Teknik resim dersleri bölümünde Bu yayınımızı, teknik resimde yardımcı görünüş konusuna ayırdık. Yardımcı görünüş nedir.Yardımcı görünüş neden çizilir. yardımcı görünüş nasıl çizilir.Yardımcı izdüşüm düzlemi nedir gibi konulara değineceğiz. Yardımcı görünüş çizim örnekleri vereceğiz.
Yardımcı görünüş
Yardımcı görünüş neden çizilir?
Paralel dik izdüşüm metodlarında yalnız izdüşüm düzlemlerine paralel yüzey ve doğrular gerçek şekil ve büyüklükleri ile çizilebilirler. Birçok cisimler muntazam ve birbirine dik yüzeylerden meydana geldiğinden resim çizerken bu cisimleri, yüzeyleri izdüşüm düzlemine paralel olacak şekilde düşünmek mümkündür. Ancak, düzgün olmayan ve çeşitli yönlerde yüzeyleri bulunan cisimlerde bu kolaylık sağlanamaz ve yüzeylerin çoğu gerçek şekil ve büyüklüğü ile gösterilemezler. Böyle bir durum ise çizimde, resmi anlamada ve boyutlandırmada zorluk doğurur, örneğin, aşağıdaki şekilde verilen parça üzerindeki delik üstten ve sol dan görünüşte elips olarak elde edilecektir.
Yardımcı izdüşüm düzlemi nedir?
Şekilde bu elipslerin nokta nokta nasıl çizilecekleri gösterilmiştir. Daha basit bir çizimle elipsleri yaklaşık olarak çizmek mümkünse de bir elips çizimi pergelle yapılan bir daire çiziminden zordur ve fazla vakit alır. Bu deliğin boyutlandırılması da, kesik çizgilerden boyut verilemeyeceğine göre ancak önden görünüşte bir kısmi kesit almakla mümkündür. Bu gibi durumlarda ana izdüşüm düzlemlerine ek olarak yardımcı izdüşüm düzlemleri kullanılır.
Genellikle bu düzlemler cismin eğik yüzeylerine paralel olarak alınır. Böylece eğik yüzeylerin bu düzlemler üzerin deki dik izdüşümleri gerçek büyüklükleri ile elde edilir. Yukarıdaki parçanın eğik yüzüne paralel bir yardımcı izdüşüm düzlemi kullanılır ve bu döndürülüp kâğıt düzlemi içine getirilirse Aşağıdaki şekilde görülen durum elde edilir.
Ön ve yardımcı görünüşten ibaret bu resim üstten ve soldan görünüşe lüzum kalmadan parçayı belirtir. Delik daire olarak göründüğünden çizim ve boyutlandırma da daha basit olarak yapılabilir.
Yardımcı izdüşüm düzlemlerinin kullanılma sebebi daha ziyade eğik yüzeylerin şeklini belirmek olduğundan ,bunlar üzerinde çok defa bütün şeklin izdüşümü değil, yalnız eğik yüzeylerin izdüşümleri çizilir. Şekil 3- a da görülen cismin yardımcı düzlem üzerindeki tam izdüşümü Şekil 3- b de görülmektedir. Bunun yerine Şekil 3- c de olduğu gibi yalnız eğik yüzeyin belirtilmesi çizim ve anlama bakımından kolaylık sağlar.
Yardımcı görünüşün çiziminde mesafelerin taşınması için yüzeyin üzerinde veya kenarında bir mukayese doğrusu seçilir ve görünüş sanki bunun etrafında döndürülüp kâğıt düzlemine getiriliyormuş gibi düşünülür. Şekil-3 deki A-B doğrusu bu amaçla seçilmiş bir doğrudur. Şekil-4 ve şekil-5 de yalnız eğik yüzeyin gösterildiği yardımcı görünüşlere ait iki örnek görülmektedir.
Yardımcı görünüş kullanıldığı zaman, bazen cismin ana görünüşlerinden eğik yüzeyleri ihtiva eden ve çizimi zor olanlarında bu kısımlar gösterilmez, eksiklik yardımcı görünüşlerle tamamlanır. Şekil-6 daki örnekte üstten görünüş kısmen çizilmiş, eğik yüzeyler .yardımcı görünüşle belirtilmiştir.
Bu gibi durumlarda görünüşün çizilen kısımları serbest el çizgisi ile sınırlandırılır.
Yardımcı görünüş çizimi nasıl yapılır ?
Yardımcı görünüşler paralel dik izdüşüm kurallarına göre ve ana görünüşlerden faydalanarak çizilir. Şekil-7 de (aşağıda) verilen örnekte çizim şekli ve sırası gösterilmiştir. Bu sıraya göre:
a) Önce ana görünüşler çizilir.
b) Eğik yüzeye paralel yardımcı izdüşüm düzlemi döndürülüp kâğıt düzlemine getirildiğinden referans ekseni (dönme ekseni) A-B tespit edilir.
c) Noktaları taşımak üzere ana görünüşten referans eksenine dik yardımcı çizgiler çizilir.
d) Ana görünüşten, noktaların referans eksenine olan uzaklıkları alınır ve yardımcı görünüş üzerinde ait olduğu yardımcı çizgiler üzerine taşınır.
e) Bütün noktalar bulunduktan sonra bunlar birleştirilerek resim tamamlanır.
