Kaynak yöntemleri

Ders notları niteliğindeki bu bilgi yazısında, kaynak yöntemleri nelerdir? Kaynak çeşitlerinin kullanıldıkları yerler nelerdir? Bilinen kaynak yöntemlerinin üstünlükleri ve zayıf yönleri gibi konulara göz atacağız.

Kaynak yöntemleri nelerdir

Endüstride kullanılan kaynak yöntemleri çeşitlidir. Ancak bunların bazı ortak özellikleri vardır. Kiminde elektrik akımı ile kaynaklama yapılırken, kiminde bir takım gazlar kullanılarak kaynak yapılır. Bunların dışında bir de kullanımı pek de yaygın olmayan, elektron ışınlarıyla yapılan kaynaklar vardır.

Elektrik akımı ile yapılan kaynak yöntemleri

Kaynaklama işleminin elektrik akımı kullanılarak yapıldığı kaynak yöntemleridir. Bunlar; Elektrik ark kaynağı, toz altı kaynağı, Punta kaynağı, Basınç veya pres kaynağı, Elektrikli makara kaynağı’dır.

Elektrik ark kaynağı

“Elektrik” kaynağı diye de bilinir. Kaynatılması istenen parçalarla elektrot arasında bir ark oluşur. Oluşan yüksek ısıyla, kaynak yapılacak kısım ve elektrot sıcak sıvı hale gelir ve birleşirler.

kaynak yöntemleri elektrik ark kaynağı

Maliyeti az ve taşınması kolaydır. kullanım alanı geniştir. Bu kaynak yönteminin simgesi ise : E’ dir

elektrik ark kaynağının yapılışı
elektrik ark kaynağının yapılışı

Toz altı kaynağı

Elektrik akımı ile yapılan kaynak yöntemlerinden  “Elektrik ark” kaynağına benzer. Burada, farklı olarak, kaynak yerine otomatik toz serpilir. Bu toz, eriyen malzemenin hava ile anında temasını önler ve  oksitlenmeyi engeller

kaynak yöntemleri toz altı kaynağı

Elektrot, üzerine koruma katmanı kaplanmamış ve makaraya sarılmış haldedir.

Toz altı kaynağının kullanıldıkları yerler

Bu kaynak yöntemi, yatay dikişlerde kullanılır. ve özellikle kalın malzemelerde kullanılır. (en az 2 mm). Kazan, çelik konstrüksiyon, Gemi, Araç ve makina üretimi gibi alanlarda tercih edilir.
Ayrıntılı bilgi için BKNZ: Toz altı ark kaynağı nedir. Nasıl Yapılır

toz altı kaynağının yapılışı
Kaynak yöntemleri ders notları – toz altı kaynağının yapılışı
toz altı kaynağı
Tozaltı kaynağı yapımından bir görünüm

Nokta (Punta) kaynağı

Bu kaynak yönteminde, iki bakır elektrot, elektrik akımı altında, kaynatılacak malzemeyi birbirine değecek kadar yeterli kuvvetle bastırılır. simgesi: RP 

Elektrik akımı, plakalar arasında ısı oluşturur ve kaynatılacak plakalar, bu noktada eriyerek birleşirler. Punta kaynağının çalışma prensibi yandaki resimde verilmiştir.

Punta kaynağının kullanıldığı alanlar

punta kaynağının kullanıldığı alanlar yangın dolabı

Punta kaynağı, sac plaka konstrüksiyonu, (örneğin özellikle resmi binalarda gördüğümüz kırmızı yangın dolapları) gemi ve uçak imalatı, aparat ve alet imalatında kullanılır. Kaynak yöntemleri arasında ekonomik olanlar arasındadır. Özellikle ince kalınlıklarda perçin konstrüksiyonun yerini almıştır.

punta kaynak makinesi
Basit bir punta kaynak makinesi
nokta ya da punta kaynağı
Punta kaynağının yapılışı. Punta kaynağı saclar için kullanışlı kaynak yöntemlerindendir
Punta kaynağı robotlarının otomotiv sektöründe kullanımı

Basınç veya pres kaynağı

Kaynatılacak malzemeler birbirine dokundurulup, elektrik akımı verilir ve basınçla birleştirilir. Simgesi : P

Basınç kaynağı nerelerde kullanılır

Bu kaynak yöntemi, çubuk, kare veya köşeli kesitli kalın malzemelerde kullanılır. Özellikle değişik özellikteki çelikler için çok avantajlıdır.

Elektrikli makara kaynağı

Nokta kaynağı gibi yapılır. Pim şeklindeki bakır elektrot yerine sızdırmazlık amacıyla bakır makaralar kullanılır. Simgesi: RR

Makara kaynağının kullanıldığı yerler

Sac plaka konstrüksiyonu, gemi ve uçak yapımı, aparat ve alet imalatı. Özellikle ince kalınlıktaki saclarda kullanılan, ekonomik kaynak yöntemlerindendir.

