Bu yazımızı Basit ve Endüstriyel pnomatik uygulama örnekleri konusuna ayırdık. Pnomatik derslerinde gördüğümüz valfler ,silindirler ve çeşitli hidrolik devre elemanlarının  uygulama alanlarına göz atacağız. Böylece Pnomatik nerelerde kullanılır ? Ya da Pnomatiğin günlük hayatta uygulama alanları nelerdir? gibi sorulara cevap vermiş olacağız . Örnek pnomatik uygulamaların devre şemalarını inceleyeceğiz. Aşağıda çeşitlendirmeye çalıştığımız bu pnomatik devre örnekleri , değişik pnomatik sistemler hazırlamanızda sizlere fikir verebilecek, pnomatik devre elemanlarının kullanımı konusunda ufkunuzu açabilecektir.

Basit Pnomatik uygulama örnekleri

Bu kısımda basit örnekler olarak adlandırabileceğimiz genellikle bir valf ve bir silindirden oluşan sistemleri inceleyeceğiz . Pnomatik sistemlerin ve Pnomatik devrelerin ulaşabileceği karmaşıklık düzeyine nazaran oldukça basit görünen bu sistemler pnomatik işleyiş mantığının ve pnomatik devrenin çalışmasının en rahat anlaşılacağı örneklerdendir.

Uygulama 1 – Pnomatik mengene

Aşağıda görülen pnomatik mengene, basınçlı hava İle çalışmaktadır.Tek etkili ve yay dönüşlü olan silindire basınçlı havayı vermek için üç yollu ve iki konumlu (3/2) valf kullanılmaktadır.Pedala basıldığı zaman mengene işi sıkmakta, pedaldan ayak çekildiği zaman da iş parçası serbest kalacaktır.

Pnomatik mengene örnek devre şeması

Pnomatik devre örneği olarak verilen yandaki şemada 1 adet pedal kumandalı 3 yollu iki konumlu 3/2 yön kontrol valfi bulunmaktadır.Valf yay geri dönüşlüdür .

Valfin normal konumunda Silindirin içindeki hava A-R hattından  ttahliye edilmiştir. Kompresörden basılan hava ise silindire gidemez . Dolayısıyla piston geridedir.(Mengene sıkılmamıştır) .

Valfe Pedal kumandası ile müdahale edildiğinde ise  Kompresörden basılan hava silindiri dolduracak ve pistonu ileri itecektir. Hava tahliye hattı ise kapalıdır. Mengene sıkılmıştır.

Ayak pedalına basmayı bıraktığımızda ise valf yay geri dönüş sayesinde eski konumunu alır ve sistemdeki hava boşalır  .(Mengene çeneleri gevşer)

Pnomatik uygulama örneği 2

Pnömatik sistemden yararlanarak akışkanın istenilen miktarda akıtılması veya,tamamen kesilmesi için aşağıda görüldüğü gibi basit bir sistem kurulabilir.üç konumlu valfin orta konumunda akışkan tamamen kesiliyor,diğer iki konumunda ise akışkan değişik miktarlara ayarlanmaktadır.

örnek uygulama devre şeması

Yandaki örnek pnomatik uygulaması devre şemasında neler oluyor inceleyelim. Bir silindire bağlı 4 yollu 3 konumlu (4/3) kol kumandalı yay geri dönüşlü  yön kontrol valfi bulunmaktadır.

Valfin normal konumunda tüm basınç hattı ve dönüş hattı kapalıdır. Dolayısıyla pistonda herhangi bir hareket yoktur.Ayrıca dönüş hattına akış serbest olmadığı için piston hareket ettirilemez.

Valf kol kumandası vasıtasıyla 1 konumuna geçtiğinde basınç ve dönüş hattı yolu açılır.Basınçlı hava PA yolunu takip ederek silindiri doldurur.Piston sağa doğru hareket eder.

Valf kol kumandası ile 3 konumuna geçtiğinde ise bu sefer silindirdeki hava AR yolunu takip ederek tahliye edilir.Kompresörden basılan hava ise PB üzerinden silindirin sağ kısmını doldurur. Piston sola doğru hareket eder.

Yay geri dönüşü sayesinde kol kumandası bırakıldığında, valf orta konuma geri dönecek ve piston hareket etmeyecektir.Hangi konumda ise öyle kalacaktır. Bu sistemi bir mengene olarak düşünürsek  kolu hareket ettirmedikçe mengene çeneleri sabit kalacak ,kol hareketleriyle mengene çeneleri açılıp kapanacaktır.

