4 yollu 2 konumlu yön kontrol valfleri

Hidrolik pnomatik derslerinde bu bölümde 4 yollu 2 konumlu yön kontrol valfleri konusunu ele alacağız. 4 yollu 2 konumlu valfler nasıl çalışır. Nerelerde kullanılabilir inceleyeceğiz.

4/2 Yön Kontrol Valfin Çalışması

P. A. B. I olmak üzere dört yollu iki konumlu valflerdir. Çift etkili silindirlerin ileri-geri hareket ettirilmesinde kullanılırlar. Genelde hidrolik sistemlerde kullanılır. Pnomatikte kullanımı yok denecek kadar azdır. Pnomatikte 4/2 valf verine 5 /2’lik valfler kullanılır.

4 yollu 2 konumlu yön kontrol valfi konumlar

Yukarıdaki sembol ve kesit resimlerden anlaşılan şu :
4 yollu 2 konumlu valf normalde basıncı P üzerinden A ya gönderirken butona basılınca P üzerinden B ye göndermektedir .

1.konumda yani butona basılmamışken piston ileri gider. 2.konumda yani butona basıldığında ise piston geri gider.

4 yol iki konum buton kontrollu valf — 4 yol iki konumlu buton kontrollu yay geri dönüşlü valf

İki Konumlu Yön Değiştirme

4/2 yön kontrol valfleri, dört port ve iki konum ile aktüatörün yönünü basitçe değiştirebilir.

Tek Etkili Silindir Kontrolü

Bu valfler, tek etkili silindirlerin ileri-geri hareketini kontrol etmek için sıkça tercih edilir.

Kompakt Devre Tasarımı

4/2 valfler, 4/3 valflere göre daha az konum sunarak daha basit ve kompakt devre tasarımı sağlar.

4/2 Valflerin Hidrolik Devrede Kullanılması

Yukarıda, Çift etkili bir silindirin 4 yollu 2 konumlu yön kontrol valfiyle kontrolünü görüyoruz. Sisteme gereken yağ akışı hidrolik pompa tarafından sağlanmaktadır. İlk konumda sıvı akışı (P basınç hattı) silindirin sağ tarafına doğrudur. Silindirin sol tarafındaki sıvı depoya döner. Böylece piston solda kalır.

4/2 yön kontrol valfi örnek devre şeması

İkinci konumda ise (Pedala basıldığında) sıvı hareketi silindirin sol tarafına doğrudur. Sağ taraftaki sıvı ise depoya döner. Böylece piston sağa hareket eder. Pedal bırakıldığında ise yay basıncının etkisiyle valf ilk konuma geri döner.

Örnek kullanım: 4/2 valfin hidrolik preste emniyetli kullanımı

4 yollu 2 konumlu valf hidrolik preste kullanım — 4/2 yön kontrol valfine bağlı hidrolik silindirin 3/2 yön kontrol valfiyle endirekt kontrolü

Yukarıdaki devredeki uygulamada 4/2 Yön kontrol valfi, 3/2 Yön kontrol valfi ile endirekt kumanda ediliyor. Sistem normalde boştadır. Piston hareket etmez. Sistem basıncı sıfırdır. İşçi pistonu ileri geri ittiren butona bassa da piston hareket etmez. Çünkü basınç hattı kapalıdır ve yağ tanka dönmüştür. 3/2 valf çalıştırılınca sisteme basınç gelir, piston sola hareket eder. 4/2 valfe bağlı butona basılırsa piston bu sefer ters yöne hareket eder.

4/2 valfin kullanım örnekleri — 4/2 valfin 3/2 valfle endirekt kontrolü sayesinde iş güvenliği

Bu sistemde 3/2 valf ve 4/2 valf işçinin sağ ve soluna yerleştirildiğinde, örneğin bir pres tezgahında bunu yaptığımızda, işçi iki elini de butonlara basmak için kullanmak zorunda kalacaktır. 3/2 valfine bağlı butonu bırakırsa tüm yağ tanka döner ve baskı stop eder. Yani işçi piston aşağı inerken ellerini parçayı düzeltmek vs için kullanamaz. Bu da iş güvenliği bakımından ona fayda sağlar.

taşlama tezgahında iş güvenliği — Üniversal satıh taşlama tezgahı panelinden bir görüntü

Nitekim bazı NC denetimli olmayan tezgahlarda bu tip önlemler alınmıştır. Yukarıdaki örnekte taşlama tezgahında başlığın aşağı hareketi iki parmakla yapılmakta, böylece işçinin başlığı dalgınlıkla yukarı yerine aşağı indirmesi ve taşın engellenmektedir.