Gaz kullanılarak yapılan kaynak yöntemleri

Kaynaklama işleminin birtakım gazlar kullanılarak yapıldığı kaynak yöntemleridir. Bunlar; Oksiasetilen kaynağı ve gazla eritme pres kaynağı’dır.

Oksiasetilen kaynağı

Oksijen kaynağı diye de bilinir. Bir üfleç kullanılarak oksijen ve asetilen gazlarının yanmasıyla yüksek ısı (yaklaşık 3200° C) oluşur ve sıvı hale gelen parçalar birleşir. simgesi: G

Oksijen kaynağının kullanıldığı yerler

Hemen hemen her yerde kullanılabilen kaynak yöntemlerindendir.İnce sac malzemeler ve borularda (max 15 mm ye kadar) tercih edilir. Maliyeti ve taşınması kolaydır. Alın ve köşe dikiş kaynağında kullanılır.

Gazla eritme pres kaynağı

Kaynatılacak birbirine dokundurularak gazla eritilir ve ardından basınçla birleştirilir.

Gazla Eritme pres kaynağının Kullanıldığı yerler

Özellikle değişik özellikteki çelikler için tercih edilen çok kaynak yöntemlerindendir. Kalın malzemelerde kullanılır.

Gaz ve elektrik akımı kullanılan kaynak yöntemleri

Gazaltı kaynağı olarak bilinen kaynak yöntemleridir. Bu işlemde ark, Argon, Helyum, CO veya çeşitli gaz karışımları gibi bir koruyucu gaz atmosferi altında meydana gelir. Bu gaz kaynak bölgesini oksitlenmeden korur.

Normal ark kaynağındaki gibi sık sık elektrot değiştirilmediği için, hızlı ve ekonomiktir. Kaynak dikişi üzerinde cüruf meydana gelmez.

Gazaltı kaynağı hakkında detaylı bilgi için BKNZ:  Gazaltı ark kaynağı nedir

WIG kaynağı

kaynak yöntemleri Wolfram inert gaz kaynağı
Wolfram inert (WIG) gaz kaynağı
WIG kaynağı ekipmanı
Kaynak yöntemleri arasında önemli bir yere sahip olan WIG kaynağında kullanılan ekipman

(WIG açılımı: wolfram inert gaz) Bu kaynak yönteminde, Elektrik arkı ile, wolfram elektrodu kullanılarak, kaynaklanacak parçalar eritilir. Eriyen bölgeye malzemenin oksitlenmesini önleyen bir koruyucu gaz (genellikle argon gazı) verilir.

kaynak yöntemleri wig kaynağının yapılışı
Wig kaynağının yapılışı

WIG kaynağının kullanıldıkları yerler

WIG kaynağı ile hemen hemen bütün metaller kaynatılabilir. Özellikle korozyon ve oksitlenmeden korumak için Krom-Nikel-Çelikleri, aluminyum ve bakır alaşımları alternatif akımla kaynatılır.

wig kaynağının görünümü
WIG kaynağı ile kaynaklanmış bir parça

Kalın malzemelerin çabuk ve kolay kaynatılması sebebiyle de tercih sebebidir. Aparatlar, kazanlar, ev aletlerinde kullanılır.

MIG kaynağı

Gaz ve elektrik akımı kullanılan kaynak yöntemlerindendir.

kaynak yöntemleri metal inert gaz mig kaynağı
MIG kaynağı

Bu kaynak yönteminde, rulo halinde sarılmış bir elektrotla kaynak yapılacak yer eritilir. Eriyen kısma koruyucu gaz (genelde argon, helyum ya da bunların karışımı) verilir ve erimiş malzemenin oksitlenmesinin önüne geçilir.

mig kaynağının yapılışı
MIG kaynağının yapılışı

MIG kaynağı, alaşımlı çeliklerde tercih edilen kaynak yöntemlerindendir.

mig kaynağı profil malzeme kaynatma
mig kaynağı ile profil malzemeleri birbirine kaynatma

MIG kaynağı nerelerde kullanılır

Alaşımlı çeliklerde MIG kaynağı kullanılır. Çok az çekme olması da tercih sebeplerindendir. Bütün dikiş biçimlerinde kullanılır. MIG kaynağının en belirgin kullanım alanı ise, aparatlar, kazanlar, gemi ve uçak sanayidir.

mig kaynağının görünümü
mig kaynağının görünümü 

Kaynak yöntemleri ders notları

Bu yazıda anlatılan bilgileri pdf ders notu halinde aşağıdaki kısımdan indirebilirsiniz.

pdf ders notu indir
0 Paylaşımlar

Yorum ekle

Yorum eklemek için tıkla