Endüstriyel Pnomatik uygulama örnekleri

Pnömatik sistemi kullanarak iş parçalarını kolaylıkla ve hızla bağlamak ve sökmek mümkündür.Bu işlem ler için basit birkaç eleman yeterli olmaktadır.Aşağıda görüldüğü gibi (3/2)’lik valflerle tek etkili silindirlere gönderilen hava, pensi aşağıya çekerek sıkmakta ve is parçası tesbit edilmektedir.Silindire hava girişi kesilince, yayın etkisiyle pensler serbest konumlarını almakta ve İşi bırakmaktadır.

Örnek uygulama – Aynı anda İki işin pnömatik sistemle sıkılması

Aynı anda iki işin sıkıldığı sistem ve devre şeması (Yukarıda)

Pnomatik Uygulama örneği : Bükme makinesi

iş parçasının üç ayrı silindiri kullanarak bükülmesi için kullanılan pnomatik devre

Yukarıda görülen pnömatik sistemde iş parçasının sıkıştırılmasını sağlayan (1) nolu silindire soldaki birinci valften hava verilmektedir. Devreye hava verildiği zaman önce (1) nolu silindire girecek hava saç parçasını sıkacaktır.Altta görülen kam sağa doğru hareket edince ortadaki (3/2) valfin makarası yükselir ve açık konumu alır. Bu valften geçecek basınçlı hava (2) nolu silindire gider ve birinci bükmeyi yapar.

Kam sağa doğru gitmeye devam ederken sağ baştaki (3 /2 )’lik valfin makarası kama çarparak yükselir ve kapalı konumdan açık konuma geçerek basınçlı havanın (3) nolu silindire gitmesini sağlar.Bu silindir de son bükme işlemini yapar.Kam aksi tarafa (2) doğru ilerlerken önce (3),sonra (2),daha sonra da (l)nolu piston geriye çekilir ve iş parçası dışarı çıkarılır.

Pnomatik uygulama örneği:  Sıkma ve Bağlama kalıbı

Pnomatik enerji ile çalışan sıkma ve bağlama kalıbı

pnomatik sıkma bağlama kalıbının devre şeması pnomatik uygulamalara güzel bir örnektir.

Yukarıda görülen pnomatik iş bağlama kalıbında silindirlere basınçlı hava verildiği zaman, pistonlar ileriye çıkar ve makaraların altındaki eğik yüzeyli kamayı ileri sürer. Bu sırada kalıp içine yerleştirilmiş olan iş parçası mafsal sisteminden yararlanılarak sıkılır. Silindirler tek etkili ve yay dönüşlü olduğu için, basınçlı bava kesilince hemen pistonlar geriye çekilir ve iş parçası serbest kalır.Böylece kısa zamanda geniş bir yüzeyi olan iş parçasını tesbit etmek mümkün olur.

Otomatik ilerleme ünitesini meydana getiren pnomatik elemanların devre şeması.

Pnomatik uygulama örneği / Pnomatik Matkap tezgahı

Pnomatik matkap tezgahı (yukarıda)

Bir iş parçası pnomatik matkap tezgahında başlama butonuna basıldığında delinecek piston kurs sonunda sınır anahtarına (switch) çarptığında matkap otomatik olarak geri gelecek ve diğer işlem için hazır bekleyecektir . Bu sistem için pnomatik devre şeması :

The post PNOMATİK UYGULAMA ÖRNEKLERİ, Örnek Devreler appeared first on Makine Eğitimi.

Makine teknolojisi Hidrolik pnomatik ders notları / Zaman geciktirme valfi anlatım ve uygulamalar.Örnek devre şemaları ve örnek uygulamalarla zenginleştirilmiş konu anlatımı

Geciktirme valfi Nedir

bir adet pnömatik kumandalı 3/2 -yön kontrol valfi, bir çek valf ve küçük bir basınçlı hava kabından oluşur.

Normalde kapalı zaman geciktirme valfi

Kumanda havası (Z) üzerinden ayarlı kısmadan kaba geçer,orada bir basınç oluşur. Bu basınç kumanda pistonuna etki eder. Kumanda pistonunu aşağıya indirir ve (P)’den (A) ‘ya geçiş sağlanır ve A’dan R’ye hava akışını keser. Amaç : Z-başlama işareti belli bir zamandan sonra etkili olması isteniyorsa bu valf kullanılır.

