G74 komutu CNC Delik Delme (Gagalama) çevrimi Konu Anlatımı

CNC (Bilgisayarlı Sayısal Kontrol) tezgâhlarında üretim yapılırken bazı işlemler sürekli tekrar eder. Örneğin bir parçaya derin bir delik açarken matkabın sürekli ilerleyip geri çekilmesi gereklidir. Eğer bu hareketleri tek tek programlamak zorunda kalsaydık, programlar çok uzun ve karmaşık olurdu.

Bu sorunu çözmek için çevrim adı verilen hazır komutlar kullanılır. Bu komutlardan biri de G74 Delik Delme Çevrimidir. Fanuc kontrollü CNC tornalarda G74, özellikle kademe kademe (peck drilling) delik delme işlemlerinde kullanılır

G74 Nedir. Neden Kullanılır?

G74, matkabın belirli bir miktar ilerledikten sonra kısa bir mesafe geri çekilip talaşı kırmasını sağlayan otomatik bir delik delme çevrimidir.

Basitçe çalışma mantığı:

İlerle → Geri çekil → İlerle → Geri çekil → İlerle…
Bu hareket hedef derinliğe ulaşıncaya kadar devam eder.

G74 CNC kodunun çalışma mantığı ve açıklaması

G74 Neden Kullanılır?

Eğer matkap tek seferde derin deliğe girerse;

Talaş sıkışabilir.
Matkap kırılabilir.
Kesici takım aşırı ısınabilir.
Delik kalitesi bozulabilir.

G74 Kodu Sayesinde;

G74 Nasıl Çalışır?

Örneğin 60 mm derinliğinde bir delik açılacak olsun.

Matkap:

10 mm ilerler.
↓
Bir miktar geri çekilir.
↓
Tekrar 10 mm ilerler.
↓
Yine geri çekilir.
↓
60 mm derinliğe ulaşıncaya kadar devam eder.

G74 Yazım Formatı

Fanuc CNC tornalarda temel kullanım şöyledir:

G74 R...
G74 Z... Q... F...

Parametrelerin anlamı

Kod	Anlamı
G74	Delik delme çevrimi
R	Geri çekilme miktarı
Z	Deliğin son derinliği
Q	Her ilerleme miktarı
F	İlerleme hızı

Gagalama Hareketi

G74 çevrimi, derin deliklerde talaşı kırmak için ileri-geri kısa adımlı “peck drilling” hareketi uygular.

Talaş Tahliyesi

Her gagalama adımından sonra matkap kısmen geri çekilerek talaşın delik dışına atılmasını sağlar.

Derinlik/Çap Oranı

Delik derinliği matkap çapının 3-4 katını aştığında gagalama çevrimi kullanmak kırılma riskini önemli ölçüde azaltır.

G74 Kodu Örnek Program

Bir parçaya 50 mm derinliğinde delik açalım.

N10 T0505
N20 G97 S600 M03
N30 G00 X0 Z2
N40 G74 R1
N50 G74 Z-50 Q10000 F0.15
N60 G00 X100 Z100
N70 M30

Programın Açıklaması

N10 T0505
5 numaralı matkap takımı seçilir.

N20 G97 S600 M03

G97 : Sabit devir
S600 : 600 dev/dk
M03 : Saat yönünde dönme

N30 G00 X0 Z2

Matkap parçaya yaklaşır.

N40 G74 R1

Her kademe sonunda matkap 1 mm geri çekilir.

N50 G74 Z-50 Q10000 F0.15

Z-50 : 50 mm derinlik
Q10000 : Her adımda 10 mm ilerleme
F0.15 : İlerleme miktarı

N60

Takım güvenli bölgeye çekilir.

N70

Program sonlanır.

G74 Kullanırken Dikkat Edilecek Noktalar

Matkap doğru seçilmelidir. Delik çapına uygun takım kullanılmalıdır.
Devir ve ilerleme uygun olmalıdır. Çok yüksek hız takım kırılmasına neden olabilir.
Soğutma sıvısı kullanılmalıdır. Derin deliklerde takım ömrünü artırır.
Talaş tahliyesi önemlidir. G74’nin en önemli amacı talaş birikmesini önlemektir.

G74 ile G01 Arasındaki Farklar

G01	G74
Sürekli ilerleme	Kademe kademe ilerleme
Talaş kırılmaz	Talaş otomatik kırılır
Derin deliklerde riskli	Derin delikler için uygundur
Programcı tüm hareketleri yazar	Makine çevrimi otomatik yapar

Günlük Hayattan Bir Benzetme Yapalım;
Uzun bir tünel kazdığınızı düşünün.
G01 yöntemi: Hiç durmadan kazmaya çalışırsınız.
G74 yöntemi: Biraz kazarsınız, çıkan toprağı temizlersiniz, sonra tekrar kazarsınız.

Toprağı temizleyerek çalışmak işi daha güvenli ve verimli hâle getirir. G74 de CNC tezgâhında aynı mantıkla çalışır.

Konu Özeti

G74 Delik Delme Çevrimi, CNC tornalarda kullanılan hazır bir delik delme komutudur. Özellikle derin deliklerde matkabın belirli aralıklarla geri çekilerek talaş kırmasını sağlar. Böylece takım ömrü uzar, iş parçası daha kaliteli işlenir ve program yazımı kolaylaşır. G74 çevrimi; R (geri çekilme), Z (delik derinliği), Q (kademe miktarı) ve F (ilerleme) parametreleriyle kontrol edilir ve modern CNC üretiminde verimli delik işleme yöntemlerinden biridir.

Konuyla İlgili Sorular

Matkap tek seferde derine giderse talaş kanaldan çıkamaz, birikir ve matkabın etrafını sarar. Bu hem matkabın aşırı ısınmasına hem de kırılmasına yol açabilir.

Bu hareket, bir deliği elle açarken ara ara matkabı geri çekip talaşı temizleme alışkanlığına benzer. CNC bunu otomatik ve tutarlı şekilde tekrarlayarak aynı güvenliği sağlar.

İlgili Yazılar