Kalıp Sıyırma Kuvveti ve Zımba Flambaj Boyu Hesabı

05.06.2019
3

Sıyırma Kuvveti. Zımba sıyıncı (kılavuz) plâkası ile zımba arasındaki toplam, sürtünme kuvvetine, sıyırma kuvveti denir. Sıyırma kuvveti, şerit malzeme kalınlığı ve toplam kalıplama kuvvetinin % si olarak aşağıdaki çizelgeden (K) sabiti alınır. Veya pratik olarak (K) sabiti, toplam kalıplama kuv­vetinin 1/40 ilâ 1/5’i arasında alınır.

şerit malzeme kesme kuvveti k sabiti

Sıyırma kuvvetini, aşağıdaki formülle şu şekilde bulabiliriz.
Ps = K . P (kg)
P = Lt . Td . T (kg)
Ps = K . Lt . Td . T (kg)
Ps = Sıyırma kuvveti (kg)
K ı= Toplam kalıplama kuvveti yüzdesi (yukarıdaki çizelgeden) veya toplam kalıp­lama kuvvetinin 1/40 = 2,5 ilâ 1/5 = % 20 si arasında alınır.

Zımba Flambaj Boyu Hesabı

Delme ve kesme kalıplarında kul­lanılan küçük çaplı veya kesitli zımbaların flambaja uğramadan delme veya kes­me yapması gerekmektedir. Bunun için, maksimum zımba boyu hesaplanır. He­saplama işlemi “EULER” denklemine göre yapılır. Euler denkleminde kirişlere uygulanan kritik yükleme formülü, zımbalar için de aynı düşünülebilir.

zımba flambaj hesabı euler denklemi kiriş yükleme şekli

Yukarıdaki şekilde kiriş yükleme şekli ve Euler denklemi gösterilmektedir.

Formülden zımba kesme kuvveti. Pz — lz . Td . T , kg olarak ya­zılabilir. Zımbanın bir ucu oynak veya sabit olarak zımba plâkasına tespit edil­miş, diğer ucu ise kılavuz plakası ile desteklenmiştir. Yukarıdaki şekil-a daki “Euler” denklemine zımba kesme kuvvetini eşitlediğimizde, aşağıdaki formülü yazabiliriz.

Pz= Pkr yazılır.
Pz= lz . Td . T ,kg

zımba flambaj formülü

Eşitliği elde edilir.

kesme kalıbı zımba flambaj boyu hesabı

E = Zımba malzemesinin elâstikiyet modülü, kg/mm2
L = Zımba boyu, mm
I = Zımba atalet momenti, mm4
lz =Delme veya kesme zımbasının kesme çevre uzunluğu, mm
Pkr= Euler yükleme kuvveti, kg
π =3,14

Zımba malzemesi sertleşebilen çelik malzemelerden yapıldığı için elâstikiyet modülü E = 20000 kg/mm2 olarak alınabilir. Zımba atalet momenti ise, zımba kesitine göre hesaplanır.

zımba kiriş kesiti dayanım atalet momenti tablosu

Bazı zımba kesit profilleri ve atalet momentleri yukarıdaki çizelgede verilmiştir.

Buna göre; Elastikiyet modülü E = 20000 kg/mm2 ve kesiti yuvarlak olan zımbanın flambaj boyu, aşağıdaki formülle bulunur.

kalıp zımba flambaj hesaplama

Kalıp Kesme kuvveti, Sıyırma kuvveti ve Flambaj Boyu hesabı Uygulaması

Ölçüleri verilen rondela, kalınlığı 3 mm olan alüminyum malzemeden delme ve kesme ardışık kalıbıyla seri halde üretilecek­tir.(Td= 10kg/mm2) Buna göre;

kalıp kesme zımbası flambaj boyu hesabı uygulaması
  1. Maksimum kesme (kalıplama) kuvvetini bulunuz?
  2. Emniyet katsayısı N = 1,5 olduğuna göre, emniyetli kalıplama kuvvetini bulunuz?
  3. Kesme işini bulunuz?
  4. Sıyırma kuvvetini bulunuz?
  5. Delme zımbasının flambaj boyunu bulunuz?

ÇÖZÜM

Maksimum kesme (kalıplama) kuvveti :
LT = π . (D+d)
LT= 3.14 (26+14) = 125.7 mm
P = LT . Td . T
P= 125,7 x 3 x 10 =3750 kg

Emniyetli kalıplama kuvveti :
Pem = P . N
Pem = 3750 x 1,5 = 5625 kg

ÎŞ(kalıp) = P( 1 — % Z . B . O) T, kg.mm

malzeme cinsi zımba batma oranı çizelgesi

Yukarıdaki zımba batma oranı çizelgesinden, % Z. B. O = %60
ÎŞ(kalıp) = 5625 (1—0,60) . 3 , kg.mm
ÎŞ(kalıp) = 6750 kg.mm

Sıyırma kuvveti :
Ps = Pem x K veya Ps= (%2,5— %20) x Pem
Ps= 5625 x 0,20 = 1125 kg

Flambaj boyu : formülden

zımba flambaj hesabı sorusu formül

L= 531 mm bulunur.

İlgili Konular

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.