şoförsüz araçların da çok önemli bir teknolojik parçasıdır.

Tüm Adaptif Hız Kontrol sistemleri aynı şekilde çalışıyor mu?

Hayır; Farklı ACC’ler modelden modele değişecektir. Bazıları sadece belirli hızlar arasında çalışır (örneğin, 50 km/s ile 150 km/s arasında), bazıları ise 200 km/s’ i aşan yüksek hızlarda bile çalışır.

Adaptif Seyir Kontrolü teknolojisi ne kadar güvenilir?

Kullanışlı olmasına rağmen, sizi olası bir kazadan kurtarmak için bir Adaptif seyir kontrolüne asla güvenmemelisiniz. Olumsuz hava koşulları ve diğer öngörülemeyen sorunlar, Adaptif hız kontrol sisteminin yeteneklerini engelleyebilir. Aracınızda ACC varsa, sınırlamalarını anlamak önemlidir ve sadece kendi sürüşünüze ikincil yardım olarak kullandığınızdan emin olun. Adaptif seyir kontrolü, hiç bir zaman ayarla ve unut tarzı bir sistem değildir. Yolda neler olup bittiğine her zaman odaklanmalısınız.

Konuyla İlgili Sorular