Bükme Kalıplarında Bükme Boyu Hesabı

Bükülecek parçanın bükülmeden önceki açınım boyuna, bükme boyu denir ve parçanın toplam açınım boyuna da ilkel boy denir. Bükme boyunun hesabın­ da, önce tarafsız eksenin bükme merkezine olan uzaklığı (R) bulunur. Bu, taraf­sız eksenin bükme kavis yarıçapıdır.

Bükme boyunun bulunması

Gerçek bükme boyunun bulunmasında uygulanan yançap (R), aşağıdaki şekilde hesaplanır.

Bükme kavis yarıçapı saç malzeme kalınlığına eşit Ri = T ise, kat­sayı
y = 0,33 alınır ve bükme boyuna esas yarıçap
R = R1 + 0,33T , mm bulunur.

Bükme kavis yarıçapı saç malzeme kalınlığının 2 ilâ 4 katına eşit
Rı = (2 – 4) T ise, katsayı y = 0 ,4 alınır ve bükme boyuna esas yarıçap
R= R1 + 0.4 T (mm) bulunur.

Bükme kavis yarıçapı saç malzeme kalınlığının 4 katından fazla Rı > 4T den büyükse, katsayı y = 0,5 alınır ve bükme boyuna esas yarıçap
R = Rı + 0,5 .T mm bulunur.

Bükme boyunun bulunmasında aşağıdaki işlem basamakları aynen uygulanır.

  1. Tarafsız eksenin çember uzunluğu formülü yazılır;
    Lç = 2π R
    R= (R1 + yT)
    Buradan Lç = 2π (R1 + yT)
  2. Bükme açısı α belirlenir,
  3. α açısı kadar bükülen parça boyu bulunur.
    Bükme boyu L= α /360 . 2π (R1 + yT)
    L= π . α /180 . (R1 + yT)

Lç= Tarafsız eksenin çember uzunluğu, mm
L = Bükme boyu, mm
R = Tarafsız eksenin bükme kavis yarıçapı, mm
R1= Bükme kavis yançapı, mm
y = Katsayı
α = Bükme açısı
T = Saç malzeme kalınlığı, mm

İlkel boyun bulunması

Yukarıdaki parçada bükülen parçanın ilkel boyu, aşağıdaki formülle bulunur.

İlkel boy LT = L +L1+ ……………..+Ln

LT = Bükme işlemine tabi tutulacak parçanın ilkel boyu, mm
L1 ve L2 = Bükmeye uğramayan boylar, mm

Bükme boyu çizelge

Bükme boyunun bulunmasında uygulanan (y) katsayısı. Yukarıdaki çizelgeden dü­zeltme faktörü olarak alınır ve aşağıdaki formülle de bükme boyu bulunabilir.

Bükme boyu L = π . α /180 ( R1 + T/2 .y)

90 derecelik bükmede kavis yarıçapı
90 derecelik bükmede kavis yarıçapı çizelgesi

Yukarıdaki çizelgede 90° lik bükmelerde malzemenin cinsine göre bükme kavis yarıçapı R1 verilmiştir.

V bükmede bükme boyu tablosu

Yukarıdaki çizelgede saç malzeme kalınlığı ve bükme kavis yarıçapına göre bükme boyları verilmiştir.

Bükme Boyunun Hesabı Uygulama

u bükme boyu hesabı uygulama

Yukarıdaki şekilde ölçüleri verilen parça, 3 mm kalın­lığındaki pirinç malzemeden 40 mm genişliğinde bükülecektir. Bu parçadan seri halde üretileceğine göre, bükülecek parçanın ilkel boyunu bulunuz?

Çözüm

Bükülen parçanın ilkel boyu;

bükme boyu hesabı düzeltme faktörü tablosu

yukarıdaki çizelgeden düzeltme faktörü y = 0,65

bükme boyunun hesaplanması çözüm

Bükme boyu L2 = π . α /180 ( R1 + T/2 .y)
L2 = 3,14 . 90 /180 ( 3+ 3/2 . 0,65)
L2 = 6.24 mm

parçanın ilkel boyu LT= 2 . (LT = L1 + L2 + L3/2)
LT = 2. (20 + 6,24 + 15 )
LT = 82,48 mm

Bükme boyunun ve İlkel boyun hesabı uygulama 2

bükme boyu hesabı uygulamaları 2

Ölçüleri verilen parça, 2 mm ka­lınlığındaki alüminyum malzemeden 50 mm genişliğinde 90° V- bükülecektir. Bu parça seri halde üretileceğine göre;
Parçanın ilkel boyunu bulunuz?

Çözüm

Bükme boyu L2 = π . α  /180°  ( R1 + T/2 .y)

Bükme kavis yarıçapı saç malzeme kalınlığının 2 ilâ 4 katına eşit
Rı = (2 – 4) T ise, katsayı y = 0 ,4 alınır ve bükme boyuna esas yarıçap
R= R1 + 0.4 T (mm) bulunur demiştik. (Yukarıdaki anlatımda yeşil renk ile gösterilen kısım)
R = 4+0,4 . 2
R=4,8 mm

Bükme boyu L2:
L2= (45° . π /180°) x 4,8
L2= 3,77 mm

L4= (90° . π /180°) x 4,8
L4= 7,54 mm

L3 = 17 / cos 45° + 2 x 4 den
L3 = 32 mm

İlkel boy LT = L1 + L2 + ……….. +Ln
İlkel boy LT = 7 + (2 x 3,77) + ( 2 x 32) + 7,54 + 12
LT = 98,08 mm

Bükme Boyu ve İlkel boy hesabı Uygulama 3

bükme kalıbı bükme boyu hesabı uygulamaları 3

Yukarıdaki resimde gösterilen parça, kalınlığı 2 mm olan paslanmaz çelikten kalıplanacaktır. Seri halde üretilecek bu parçanın ilkel boyunu bulunuz.

Çözüm

bükme kalıbı uygulamaları ve çözümler 3

Bükme boyu L2 = π . α  /180°  ( R1 + T/2 .y)

bükme kalıbı düzeltme faktörü çizelgesi

yukarıdaki çizelgeden düzeltme faktörü y =0,8 alındığında.

L2 = π . 180° / 180°  ( 6 + 3/2 . 0,8) = 22,62 mm
L4 = π . 90° / 180°  ( 6 + 3/2 . 0,8) = 11,31 mm

İlkel boy :
Lt = L1+ (2 . L2) + (2. L3) + (2 . L4) + L5+ L9
Lt = 20+ (2 . 22,62)+(2 . 11,31)+ (2 . 38)+150+3
Lt = 316,86 mm

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.