UYGULAMALAR- 1:

Zamanlama devresinde işaret elemanı 1.2 çok kısa tetiklenir, 1.1 ayar elemanının yönü değişir ve piston kolu açılır. Aynı zamanda basınç altındaki iş hattından bir anahtarlama impulsu, zaman geciktirme valfine girer. Ayarlanan tek yönlü akış valfinden geçer ve ayarlanan sürenin sonunda zamanlama valfi içindeki 3/2- Yön kontrol valfini açarak 2 (A) iş hattından basınçlı hava çıkışı sağlanır. Bu basınçlı hava 1.1 yönlendiricisini başlangıç konumuna getirerek pistonun geri açılmasını sağlamış olur.

Zamanlama devresinde işaret elemanı 1.2 çok kısa tetiklenir, 1.1 ayar elemanının yönü değişir ve piston kolu açılır. Aynı zamanda basınç altındaki iş hattından bir anahtarlama impulsu,zaman geciktirme valfine girer. Ayarlanan tek yönlü akış valfinden geçer ve ayarlanan sürenin sonunda zamanlama valfi içindeki 3/2- Yön kontrol valfini açarak 2 (A) iş hattından basınçlı hava çıkışı sağlanır. Bu basınçlı hava 1.1 yönlendiricisini başlangıç konumuna getirerek pistonun geri açılmasını sağlamış olur.

UYGULAMALAR-2

Bir pres yardımıyla plastik iş parçaları damgalanacaktır. Güvenlik bakımından damga, iki tuşun aynı zamanda basılmasıyla ileri doğru hareket edecektir. Son konuma ulaştıktan sonra damgalama basıncı,iş parçasına 20 saniye boyunca etki edecektir. Ardından, damga başlangıç konumuna geri dönecektir.

1. Devre sembollerini tanımlayınız .
2. Devre şemasını hazırlayınız.
3. Hangi fiziksel büyüklük (basınç,kısma kesiti, veya hava miktarı) zaman geciktirmesini etkiler

B-Normalde Açık Zaman Geciktirme Valfi

Z üzerinden gelen basınçlı hava kumanda pistonuna etki eder. Valf iteneği P’den A’ya hava akışını  keser. Pistona etki eden basıncın artışı A’dan R’ye hava akışını sağlar. Valfin geri gelmesi için Z-kumanda hattının egzoza bağlanması gerekir. Kumanda havası çek valf üzerinden tahliye olur. A’dan R’ye hava akışı kesilir ve ardından P’den A’ya hava akışı açılır.
Geciktirme sabit bir kısma ve değiştirilebilen bir basınçlı hava haznesi ile elde edilir

Sınır Anahtarı (Makaralı ) geciktirme valfi

Şart: Başlangıçta 1.8 sınır anahtarı (makaralı) kumandalı (piston koluna basılı)
1.2 veya 1.4 valfi kısa süreli tetiklendiğinde (1.6) valfinden çıkış 1.10 valfinin çıkışına gider. (1.8 başlangıçta kumandalı olmaz ise gitmez VE-durumu var) ve 1.1 valfini tetikleyerek (14 sinyal hattından) konum değiştirir,silindir açılır 1,8 kumandasız durum alır. Piston ileri açılır ve 1.3 sınır anahtarına değerek kumanda eder. 1.3 valfi 1.1 nolu valfi tetikleyerek konumunu değiştirir ve piston geri konumu hareket eder. 1.8 kumandalı duruma geçer. Şimdi kumanda tekrar başlangıç konumundadır.

uygulamalar-3:

Mafsallı makaralı valf (Başlangıçta) kumanda edilmeden geçilir. 1.0 nolu silindir geri son konuma ulaşmadan az önce tetiklenir ve böylece 2.1 valfinin konum değişikliği sağlanır.

uygulamalar-4:

UYGULAMALAR-5 :

Zımba presleri, giyotin makas vb. Makinalarda önemli ölçüde kaza tehlikesi vardır. Bu kaza tehlikelerini önlemek için,zaman davranışı ile donatılmış iki el kumandalar,komple yapı grupları olarak geliştirilmiştir. İki el kumandalar, her iki işaret elemanın 0,5 saniye içerisinde aynı anda tetiklenmesini gerektirmektedir Yapı elemanlarını numaralandırınız. Valflerin bağlantılarını tanımlayınız. Devre şemasını, lojik sembollerini çizerek tamamlayınız.İki lojik elemanının birbiriyle değiştirilmesi hangi sonuçları doğurur? Bu devre belleksiz olur mu? Belleğin görevi nedir? İşaret akışını açıklayınız:

a)   1.2 ve 1.4 no.lu işaret elemanları aynı anda basıldığında.
b)   Yalnız 1.2 no.lu işaret elemanı tetiklendiğinde ve
c)   Önce 1.2 no.lu işaret elemanı ve 2 saniyelik bir aradan sonra 1.4 no.lu işaret elemanı tetiklendiğinde.

