Pnömatik Silindirler ve Çeşitleri

Pnömatik silindirler doğrusal ve açısal hareketlerin elde edilmesinde kullanılır. Pnömatik enerjiyi mekanik enerjiye dönüştürür. Standart ve standart olmayan özellikte çok çeşitli silindir türü vardır. Genel uygulamalar için üretilen silindirler 10 bar’lık çalışma basınçlarına kadar dayanabilir. Daha yüksek basınçlar için özel üretilmiş pnömatik silindirler kullanılmalıdır.

Pnömatik Silindir Çeşitleri ve Simgeleri

Tek Etkili Silindirler

Tek etkili silindirler sadece bir yönde iş yapabilirler. Diğer yöndeki hareket, bir yay kuvveti ,piston kolunun kendi ağırlığı veya dış kuvvetlerle gerçekleşir. Sıkıştırma, kaldırma, gerdirme gibi yerlerde kullanılır.
Bu silindirlerde hava tüketimi daha azdır, daha ucuza mal edilirler. Strok boylan genelde kısadır. Sebeple 100 mm den uzun stroklarda pek kullanılmaz. Yaya karşı iş yapıldığı için %20 bir enerji kaybı vardır.

tek etkili yay geri dönüşlü silindir

Yay geri dönüşlü silindirlerde oluşan kuvvetin bir kısmı yay kuvvetinin yenilmesi için harcanır.

tek etkili ağırlık geri dönüşlü silindir

Ağırlık geri dönüşlü silindirlerde silindirin geri gelmesi için silindir dışında yay kullanılıyorsa bu tip silindirler ağırlık geri dönüşlü olarak adlandırılır. Hava girişi için silindir üzerinde tek hava girişi bulunur. Diğer tarafta bulunan delik, hareket sırasında silindir içine hava giriş çıkışını sağlar. Kirlenmeyi önlemek için bu delik bir filtre ile kapatılır.

Tek Etkili Silindirin 3/2 Valfle Kontrolü

3 yollu 2 konumlu valfin tek etkili silindirle çalışması

Örnek devrede 3/2 valf tetiklendiği zaman 1 (giriş) ve 2 (kullanıcı) kanalları birbirine bağlanır ve silindirde pozitif ilerleme sağlanır. Geri dönüş hareketi için yön valfi ilk konumuna getirilmelidir. Gereken kuvvet yay vasıtası ile elde edilir ve pozitif bölümde kalan hava valfin tahliye kanalından atılır.

Çift Etkili Silindirler

Çift etkili silindirin iki yöndeki hareketi basınçlı hava ile sağlanır. Pnömatik sistemlerde en fazla kullanılan silindir türüdür. Bu tür silindirler hem ileri hem de geri gelirken iş yapabilir. Strok boyları tek etkili silindirden daha fazladır.

Basınçlı havanın etki ettiği iki farklı yüzey vardır. Dolayısıyla çift etkili silindirlerde çıkış ve giriş hareketinde iki farklı hız ve kuvvet elde edilir.

Çift Etkili Silindirin 5/2 Valfle Kontrolü

Çift etkili silindirlerin hareketi için her iki yönde de basınçlı havaya ihtiyaç duyulduğu için kullanılacak olan valf üzerinden bir bölümü basınçlandırırken diğer taraftaki havayı tahliye etmek gerekecektir. Bu sebeple çift etkili silindirler normal şartlarda 5/2 (5 Yol / 2 Konum) valfler ile kontrol edilir.

Çift Etkili Silindirin 5:2 Valfle Kontrolü

Başlangıç konumunda silindir negatif konumundadır ve negatif bölüm basınç altında iken pozitif taraf tahliye kanalı üzerinden atmosfere açıktır.

Valfin konumu değiştirildiğinde 1 numaralı kanaldaki basınçlı hava 4 numaralı kanal üzerinden pozitif bölüme aktarılır ve aynı zamanda 2 numaralı kanal 3 kanalına açılarak negatif bölümdeki havanın tahliye edilmesini sağlar. Bu durumda silindirde pozitif ilerleme sağlanır. Valf tekrar ilk konumuna getirildiğinde hareket sırası tersine çevrilir ve silindir başlangıç konumuna geri döner.

