Birleşik Kalıplar

Üzerinde birden fazla kalıplama işlemi bulunan parçalan tek operasyonda ve aynı istasyonda üreten kalıplara birleşik kalıplar denir.

Bu kalıplarla üretilen parça, kalıp deliğinden aşağıya düşmez ve kalıp içerisinde kalır. İtici pim veya plâka yardımıyla kalıp içerisine düşürülen parça, şe­rit malzeme iskeletiyle birlikte kalıptan dışarıya çıkartılır.

Delme-Kesme Birleşik Kalıbı

Delikli pul, rondela ve benzeri parça­ların üretilmesinde kullanılan kalıplara delme-kesme birleşik kalıbı denir. Küçük tonajlı kalıplarda yay baskılı plâkalar, itici pimler, sıyırıcı plâkalar ve benzeri kalıp elemanları kullanılır.

Büyük tonajlı birleşik kalıplarda kullanılan baskı plâkası, itici pim, itici plaka ve benzeri hareketli kalıp elemanları için de basınçlı havalı (pnömatik) veya hidrolik sistem kullanılır. Böylece bütün hareketli kalıp elemanları pnömatik veya hidrolik sistemle çalıştırılır.

pnömatik birleşik kalıp rondela kalıbı

Basınçlı havayla (pnömatik) çalışan birleşik rondela kalıbı

1 — Kalıp üst plakası
2 — Dişi kalıp
3 — İtici (çıkarıcı) plâka
4 — Delme zımbası
5 — Zımba plâkası
6 — Ara plâkası
7 — İtici pim
8 — Yerleştirme pimi
9 — Kalıp çerçevesi
10 — Sınırlayıcı piston

11 – Sıyırıcı tırnak
12 – Sıyırıcı tırnak bölüntüsü
13 – Zımba kılavuz plâkası
14 – Kesme zımbası
15 – İtici pim
16 – İtici pim plakası
17 – İtici pim destek plakası
18 – Ara diski
19 – Tapa
20 – Kılavuz sütunu

birleşik kalıp rondela kalıbı
Yay baskılı Birleşik Özel rondela kalıbı Kalıplama konumu
birleşik kalıp üstten görünüş

Kesme, Bükme, Çekme Birleşik Kalıpları

Tığ çekme, delme ve ayırma birleşik kalıbı

Tığ çekme, delme ve ayırma birleşik kalıbı aşağıdaki şekilde gösterilmektedir. Kalıbın kapanmaya baş­lamasıyla tığlar da şerit malzeme üzerindeki kanal açma işlemine başlar. Tığ çekme işleminin 2 /3 ’si tamamlanınca ayırma zımbası parçayı şerit malzemeden ayırır. Kalıp içerisinde kalan parçanın tığ çekme işlemi tamamlanırken, delme zımbaları da aynı anda delikleri deler. Kalıp açıldığında, iticiler yardımıyla kalıplanan parça dışarıya çıkartılır.

Tığ çekme, delme ve ayırma birleşik kalıbı

Tığ çekme, delme ve ayırma birleşik kalıbı

Ayırma biçimlendirme birleşik kalıbı

Aşağıdaki şekilde ayırma ve bi­çimlendirme birleşik kalıbı gösterilmektedir. Kalıp üst plâkasına iki zımba yer­leştirilmiştir. Bunlardan biri ayırma zımbası, diğeri de birbiri içerisine hareket edebilir şekilde monte edilmiş ara ve biçimlendirme zımbalandır. U-bükmeyi yapan ara zımbası, bükme işlemini engellemeyecek ve ekseni doğrultusunda hareket edebilecek şekilde biçimlendirme zımbasına tespit edilmiştir.

Ayırma ve biçimlendirme birleşik kalıbı
Ayırma ve biçimlendirme birleşik kalıbı

Biçimlendirme zımbasının ön ve arka yüzüne yay baskılı tutucular, alnına da merkezleme pimleri yerleştirilen biçimlendirme zımbası, ara zımbasını üzerinde taşır. Zorlama anında da ara zımbasını bırakır.

U-kalıbı üzerine yerleştirilen dişi kalıp, mafsal hareketlidir. U-kalıbının aşağı iniş hareketinde mafsallı dişi kalıp kapanır, kalıp açıldığında da yay baskısı yar­dımıyla yukarı doğru hareket eden U-kalıbı mafsallı dişi kalıbı açar. Açılan kalıptan alman parça bir miktar esnetilerek içerisindeki ara zımbası çıkartılır.

Birleşik kalıpların üstün ve zayıf yönleri

Üstünlükleri

1 —Seri üretimin fazla olması nedeniyle kalıplanan parça maliyeti azdır.
2 — Birden fazla kalıbın yaptığı işi tek başına ve aynı istasyonda yaptığı için, pres tezgâhına bağlanması zaman alıcı değildir.
3 —Fazla sayıda pres tezgâhını gerektirmediği için, mevcut pres tezgahına göre kalıp tasarımı daha kolaydır.

Zayıf Yönleri

1 — Komple kalıbın tasarımı ve yapımı zaman alıcıdır.
2 — Kalıbın tamiri güçtür.
3 — Kalıp maliyeti yüksektir.
4 — Maksimum kalıplama kuvvetini gerektirdiği için büyük tonajlı pres tezgâhı bulmak zordur.

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.