Miller ve Muylular

  • 12 Mart 2018
  • 2.505 kez görüntülendi.
Miller ve Muylular

Makine elemanlarının konularından olan miller ve muylular ile birlikteyiz. Bu yayınımızda millerin ve muyluların çeşitleri. Muylu nedir. Muylu ve milin farkı. Millerde atalet ve dayanım hesabı mil çapı hesabı, muylunun taşıyabileceği yük hesabı gibi konulara göz atacağız.

MİLLER

Enine kesildikleri zaman daire ve boylan uzun olan, dönme hare­keti yapan makine elemanlarıdır. Üzerine takıldıkları elemanlar vası­tası ile dönerler veya ilk dönme hareketini yaparak başka elemanlara hareket ve kuvvet iletirler.

Millerin özellikleri

Genel olarak millerin üzerine kasnaklar, dişli çarklar, volanlar, kamlar… vb. gibi elemanlar takılarak görevlerini yaparlar. Üzerine takılan elemanlar (kamalar, pimler, civata ve somunlar) aracılığı ile bağlanırlar. Elemanların takıldığı kısımlara kama yuvaları, pim delik­leri açılarak beraber çevirici olarak görev yaparlar.

dişli çarkın mile bağlanması

Miller üzerine takılan elemanların ağırlığından ve dönme moment­lerinden dolayı eğilmeye zorlanır. Düzensiz yataklamalarda ise yatağı aşındırırlar.

milin yataklanması kasnak
Üzerine takılan parçaların ağırlıklarından, kayışların gerilme ve çekme kuvvetlerinden dolayı eğilmeye zorlanırlar. Miller genel olarak kopma direnci 42-50 kg/mm2 olan akma çelik maddeden geçirilerek yapılırlar. Dış yüzeylerinin çok sert ve aşınmaya karşı dayanıklı olması için sementasyon işlemi yapılır veya nitrürlenirler.

Mil çeşitleri

a.Düz miller  b. Eğilebilen miller  c. İçi boş miller  d. Krank milleri  e. Kamalı miller

Düz miller (Transmisyon milleri)

düz mil transmisyon mili kama

Transmisyon milleri de denilen düz miller her çeşit ölçü çap ve uzunlukta, işin gereğine ve biçimine göre şekillendirilirler. İki başla­rından yataklanarak montaj edilirler. Genel olarak boyları kısadır. Boyları uzun olanlarda eğilme meydana geleceğinden orta yerden yataklanmalıdır.

Eğilebilen miller

Çalıştıkları ortamlarda biçim değiştirmesi istenen yerlerde kul­lanılan millerdir. Örneğin, Bileme aletleri milleri, Spiral taş milleri, diş tedavisinde kullanılan diş oyma aletleri, elektrik kablolarının korun­ması gibi… vb. yerlerde kullanılırlar.

İçi boş miller

içi boş mil

îş tezgahlarında fener mili olarak kullanılan içi boşaltılmış mil­lerdir. Bu millerin içi boşaltılmakla ortalama % 10 dayanımım kaybe­derler. Dayanma gücü zayıflar.

Krank milleri

krank mili

Motorlarda, pistonların doğrusal hareketini dairesel harekete çe­viren millerdir. Krank millerinin dengeli çalışması söz konusu oldu­ğundan hassas işlenmeleri gerekir.

Kamalı miller

kamalı mil

 

TS 147/19 Genellikle 6 ve 8 kama kanallı olarak yapılan miller, fazla zorla­nan hız kutularında ve motorlu taşıtlarda kullanılır. Kamalı miller frezede ya divizör tertibatıyla ya da kanal frezesi kullanılarak azdır­ma yöntemi ile açılır. Kamalı miller üzerine takılan elemanların eksenel kaymalarına yardımcı olurlar.

kamalı mil yapımı imalatı azdırma

Kamalı milin azdırma yöntemiyle yapımı (yukarıda)

Mil çapı hesabı

Miller dönerken burulma söz konusu olduğuna göre, mili çeviren (F) kuvveti, mil yarı çapı (r) ve dakikadaki devir sayısı (n) olursa mi­lin 1 sn de aldığı yol:

mil çapı hesabı

millerde atalet ve dayanım momenti tablosu

miller ve muylular için kesit, atalet momenti, dayanım momenti, jrasyon yarıçapı tablosu (Yukarıda)

mil çapı formülü

 

Mil çapının hesaplanması örnek problem

10 BG nü 600 dev/dak ile ileten milin üzerindeki emniyet geril­mesi (τdem) 250 kg/cm² dir. Mil çapını hesaplayınız.

Çözüm:

millerde dayanım hesabı problem

İçi boş millerde mil çapı hesabı örnek problem

Bir milin içi 3/5 i kadar boşaltılmıştır. 250 BG nü 200 dev/dak ile ileten bu milin üzerindeki emniyet gerilmesi 180 kg/cm2 dir. Milin çapını bulunuz.

içi boş mil çapı hesabı

mil hesabı 4

 

MUYLULAR

Millerin yatak içinde kalan kısımlarına muylu denir. Muylulara gelen yüklerin durumuna göre adlandırılırlar. Eksene dikey olarak yük taşıyan muylulara taşıma muylusu, eksene parelel yük taşıyan muylu­lara da dayanım muyluları adı verilir.

muyluların burçla takılması

Muylular, yatak içerisinde dönerek çalıştıklarından aşınırlar. Bu­nun için muylu kısımlar ya sertleştirilir veya burç takılarak çalıştırılması sağlanır. Burçlar aşınınca yerine yenileri takılır. Dönem muylu kısımları mutlak yağlanmalıdır. Yağsız kaldıkları zaman aşınarak yatak sararlar.

uç muylu

Uç muylu: Milin uç kısmından bulunur. Mil çapından küçük alınır. Uç muyluların değişik iki şekli(yukarıda)

ara muylu

Ara muylu : Millerin orta kısımlarında bulunur. Ara muylu kesiti ve ara muylu (Yukarıda)

küresel muyluKüresel muylu : Millerin uç kısımlarında küre biçimindedir. Açısal hareketin iletil­mesinde kullanılır.(Yukarıda)

konik muyluKonik muylu : Mil uçları konik biçimdedir. Kuvvetlerin yatak eksenine dik ola­rak gelmesi isteniyorsa (Taşıtların tekerlek millerinde) böyle durum­larda kullanılır.

Taraklı muylu: Çok büyük eksenel kuvvetleri etkisi altındaki kuvvetleri taşıması amacıyla taraklı biçimde yapılır. Kuvvetler faturaların yan yüzeyleri­ ne eşit olarak dağıtılır.

Muylunun taşıyabileceği yük hesabı

Muylunun yatağı zorlayan yüzeyi = S = d . L
Yatağın (S) yüzeyine gelen basınç = P ise,
Zorlama yükü = F = P .S F = P.d.L olur.

muylu hesabı

F = Muylunun taşıyabileceği yük = kg
P = Yatağın iç basıncı = kg/cm2
d = Yatak ve muylu çapı = cm
L= Yatak boyu—cm

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. İsmet ÖZ dedi ki:

    Çok güzel hazırlanmış bir döküman.Ellerinize sağlık.

BİR YORUM YAZ