Tandem Silindirler

Yüksek itme kuvvetlerinin elde edilmesi amacıyla kullanılan silindir çeşididir. Kursları eşit olan iki veya daha fazla silindirin uç uca eklenmesinden oluşur. Silindir sayısına bağlı olarak giriş çıkış sayısı ve itme kuvveti artar. Tandem silindirleri geri konuma getirirken hava tüketimini azaltmak için silindirlerden sadece birine hava gönderilmesi yeterlidir.

Tandem silindirler sayesinde silindir çapı ve basıncın arttırılmasına gerek duyulmadan silindirin itme kuvveti önemli oranda arttırılır.

Teleskobik Silindirler

Bu silindirler, iç içe geçmiş, farklı çaplı silindirlerden meydana gelir. Uzun kursların gerekli olduğu ve fazla yer kaplaması istenmeyen yerlerde kullanılır. Pnömatik sistemlerden çok hidrolik sistemlerde kullanılır. İlk çıkış hareketindeki etki yüzeyi küçüktür; dolayısıyla düşük kuvvetler elde edilir.

Döner Silindirler

Açısal hareketlerin elde edilmesinde kullanılır. Döner tabla, büyük boyutlu valflerin açılıp kapatılması, robot vb. yerlerde gereken açısal hareketler için kullanılır. Endüstriyel uygulamalarda 90^o ve katları şeklinde açısal hareketlere gerek duyulur. En fazla kullanılan açısal hareket 180^odir.

Konuyla İlgili Dokumanlar

Pnömatik silindirler Slayt Sunu
PDF İNDİR // Powerpoint PPT İNDİR

Pnömatik silindirler slayt içeriği

Pnomatik silindirlerin temel Yapısı
Pnomatik silindir çeşitleri.
Tek etkili yay geri dönüşlü silindirler.
Tek etkili yaysız silindirler.
Çift etkili yastıksız silindirler.
Sabit yastıklı tipler.
Çift etkili magnetli silindirler. Milsiz silindirler.
Sıkıştırmalı (Short stroke) silindir
Mikro silindirler ve yapıları.
Kompakt silindirler ve yapıları.
Küçük çaplı ISO silindirler
ISO / VDMA silindirler, Inch silindirler
Dönmez milli silindirler ve yapıları.
Çift milli silindirler nedir nasıl çalışır?
Farklı stroklu silindirler ve yapıları.
Tandem silindirleri nedir. Nasıl çalışır?
Servo silindirler nedir. Nasıl çalışır.
Açısal Aktuatör nedir. Nasıl çalışır.
Rotary dişli piston nedir nasıl çalışır.
Körükler

İtme ve çekme gücü tablosu
Piston rod burkulması ve burkulma faktörleri
Silindir yardımcı ekipmanları
Hız kontrol ve Basınç / Hız grafiği
Hat tipi akış regülatörü nedir. Nasıl çalışır?
Silindir üstü akış regülatörü nedir. nasıl çalışır?
Çabuk egsoz valfi. Contalar.
‘O’ ring piston contaları.
Cup seals(Nutring)
Z Ring. ‘O’ Ring silindirik contalar.
Yastıklama contaları
Piston rod keçesi. Piston rod körükleri.
Aşınma yüzüğü.
Ayarlanabilir Yastıklama nedir?
silindir bağlantı ekipmanları nelerdir?
Çift yönlü yoke. Frenleme sistemi ve çalışması.
Çift stroklu milsiz silindirler.
Pozisyonerler ve servo silindirler.
In-line (doğrusal) pozisyoner Entegreli servo valf ve silindir
Üniversal pozisyoner nedir. Nasıl çalışır?

İlgili Tavsiye Videolar

Konuyla İlgili Sorular

Bu silindirlerde geri dönüş bir yayla sağlanır ve yay ne kadar uzarsa o kadar fazla enerji kaybına yol açar. Bu yüzden 100 mm’den uzun stroklarda tek etkili silindir tercih edilmez.

Piston ileri hareket ederken aynı zamanda geri dönüş yayını da sıkıştırmak zorundadır. Bu yayı sıkıştırmak için harcanan güç, yaklaşık %20 oranında bir enerji kaybı olarak ortaya çıkar.

İlgili Yazılar