Hidrolik devreler makine teknolojisinde önemli yer arz ederler. Hidrolik devrelerin birbiriyle tam uyum içinde çalışan pek çok parçadan oluştuğunu ve bu parçaların her birinin hassas üretim ve kalite kontrol aşamalarından geçerek sistemi oluşturduklarını da eklemek gerekir.
Hidrolik Devrenin Kısımları
Şimdi adeta vucudun organları gibi birbiriyle uyumlu çalışan bu sistemin kısımlarına yakından bakış atalım:
Hidrolik Pompa
İnsanda kalp neyse, hidrolik sistemde pompa odur. Sistemin ihtiyacı olan basınçlı sıvıyı sisteme sağlayan elemandır. Bunu, Elektrik motorundan aldığı hareketle Depodaki yağı emerek yapar.
Pompalar hidrolik sistemin ihtiyaçlarına göre değişen kapasitelerde ve değişik biçimlerde tasarlanırlar.
Tank (Depo)
Hidrolik sistemlerde en önemli enerji kaynağı olan sıvıların içinde depolandığı kaba yağ deposu. veya tank denir. Sistemde ısınan yağ depoya gelince hem dinlenir hem de depodaki filtre tarafından temizlenir.
Yağ deposunun içinde emiş hattında basılan ve geriye dönen yağın ayrılmasını sağlayan bir perde ile emiş filtresi ve emiş borusu bulunur.
Yağ deposu ölçüsü , sistemde dolaşan yağın debisinin 3-5 kat fazlası oranında olması gerekir.
Çek Valf
Tek yönde akışa müsaade eden, diğer yönden akış kesitini kapayan valflere çek valf denir.
Bilyalı , kapaklı ya da yaylı olan tipleri vardır. İster bilyalı ve yaylı olsun ister kapaklı olsun ,amaç tek yönlü geçişe izin vermektir.Akışkan bir yönden rahatça geçer ,ancak diğer yönden gelen akışkanın geçmesine müsade edilmez .
Basınç kontrol valfi
Basınç kontrol valfi, hidrolik devrelerde pompanın sisteme bastığı sıvının basınç değerini belli değerlerde tutma görevini üstlenen hidrolik devre elemanıdır. Basınç hattı üzerine montajı yapılır.
Hidrolik devreyi ve çalışan kısımları korur. Sistemin daha düzenli ve güvenli çalışmasını sağlar.
Hidrolik Silindir
Hidrolik Sistemlerde doğrusal hareket elde etmek için kullanılan devre elemanıdır. Hidrolik enerjiyi mekanik enerjiye dönüştürürler. Düzenli olarak ileri-geri hareket ederek çalışırlar.
Yön Kontrol Valfi
Yön kontrol valfleri ile alıcıya (hidrolik silindir veya hidrolik motor) giden akışkanın yönünü istediğimiz gibi kontrol edebilir ve istenilen noktada bekletebiliriz. Bu sayede alıcıya sağ-sol hareketi yaptırabilir. istediğimiz anda hareketin yönünü değiştirebiliriz ya da hareketi durdurabiliriz.
Akış Kontrol Valfi
Akış kontrol valfleri, hidrolik sistemlerde hidrolik silindire veya hidrolik motorlara giren sıvı miktarını ayarlayan hidrolik devre elemanlarıdır. Böylelikle silindir veya motorların hızını istenilen oranlarda ayarlamamıza imkan verirler. Evlerimizdeki musluklar da aslında bir nevi akış kontrol valfleridirler.
Manometreler
Manometreler hidrolik sistemlerde genellikle basınç hattına takılarak basınç ölçen aletlerdir. Aşırı basınç tespit edildiğinde elektrik sinyali gönderip kontağın atmasını sağlarlar ve doğabilecek kazalar engellenmiş olur.
Hidrolik Filtreler
Hidrolik devrelerde kum, metal parçası gibi yabancı maddelerin, çalışan parçalara zarar vermemesi için sisteme temiz sıvı gönderilmesini sağlayan devre elemanlarıdır. Basınç ve dönüş hattına takılabilirler.
Hidrolik Akümülatörler
Hidrolik sistemlerde gerektiği zaman kullanılmak üzere hidrolik enerjiyi basınç altında depolayan elemanlardır.
Çalışma basıncını kontrol ederler.
Sistemde oluşabilecek ani şokları ortadan kaldırırlar.
Sızıntılarla verim kayıplarını telafi ederler.
ısı yükselmelerinde sıvıyı soğuturlar.
Pompa arızalarında veya elektrik kesintilerinde sistemi bir süre besleyerek hareketin tamamlanmasını sağlarlar.
Hidrolik Motorlar
Hidrolik motorlar, çalışma sistemleri bakımından hidrolik pompaların tersi bir sistemle çalışırlar. Hidrolik pompaların aksine, motorlar sıvı basınçlı olarak girer ve dairesel hareket elde edilir.
Hidrolik motorları ters yönde döndürebilmek için yön kontrol valflerine başvurulur.
Hidrolik Bağlantı ve Sızdırmazlık Elemanları
Bağlantı elemanları : Hidrolik devre elemanlarının birbiri ile bağlantılarının sağlanması ve basınçlı sıvının kısımlar arasında taşınmasını sağlayan devre elemanlarıdır.
Bunlar : Borular, hortumlar ve rakorlardır.
Sızdırmazlık elemanları ise termoplastikten yapılan ve sıvı kaçaklarını önleme amaçlı kullanılan, genellikle çember şeklinde elemanlardır.
Hidrolik Devre Elemanları ile İlgili Dokumanlar
Hidrolik Devre Elemanları
Hidrolik Devre Elemanları 2
İlgili Yazılar
Merhaba,
Gerçekten çok yardımcı oldunuz verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim sayenizde iş öğreniyorum.
İyi çalışmalar.