PNÖMATİK MOTORLAR. Özellikleri ve Çalışma sistemi

PNÖMATİK MOTORLAR. Özellikleri ve Çalışma sistemi

Bu yazımızın konusu pnömatik motorlar olacak. Pnömatik motorların çalışma sistemi. Pnömatik motorların özellikleri ve üstün yönlerine değineceğiz.

Pnömatik motorlar ve çalışma sistemi

Pnömatik sistemlerde basınçlı lıava enerjisini dairesel hareket dönüş­türen pnömatik devre elemanlarına pnömatik motorlar denir.

Daha belirgin bir ifade ile; bir pnömatik motorda, basınçlı havanın kinetik enerjisi dönen bir milin kinetik enerjisine dönüştürülür. Çıkış mili motorun çalıştırılacak makineye veya cihaza bağlandığı noktadır.

pnömatik motorların özellikleri
pnömatik motor

çalışma prensipleri kompresörün tam tersidir. Kompresör, elektrik enerjisini önce mekanik enerjiye, mekanik enerjiyi de basınç enerjisine dönüştürür. Motor ise bu basınç enerjisiyle mekanik enerji üretir,

Motora giren basınçlı havanın basıncı, motordan elde edilebilecek kuvveti veya çıkış torkunu tayin eder.

Havanın debisi ise, motor hızını belirler. Basınç ve debinin her ikisi birlikte olarak, motor çıkış gücünü tayin eder.

Pnömatik motorların genel yapısı, bazı hidrolik motor ve pompaların yapısına  benzer. Ancak, pnömatik motorlar üzerinde yapılan bir takım belli değişiklikler, bunların basınçlı hava ile daha verimli olarak çalışabilmelerini sağlar.

Bir hava kompresörünün sisteme mümkün olduğu kadar fazla miktarda basınçlı hava sevk edebilmesini sağlamak için, hacimsel verimi genellikle çok yüksektir.Bunun nedeni; piston, rotor ve diğer parçaların çok sıkı geçmeli bir yapıda olmaları ve dolayısıyla maksimum çıkış kapasitesi sağlamalarıdır.

pnömatik motorun çalışma sistemi ve parçaları
Pnömatik motorun parçaları. Patlatılmış montaj görüntüsü

Bir motorun mümkün olduğu kadar büyük bir mekanik çıkış gücüne sahip olabilmesini sağlamak için; motorlar mümkün mertebe, daha yüksek mekanik ve toplam verim değerleri amaçlanarak tasarlanır. Yani, motor büyük miktarda iş veya tork sağlayabilir; fakat bu da daha fazla miktarda hava kullanılmasına mal olur.

Pnömatik Motorların Özellikleri

Pnömatik motorların genel yapısı hidrolik motorların ve pompaların yapısına benzer. Bazı değişiklikler yapılarak basınçlı hava ile daha verimli çalışan pnömatik motorlar geliştirilmiştir. Kullanma alanları oldukça geniştir. örnek ; diş tabiplerinin diş temizleme çark motorları, pah kırma, çapak alma, vida sıkma vb. sayılabilir.

Pnömatik motorlarla 500.000 devir/dakikalık devir elde etmek mümkündür. Pnö­matik motorlar her türlü ortamda çalışmaya elverişlidirler. Isı, nem, kir, pislik, soğuk ve titreşimli ortamlarda çok rahat bir şekilde çalışırlar.

Pnömatik motorlar küçük devirlerde yüksek döndürme momenti sağlarlar. Pnömatik motorlardan elde edilen devir sayısı arttıkça döndür­me momenti azalır. Bundan dolayı yüksek devirlerde büyük kuvvetler karşısında durabilirler. Pnömatik motorların aşırı yükler karşısında dur­ması veya geriye dönmesi motora hiçbir zarar vermez.

pnömatik motorun kullanım alanları
Dişçilerin kullandığı ekipmanlardan biri. Pnömatik motorun kullanım alanlarına örnektir.

Bu da pnömatik motorların endüstriyel alanda daha çok kullanılmasını sağlamıştır. çok küçük boyutlardaki pnömatik motorlarda çok yüksek devirlerin elde edil­mesi pnömatik motorların tıp alanında ve dişçilikte kullanılmasını sağla­mıştır. Dişçilikte 400.000 dv/dak. ile çalışan kurşun kalem büyüklüğünde pnömatik motorlar kullanılmaktadır.(yukarıdaki resim)

Pnömatik motorlar küçük devirlerde büyük döndürme momenti oluşturur. Devir sayıları yükseldikçe moment azalır ve büyük kuvvetlere zorlandığında durma noktasına gelir.

Pnömatik motorların üstünlükleri

Pnömatik motorların devir sayıları çok yüksektir (max 500.000 dev/dak).
Yapıları küçük, hafif ve az yer kaplarlar.

pnömatik motorların üstünlükleri


Yön değiştirme kolaylığı vardır. Dönüş yönü hareket devam ederken anında değiştirilebilir.
Bakımları kolay yapılır.
Pnömatik motorlar aşırı ve anî yüklenmelere karşı güvenlidirler.Fazla yüklenildikleriııde sadece yavaşlar ya da dururlar.
pnömatik motorlar her türlü ortamda rahatlıkla kullanılabilir. (kirli, tozlu, nemli, yanıcı)Hava şartlarından etkilenmezler.
Devre elemanları ucuzdur.
Değişik konumlarda çalışabilir.
Bu saydıklarımız Pnömatik motorların üstünlükleridir.

pnömatik motorun devrede kullanımı


Pnömatik motorun pnömatik devrede yön kontrol valfi ile birlikte kullanılması. Bu şekilde pnömatik motorun her iki yönde de dönmesi sağlanır. (yukarıdaki resim)

Related Posts

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.