The post Zaman Geciktirme valfi anlatım ve uygulamalar appeared first on Makine Eğitimi.

Veya valfi Konu Anlatımı

VEYA Valfi, iki kumanda bağlantısı 12(X) ve 14 (Y) ve bir iş bağlantısı 2 (A) ya sahiptir. Basınçlı hava X veya Y hatlarından herhangi birisinden geldiğinde iş hattına sinyal geçer ( 2 hattında işaret olur).  Basınç  altındaki kumanda bağlantısında, daha yüksek basınçlı taraftaki hava iş hattına geçer(Daha yüksek basınç iş bağlantısını birleştirir).
VEYA Valfi bir VEYA fonksiyonun mantığını getirir veya dijital tekniğinde VEYA elemanı olarak kullanılır.

Bir tek etkili silindirin veya valfi kullanılmadan paralel bağlayarak kontrolü. (üstte solda) Veya valfi kullanılarak kumandası (Üstte sağda)

Tek etkili silindirin dört ayrı valften birine basılmasıyla kumandası (Yukarıda)

Tek etkili bir silindirin 4 ayrı valften herhangi birine basılmasıyla kumandası (yukarıda)

veya valfi ÖRNEK UYGULAMA

-Devrenin kurulup açıklanması

UYGULAMA :

Bir garaj kapısı pnömatik olarak tetiklenecektir, içerden açma ,dışardan kapama- açma işlemi yapılacaktır. Bunun için iki buton garajın dışında,bir buton içerde olmalıdır. Kapının açma ve kapama hızının ayarlanabilir olması isteniyor;

1.  Doğruluk tabelasını yapınız,
2. Devreyi sembollerini tamamlayınız ve devreyi kurunuz.
3. Neden problemin çözümü için VEYA Valfi gerekmektedir Problemin çözümü için VE-Valfide kullanılabilir mi?

The post Veya valfi anlatım ve uygulamalar appeared first on Makine Eğitimi.

VE Valfi nedir ?

Ve valfi, iki kumanda bağlantısına (X ve Y)ve bir çıkışa  (A) sahiptir. Basınçlı havanın geçişi sadece her iki tarafta kumanda işareti varsa mümkündür. Sadece bir kumanda sinyali mevcutsa akış kapalıdır. Kumanda sinyallerinin girişi zaman bakımından farklı ise son gelen sinyal çıkışa ulaşır.

Basınç farklarında daha büyük olan kumanda basıncı valfi kapatır .Küçük olan basınç çıkışa gider. İşlevi itibariyle VE valfi iki adet seri bağlanmış tetiklemeli yada geri getirmeli 3/2 yön kontrol valfine tekabül eder.
VE-Valfi bir VE fonksiyonunun mantığını yerine getirir ve dijital tekniğinde VE elemanı olarak kullanır.

Kilitleme (mühürleme) kumanda devresinde VE valfi bir işaret elemanının basınç impulsunu ikinci bir işaret tarafından tetiklenene dek kilitler. Bu ikinci basınç impulsu örn. Bir basınç altındaki iş hattından gelebilir(Basınca bağlı kilitleme); Impuls ikinci bir işaret elemanından geldiğinde örn. Bir piston kolunun konumu veya sıkma tertibatında bir iş parçasının varlığı kontrol edildiğinde yola bağlı kilitleme elde edilir. Yola bağlı kilitlemeler tercih edilir. Zira basınca bağlı olanlar, silindirin, ara konumda sıkıştığında kilitleme iptal olur.

Doğruluk Tabelası :

İki taraftan sinyal geldiğinde 2 (A)’da çıkış olur.

Ve valfi Nerelerde kullanılır ?

 Ve valfi uygulama örneği

Silindirin ileri hareket iki impuls  valf ( 3 / 2-Yönlendirici )   tetiklenerek yapılmak zorunda, geri hareket ise yay geri getirmelidir.

 Ve valfi uygulama örneği 2

1. Pnömatik elemanlarını rakamlarla numaralandırınız ve hat bağlantılarını tanımlayınız.
2. Elinizde VE Valfi yok. Pistonun sadece her iki tuş basılı olduğu takdirde ileri açılması için devre nasıl oluşturulmalıdır?

Doğruluk tabelası ve lojik sembolleri tamamlayınız.

The post VE valfi anlatım ve uygulamalar appeared first on Makine Eğitimi.